STRUCTURAL AND FUNCTIONAL TRANSFORMATION OF THE MINISTRY OF HEALTH DURING THE DEVELOPMENT OF CITY HOSPITALS

Öz

This work is concerned with the structural and functional transformation of the Ministry of Health as well as the Health Transformation Program (HTP). The work focuses on city hospitals as new applications of the Health Transformation Program; and the relationship between the state and the private sector is handled within the framework of transformation in hospitals. With health transformation, the Ministry of Health is undergoing a structural and functional transformation. The structural footprint of the transformation is realized through the Public Private Partnership model whereas the city hospitals are opposed as the application of this model. Functional transformation takes place through the transformation of the Ministry of Health’s planning, regulatory and supervisory roles. With the Public Private Partnership model, it is suggested that the state should be unilaterally positioned to the private sector and maintain its relationship with the private sector and to implement the Health Transformation Program by financing its service areas through the private sector. 

Anahtar Kelimeler

• Ministry Of Health, Health Transformation Program, Public Private Partnership, City Hospitals, Value For Money.

ŞEHİR HASTANELERİ’NİN GELİŞİMİ SÜRECİNDE SAĞLIK BAKANLIĞI’NIN YAPISAL VE İŞLEVSEL DÖNÜŞÜMÜ

Öz

Bu çalışma Sağlıkta Dönüşüm Programı ile birlikte Sağlık Bakanlığı’nın geçirdiği yapısal ve işlevsel dönüşümü konu edinmektedir. Çalışma Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın yeni uygulamaları olarak şehir hastanelerine odaklanmakta; devlet ve özel sektörün arasındaki ilişki biçimi ise hastanelerdeki dönüşüm çerçevesinde ele alınmaktadır. Sağlıkta dönüşüm ile Sağlık Bakanlığı yapısal ve işlevsel bir dönüşüm geçirmektedir. Dönüşümün yapısal ayağı Kamu Özel Ortaklığı modeli üzerinden gerçekleştirilmekte şehir hastaneleri ise bu modelin uygulaması olarak karşımıza çıkmaktadır. İşlevsel dönüşüm ise Sağlık Bakanlığı’nın planlama, düzenleme ve denetleme rollerinin dönüşümü üzerinden gerçekleşmektedir. Çalışmada Kamu Özel Ortaklığı modeli ile devletin tek taraflı olmaktansa özel sektörün yanına konumlanarak ilişki biçimini sürdürdüğü ve hizmet alanlarını özel sektör üzerinden finanse ederek Sağlıkta Dönüşüm Programı’nı uygulamak istediği ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık bakanlığı
• sağlıkta dönüşüm programı
• kamu özel ortaklığı
• şehir hastaneleri

Kaynakça

1. Akıllı, H. (2013), “Kamu Hizmeti İmtiyazından Yap İşlet Devret Yöntemine Yasal Serüven”, Sayıştay Dergisi, 89(Nisan): 91-114.
2. Çiner, C.U. (2010a), Devlet Reformunda Yerelleşme ve Bölgeselleşme: Türkiye’ye Karşılaştırmalı Bir Bakış, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara.
3. Çiner, C.U. (2010b), “Devlet Reformunda Yerelleşme Ve Bölgeselleşme Üzerine”, Memleket Siyaset Yönetim, 5(12): 168-180.
4. Elbek, O. (2015), “Her Şey Sermaye İçin Sevgilim”, içinde Türkiye’de Sağlık Siyaset Piyasa (Der: Gülbiye Y. Yaşar vd.) (Ankara: NotaBene Yayınları): 21-56.
5. Fedai, R. (2017), Dünya Bankası’nın Türkiye’de Sağlık Politikalarına Etkisi: Sağlıkta Dönüşüm Programı, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, (Ankara).
6. Güngör H. (2012), Sağlık Sektöründe Kamu-Özel İşbirliği Uygulamaları ve Türkiye İçin Değerlendirme, Kalkınma Bakanlığı Uzmanlık Tezi, (Ankara).
7. Güzelsarı S. (2012), “Sağlık Sisteminde Yeniden Yapılanma ve Kamu-Özel Ortaklıkları”, Amme İdaresi Dergisi, 45(3): 29-57.
8. Karahanoğulları O. (2011), “Kamu Hizmetleri Piyasa İlişkisinde Dördüncü Tip: Eksik İmtiyaz (Kamu-Özel Ortaklığı)”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 66(3): 177-215.

9. Karasu, K. (2009), “Kamu Özel Ortaklığı: Sözleşme Sisteminin Genelleşmesi”, Kamu Yönetimi Yapı İşleyiş Reform, (Ed: Barış Övgün ), Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayın No: 5: 79-91 (Ankara).
10. Karasu, K. (2011), “Sağlık Hizmetlerinin Örgütlenmesinde Kamu – Özel Ortaklığı”, Toplum ve Hekim, 26(4): 245-273.
11. OECD, (2008), Public-Private Partnerships: In Pursuit of Risk Sharing and Value for Money.
12. Övgün, B. & Küçük A. (2013). “Sağlık Hizmetlerinde Yeniden Ölçeklendirme: Bölge Uygulamaları”, Amme İdaresi Dergisi, 46(1): 57-80.
13. RG, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun, RG: 13.06.1994, Sayı: 3996.
14. RG, Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, RG:18.07.2001, Sayı: 24466.
15. RG, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanun, RG: 09.04.2002, Sayı: 24721.
16. RG, Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, RG: 06.02.2004, Sayı: 25365.
17. RG, 5396 Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun, RG: 15.07.2005, Sayı: 25876.
18. RG, 2006/10655 Sağlık Tesislerinin, Kiralama Karşılığı Yaptırılması ile Tesislerdeki Tıbbi Hizmet Alanları Dışındaki Hizmet ve Alanların İşletilmesi Karşılığında Yenilenmesine Dair Yönetmelik, RG:22.07.2006, Sayı: 26236.
19. RG, 5683 Sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, RG:09.06.2007, Sayı: 26547.
20. RG, Devlet Planlama Teşkilatı 2010–2012 Dönemi Yatırım Programı Hazırlıkları İle İlgili Genelge (No:2009/1), RG: 18.09.2009, Sayı: 27353.
21. RG, 5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, RG: 30.01.2010, Sayı: 27478.
22. RG, Sağlık Tesislerinin, Kiralama Karşılığı Yaptırılması İle Tesislerdeki Tıbbî Hizmet Alanları Dışındaki Hizmet Ve Alanların İşletilmesi Karşılığında Yenilenmesine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, RG:22.05.2010, Sayı: 27588.
23. RG, Sağlık Bakanlığı Tarafından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü Maddesinin (f) Bendi Kapsamında Yapılacak İhalelere İlişkin Esaslar Hakkında Karar, RG: 31.06.2010, Sayı: 27658.
24. RG, 6009 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, RG: 01.08.2010, Sayı: 27659.
25. RG, 2010/958 Bakanlar Kurulu Kararı Orta Vadeli Program (2011–2013) Kabulü Hakkındaki Karar, RG:10.10.2010, Sayı:27725.
26. RG, 6225 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, RG:26.04.2011, Sayı: 27916.
27. RG, 2011/2011 Bakanlar Kurulu Kararı, Sağlık Tesislerinin, Kiralama Karşılığı Yaptırılması İle Tesislerdeki Tıbbî Hizmet Alanları Dışındaki Hizmet Ve Alanların İşletilmesi Karşılığında Yenilenmesine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik, RG:01.07.2011, Sayı: 27981.
28. RG, 2011/2303 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, Yüksek Planlama Kurulunun 11/10/2011 tarihli ve 2011/25 sayılı Raporu ile Bakanlar Kurulu’na sunulan ekli “2012 Yılı Programı” ile “2012 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar, RG: 18.10.2011, Sayı: 28088, Mükerrer.
29. RG, 18/10/2011 Tarihli ve 28088 Sayılı Mükerrer Resmî Gazete’de Yayımlanan 11/10/2011 Tarihli ve 2011/2303 Sayılı 2012 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararı Eki 2012 Yılı Programı RG: 30.10.2011, Sayı: 28100.
30. RG, 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, RG: 02.11.2011, Sayı: 28103 Mükerrer.
31. RG, 694 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, RG: 25.08.2017, Sayı: 30165.
32. RG, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, RG: 04.07.2012, Sayı: 28351.
33. RG, 6553 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, RG:12.07.2012, Sayı: 28351.
34. RG, 18/10/2012 Tarihli ve 28445 Sayılı Resmî Gazete ’de Yayımlanan 4/10/2012 Tarihli ve 2012/3839 Sayılı 2013 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararı Eki 2013 Yılı Programı, RG:23.10.2012, Sayı: 28450 Mükerrer.
35. RG, 3996 sayılı Bazı Yatırım Ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul Ve Esaslarına İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar, RG: 05.12.2012, Sayı: 28488.
36. RG, 6428 sayılı Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli İle Tesis Yaptırılması, Yenilenmesi Ve Hizmet Alınması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, RG: 09.03.2013, Sayı: 28582.
37. RG, 6514 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, RG: 18.01.2014, Sayı: 28886.
38. RG, Sağlık Bakanlığı Bağlı Kuruluşları Hizmet Birimlerinin Görevleri İle Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, RG: 13.03.2014, Sayı: 28940.
39. RG, Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Birlikleri Verimlilik Değerlendirmesi Yönetmeliği, RG: 10.12.2014, Sayı: 29201.
40. RG, 19/10/2016 Tarihli ve 29862 Sayılı Resmî Gazete’de Yayımlanan 3/10/2016 Tarihli ve 2016/9368 Sayılı 2017 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararı Eki 2017 Yılı Programı, RG: 30.10.2016, Sayı: 29873.
41. RG, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Bünyesinde Ankara İlinde Sağlık Politikaları Enstitüsü Kurulması Hakkında Karar, RG: 25.03.2017, Sayı: 30018.
42. RG, Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname RG: 25.08.2017, Sayı: 30165.
43. Sağlık Bakanlığı (1992), Türkiye Sağlık Reformu Sağlıkta Mega Proje, Sağlık Projesi Genel Koordinatörlüğü (Ankara).
44. Sağlık Bakanlığı (1995), Sağlık Reformu Araştırmaları-1, Ankara: Sağlık Projesi Genel Koordinatörlüğü (Ankara).
45. Sağlık Bakanlığı (2003), Sağlıkta Dönüşüm, Ankara.
46. Sağlık Bakanlığı (2010), 2009 Yılı İdari Faaliyet Raporu (Ankara).
47. Sağlık Bakanlığı (2016), 2015 Yılı Sağlık İstatistikleri Yıllığı (Ankara).
48. Sağlık Bakanlığı Sağlık Bölge Planlamasına İlişkin Uygulamalar 2010/50 – 27132 Sayılı Genelge.
49. Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü (2016), Sağlık Hizmet Bölgeleri Organizasyon Şemasının Güncellenmesi, Sayı: 83913885.
50. SES (2013), “Adana Tabip Odası ve Ses “Şehir Hastaneleri, Kamu – Özel Ortaklığı” Paneli Düzenledi”, https://ses.org.tr/2013/09/adana-tabp-odasi-ve-ses-ehr-hastaneler-kamu-oezel-ortakliiq-panel-duezenled/, (05.06.2018).
51. Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâleti (1954) Milli Sağlık Programı ve Sağlık Bankası Hakkında Etüdler. (Ankara: T. C. Ziraat Bankası Matbaası), No:177.
52. Tan, T. (2003), “Kamu İmtiyazından Yap İşlet Devret Modeline”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 47(3): 307-325.
53. TBMM (2017), http://www2.tbmm.gov.tr/d23/1/1-0439.pdf, (08.07.2017).
54. TKHK (2017), http://www.tkhk.gov.tr/Dosyalar/53c15f22090448418aff485e24eaee96.pdf, (24.04.2017).
55. TTB, (2017), http://www.ttb.org.tr/kutuphane/s_hastane_br.pdf, (09.07.2017).
56. TTB (2007), Kamu Hastane Birlikleri Tasarısı Üzerine Değerlendirme (Ankara: TTB Yayınları).
57. TTB (2012), Soru ve Yanıtlarla Sağlıkta Kamu Özel Ortaklığı (Ankara: TTB Yayınları).
58. TÜİK (2019), http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1059, (05.03.2019).
59. TÜSİAD (2017), http://tusiad.org/tr/saglik-cg/item/2388-saglik-sektorundeki-risklere-ve-cozum-onerilerine-iliskin-tusiad-gorusu, (05.07.2017).
60. Uz, A. (2007). “Kamu-Özel Ortaklığı/Public-Private Partnership (PPP) (Kavram Ve Hukuksal Çerçeve)”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(1-2):1165-1182.
61. World Bank (2003), Turkey Reforming the Health Sector for Improved Access and Efficency, Report No. 24358-TU, (Washington D.C.).
62. World Bank (2015), http://documents.worldbank.org/curated/en/1993/04/699054/public-hospitals-developing-countries-resource-use-cost-financing, (30.12.2015).
63. YASED (2012), Türkiye Sağlık Sektörü Raporu.
64. YASED (2016), Uluslararası Doğrudan Yatırımlar 2015 Yılsonu Değerlendirme Raporu.
65. YDA (2016), http://yda.com.tr/kayseri-sehir-hastanesi-temel-atma-toreni/, (20.06.2018).
66. http://ilkhaber-gazetesi.com/mobil/news.php?id=10813, (24.01.2016).
67. http://www.haberturk.com/saglik/haber/1287909-bakan-akdagdan-tam-gunde-yeni-duzenleme-sinyali, (30.02.2019).
68. http://www.sabah.com.tr/egeli/2016/03/18/ciglide-mutlu-son, (09.01.2019).
69. http://www.memurlar.net/haber/623439/, (07.01.2019).
70. http://www.hurriyet.com.tr/patronlar-bu-sisteme-hasta-oldu-40119998, (04.01.2019).
71. https://www.akparti.org.tr/site/haberler/iste-ak-partinin-secim-beyannamesi/78619#1, (06.04.2017).
72. http://haber.tkhk.gov.tr/isparta-sehir-hastanesine-tasiniliyor.html, (10.04.2017).
73. http://www.gazetevatan.com/sehir-hastaneleri-hayaldi-gercek-oldu--1034996-gundem/, (10.04.2017).
74. http://mersinkadindogumcocuk.gov.tr/index.php?option=com_content&view, (10.04.2017).