Anksiyete Bozukluklarının Tedavisinde İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi Uygulamaları
Öz
İnternetin yaygın bir sosyal araç olarak kabul edilebilirliğinin artması, internetin psikolojik tedavide bir araç olarak kullanılmasına olanak sağlamıştır. Çevrimiçi iletişim alanının sürekli değişmesi ve gelişmesi ruh sağlığı uzmanlarının çevrimiçi eğitim olanaklarına ulaşmalarını kolaylaştırmış, terapötik müdahaleler için bilgisayarların kullanımını arttırmıştır. İnternet tabanlı sağlanan terapötik müdahalelere baktığımızda yüz yüze terapide olduğu gibi, internet tabanlı terapötik müdahaleler de farklı formatlarda sağlanabilir. Özel tasarlanmış web sayfaları, kendi kendine yardım materyalleri, robot yazılımlar, sanal uygulamalar ve çeşitli koşullarda e-posta, görüntülü konuşmalar ve telefon yoluyla sağlanan terapist destekli çevrimiçi psikoterapi uygulamaları, internet tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) için kullanılmaktadır. Bu çalışmada internet tabanlı BDT uygulamalarının Anksiyete Bozukluklarındaki (Toplumsal Kaygı Bozukluğu, Panik Bozukluğu/Agorafobi, Yaygın Kaygı Bozukluğu ve Özgül Fobi) müdahale yöntemleri, etik prensipleri ve uygulama etkililiği, avantaj ve dezavantajları ele alınmıştır. Bu bağlamda araştırma kapsamında internet tabanlı bilişsel davranışçı psikoterapi uygulamaları ile geleneksel yüz yüze BDT müdahaleleri karşılaştırılmıştır. Yapılan derleme; internet tabanlı bilişsel davranışçı psikoterapi uygulamalarının sosyal anksiyete bozukluğunun, panik bozukluğunun (agorafobili veya agorafobisiz), yaygın kaygı bozukluğunun ve özgül fobinin tedavisinde kullanımının giderek arttığını göstermiştir. Anksiyete bozukluklarının tedavisinde internet tabanlı, terapist destekli BDT uygulamaları ve terapist destekli grup uygulamaları; geleneksel yüz yüze terapilerin son dönem alternatifi olarak değerlendirilmiştir. Yapılan bu derlemede, kanıta dayalı internet tabanlı BDT müdahalelerinin, psikolojik hizmet alamayan birçok kişiye erişilebilir olması, düşük maliyetli, etkili ve kabul edilebilir yenilikçi bir yöntem olması sebebiyle dünyada hızla yayılma potansiyeline sahip olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alaoui, S.E., Hedman, E., Kaldo, V., Hesser, H., Kraepelien, M., F, E., Rück, C., Andersson, G., Ljótsson, B., & Lindefors, N. (2015). Effectiveness of ınternet-based cognitive–behavior therapy for social anxiety disorder in clinical psychiatry. Journal of Consulting and Clinical Psychology. Vol. 83, No. 5, 902–914.
- American Psychological Association (1997). APA statement on services by telephone, teleconferencing, and Internet. Retrieved October 8, 2009. http://www.apa.org/ethics/education/ telephone-statement.aspx.
- Amerikan Psikiyatri Birliği. (2014). DSM-5 Tanı Ölçütleri: Başvuru Kitabı. Ertuğrul Köroğlu (Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
- Andersson, G. (2016). Internet-delivered psychological treatments. The Annual Review Of Clinical Psychology. 12:12.1–12.23.
- Andersson, G., Bergström, J., Buhrman, M., Carlbring, P., Hollandare, F., Kaldo, V., Nilsson-Ihrfelt, E., Paxling, B., Ström, L., & Waara, J. (2008). Development of a new approach to guided self-help via the ınternet: the swedish experience. Journal of Technology in Human Services. Vol. 26 (2-4).
- Andersson, G., Carlbring, P., Holmstrom, A., Sparthan, E., Furmark, T., Nilsson-Ihrfelt, E., Buhrman, M., & Ekselius, E. (2006). Internet-based self-help with therapist feedback and ın vivo group exposure for social phobia: A randomized controlled trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology. Vol.74, No:4, 677–686.
- Andersson, G., Waara, J., Jonsson, U., Malmaeus, F., Carlbring, P., & Öst, L-G. (2009). Internet-based self-help versus one-session exposure in the treatment of spider phobia: A randomized controlled trial. Cognitive Behaviour Therapy Vol 38, No 2, pp. 114–120.
- Andersson, G., Waara, J., Jonsson, U., Malmaeus, F., Carlbring, P., & Öst, L. G. (2013). Internet-based exposure treatment versus one-session exposure treatment of snake phobia: a randomized controlled trial. Cognitive Behaviour Therapy. Vol. 42, No. 4, 284–291,
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
20 Eylül 2019
Kabul Tarihi
10 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 6
Cited By
User profile of an online cognitive behavioral therapy self-help platform in Turkey
Current Psychology
https://doi.org/10.1007/s12144-023-04787-8Kahramanmaraş Merkezli Depremler Bağlamında Travma Sonrası Uzaktan Psikososyal Destek Hizmetlerinin Sunulması
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1337473Okul Psikolojik Danışmanlarının İnternet Tabanlı Müdahalelere İlişkin Görüşleri
Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.29299/kefad.1513146Çevrimiçi Psikoterapi ve Psikolojik Danışmanlık: Etik Değerlendirmeler ve Okul Uygulamaları İçin Öneriler
Humanistic Perspective
https://doi.org/10.47793/hp.1543821UNIPDES - An internet-based transdiagnostic intervention for college students’ psychological symptoms: Evaluation of its development, usability and effectiveness: Study protocol
Contemporary Clinical Trials Communications
https://doi.org/10.1016/j.conctc.2025.101443Online Therapy in Turkey during the Covid-19 Pandemic: Examining the Experiences of Psychotherapists
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi
https://doi.org/10.17066/tpdrd.1494059A Cross-Cultural Study Examining the Effectiveness of a Cognitive-Behavioral Self-Help Platform on the Test Anxiety of Turkish and American College Students
International Journal for the Advancement of Counselling
https://doi.org/10.1007/s10447-025-09617-zTest anxiety unplugged: Evaluating a brief web-based intervention for college students
Journal of American College Health
https://doi.org/10.1080/07448481.2025.2608833