DUYGUSAL EMEĞİN İŞE TUTKUNLUKLA İLİŞKİSİ: BANKA ÇALIŞANLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu çalışmanın amacı işe tutkunluk ve duygusal emek arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma Balıkesir ili Bandırma ilçesinde yer alan kamu ve özel 110 banka çalışanı üzerine yapılmıştır. Araştırmada toplanan veriler bir paket programda korelasyon ve regresyon analizleriyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda banka çalışanlarının duygusal emek boyutlarında yer alan sahte duygunun işe tutkunluk boyutu olan işe istek duyma boyutuyla aralarında anlamlı negatif bir ilişki olduğu, yine duygusal emek boyutlarından gizlenen duygular ile işe tutkunluk boyutu olan işe adanma arasında da anlamlı negatif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda işe tutkunluk ile duygusal emek boyutu olan gizlenen duygular arasında anlamlı negatif yönde bir ilişki olduğu da sonuçlarda yer almaktadır. Yapılan regresyon analizi sonucunda ise duygusal emeğin işe tutkunluk üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir etkisinin olmadığı bulgulanmıştır. Araştırma sonucunda yöneticilere, uygulayıcılara ve araştırmacılara çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• İşe tutkunluk
• duygusal emek
• banka çalışanları

RELATIONSHIP BETWEEN EMOTIONAL LABOR AND WORK ENGAGEMENT: A STUDY ON BANK EMPLOYEES

Öz

The purpose of this study is to examine the relationship between emotional labor and work engagement. The research was conducted on 110 public and private bank employees in Bandırma district of Balıkesir province. The collected data in this study were analyzed by correlation and regression analysis in a packet program. As a result of the research, it has been determined that there is a significant negative relationship between the faking emotion in the emotional labor dimensions of the bank employees and the vigor which is a dimension of work engagement, and there is also a significant negative relationship between the hiding emotion which is a dimension of emotional labor and dedication to work which is a dimension of work engagement. It is also noted that there is a significant negative relationship between work engagement and hiding emotion which is a dimension of emotional labor. The result of the regression analysis showed that emotional labor had no statistically significant effect on the work engagement. The end of the study, various suggestions were presented to the managers, practitioners and researchers.

Anahtar Kelimeler

• Work engagement
• Emotional labor
• Bank employees

Kaynakça

1. Ashforth, B. ve Humphrey, R. (1993) ‘‘Emotional Labor in Service Roles: The Influence of Identity’’, Academy of Management Review, 18(1): 88-115.
2. Aşçı, K. ve Taşçıoğlu Baysal, H. (2019) ‘‘Satış Pazarlama Çalışanlarının İşe Tutkunluk Davranışlarının İncelenmesi Üzerine Bir Araştırma’’, Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 2(1): 35-53.
3. Babcock-Roberson, M. E. ve Strickland, O. J. (2010) ‘‘The Relationship between Charismatic Leadership, Work Engagement, and Organizational Citizenship ehaviors’’, The Journal of Psychology, 144(3): 313-326.
4. Başbuğ, G. (2010) ‘‘Duygusal Emeğin İş Memnuniyetine Etkisi: Çağrı Merkezi Çalışanlarına Yönelik Bir Çalışma’’, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (58): 253-274.
5. Başoda, A. (2017) ‘‘İşe Tutkunluk Kavramsal Açıdan Bir İnceleme’’, Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (17): 71- 98.
6. Beğenirbaş, M. ve Çalışkan, A. (2014) ‘‘Duygusal Emeğin İş Performansı ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisinde Kişilerarası Çarpıklığın Aracılık Rolü’’, Business and Economics Research Journal, 5(2): 109-127.
7. Brotheridge, C. M. ve Lee, R. T. (2003) ‘‘Development and Validation of the Emotional Labour Scale’’, Journal of Occupational and Organizational Psychology, 76(3): 365-379.
8. Çankır, B. (2016) ‘‘Çalışmaya Tutkunluk ve Tükenmişliğin Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Üzerine Etkisi ve Bir Uygulama’’, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

9. Dede, N. P., Yılmaz, G. ve Çakınberk, A. K. (2014) ‘‘İş-Aile Çatışması ve İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişki Üzerinde İşe Tutkunluğun Aracılık Etkisi’’, Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (Müsbid), 3(5): 121-142.
10. Dursun, S., Aytaç, S. ve Bayram, N. (2014) ‘‘Duygusal Emek Ölçeği Türkçe Formunun Geçerlilik Ve Güvenilirlik Çalışması’’, İş, Güç, Endüstri İlişkileri ve İnsan kaynakları Dergisi, 16(3): 10-18.
11. Eroğlu, Ş. (2014) ‘‘Örgütlerde Duygusal Emek ve Tükenmişlik İlişkisi Üzerine Bir Araştırma’’, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (19): 147-160.
12. Gürbüz, S. ve Şahin F. (2018) ‘‘Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri’’, Ankara: Seçkin Akademi.
13. Güzel, Ö., Gök, G. ve İşler, D.B. (2013) ‘‘Duygusal Emek ve İşten Ayrılma Niyeti İlişkisi: Turist Rehberleri Üzerinde Bir Araştırma’’, Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 10(3): 107-123.
14. Harputluoğlu, D. ve Polat, D (2017) ‘‘İşe Tutkunluk ve İş Aile İş Çatışmasının İşten Ayrılma Niyetine Etkisi: Konaklama İşletmelerinde Bir Uygulama’’, Sosyal Bilimler Dergisi, 4(13): 435-450.
15. Hochschild, A. (1983) ‘‘The Managed Hearth: Commercialization of Human Feeling’’, Berkeley: University of California Press.
16. Huck, S. W. (2008) ‘‘Reading Statistics And Research’’, Boston: Pearson.
17. Kahn, W. A. (1990) ‘‘Psychological Conditions of Personal Engagement and Disengagement at Work’’, Academy of Management Journal, 33(4): 692-724.
18. Kamanlı, A. (2015) ‘‘Girişimci Yöneticinin İşe Tutkunluk ve Liderlik Tarzının Çalışanların Performans Algıları Üzerine Etkisi’’, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
19. Kaplan, M. ve Ulutaş, Ö. (2016) ‘‘Duygusal Emeğin Tükenmişlik Üzerindeki Etkisi: Otel İşletmelerinde Bir Araştırma’’, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, (35): 165-174.
20. Kaplanseren, S. ve Örücü, E. (2018) ‘‘İşe Tutkunluğun Örgütsel Vatandaşlığa Etkisi: Otel Çalışanları Üzerine Bir Araştırma’’, Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1): 1-19.
21. Kaya, U. ve Serçeoğlu, N. (2013) ‘‘Duygu İşçilerinde İşe Yabancılaşma: Hizmet Sektöründe Bir Araştırma’’, Çalısma ve Toplum Dergisi, 36(1): 311-346.
22. Kesen, M. ve Akyüz, B. (2016) ‘‘Duygusal Emek ve Prososyal Motivasyonun İşe Gömülmüşlüğe Etkisi: Sağlık Çalışanları Üzerine Bir Uygulama’’, Çanakkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2): 233-250.
23. Koçak, O. ve Gürsoy, G. (2018) ‘‘Duygusal Emek ve Tükenmişlik İlişkisi’’, HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 7(17): 161-181.
24. Korkmaz, F. (2018) ‘‘Babacan (Paternalist) Liderlik Davranışının Örgütsel Özdeleşme Üzerindeki Etkisinde Çalışanların İşe Tutkunluk Düzeylerinin Aracılık Rolü: Kamu ve Özel Sektör Karşılaştırmalı Bir Analiz’’, Doktora Tezi, Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale.
25. Korkmaz, H., Sünnetçioğlu, S. ve Koyuncu, M (2015) ‘‘Duygusal Emek Davranışlarının Tükenmişlik ve İşten Ayrılma Niyeti ile İlişkisi: Yiyecek İçecek Çalışanları Üzerinde Bir Araştırma’’, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(12): 14-33.
26. Köse, S. Oral, L. ve Türesin, H. (2011) ‘‘Duygusal Emek Davranışlarının İş görenlerin Tükenmişlik Düzeyleri ile İlişkisi Üzerine Sağlık Sektöründe Bir Araştırma’’, İşletme Fakültesi Dergisi, 12(2): 165-185.
27. Lee, R. T. ve Brotheridge, C. M. (2011) ‘‘Words From The Heart Speak To The Heart: A Study Of Deep Acting, Faking, And Hiding Among Child Care Workers’’, Career Development International, 16(4): 401-420.
28. Mroz, J. ve Kaleta, K. (2016) ‘‘Relationships Between Personality, Emotional Labor, Work Engagement and Job Satisfaction İn Service Professions’’, International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 29(5): 767-782.
29. Noh, Y.G. (2017) ‘‘Influence of Social Support on the Relationship between Practice Stress, Emotional Labor and Burnout among Nursing Students’’, Journal of Korean Academy of Nursing Administration, 23(5): 461-470.
30. Oğuz, H. ve Özkul, M. (2016) ‘‘Duygusal Emek Sürecine Yön Veren Sosyolojik Faktörler Üzerine Bir Araştırma: Batı Akdeniz Uygulaması’’, Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 7(16): 130-154.
31. Oliveira, L. ve Rocha, J. (2017) ‘‘Work Engagement: Individual and Situational Antecedents and Its Relationship with Turnover Intention’’, Revista Brasileira De Gestão De Negócios (Review of Business Management), 19(65): 415-431.
32. Özgüleş, B. (2017) ‘‘Algılanan Kurumsal İtibar ve İşe Bağlılığın Duygusal Emek Davranışı Üzerine Etkisi: Sağlık Çalışanları Örneği’’, Doktora Tezi, Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
33. Özkan, G. (2013) ‘‘Çağrı Merkezlerinde Duygusal Emek ve Örgütsel İletişim’’, Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 7(4): 64-80.
34. Özsoy, E., Filiz, B. ve Semiz, T (2013) ‘‘İş koliklik ve Çalışmaya Tutkunluk Arasındaki İlişkiyi Belirlemeye Yönelik Sağlık Sektöründe Bir Araştırma’’, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5(2): 59-68.
35. Pala, T. ve Tepeci, M. (2014) ‘‘Otel İşletmelerinde Çalışanların Duygusal Emek Boyutlarının Belirlenmesi ve Duygusal Emek Boyutlarının İş Tatmini ve İşte Kalma Niyeti Üzerine Etkisi’’, Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 11(1): 21-37.
36. Polat, Ö. Tuysuz, M. ve Yener, R. (2018) ‘‘Çalışmaya Tutkunluğun Motivasyona Etkisi: Türkiye’deki Vakıf Üniversitesi Kütüphaneleri Örneği’’, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(3): 191-206.
37. Schaufeli, W. B., Bakker, A. B. ve Salanova, M. (2006) ‘‘The Measurement of Work Engagement with A Short Questionnaire: A Cross-National Study’’, Educational and Psychological Measurement, 66(4): 701-716.
38. Schaufeli, W. B., Salanova, M., Gonzales-Roma, V. ve Bakker, A. B. (2002) ‘‘The Measurement of Engagement and Burnout: A Two Sample Confirmatory Factor Analytic Approach’’, Journal of Happiness Studies, 3(1): 71–92.
39. Topaloğlu E.Ö., Sönmez, R. ve Yazgan, A.E. (2019) ‘‘Çalışmaya Tutkunluk ve İş Yaşam Dengesi Arasındaki İlişki: Banka Çalışanları Üzerine”, Journal of BRSA Banking & Financial Markets, 13(1): 59-76.
40. Turgut, T. (2011) ‘‘Çalışmaya Tutkunluk: İş Yükü, Esnek Çalışma Saatleri, Yönetici Desteği ve İş Aile Çatışması ile ilişkileri’’, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(3-4):155-179.
41. Türkay, O. , Ünal, A. ve Taşar, O. (2011) ‘‘Motivasyonel ve Yapısal Etkenler Altında Duygusal Emeğin İşe Bağlılığa Etkisi’’, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 7(14): 201-222.
42. Ünlü, O. ve Yürür, S. (2011) ‘‘Duygusal Emek, Duygusal Tükenme ve Görev/Bağlamsal Performans İlişkisi: Yalova’da Hizmet Sektörü Çalışanları İle Bir Araştırma’’, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (37):183-207.
43. Wellins, R. ve Concelman, J. (2005) ‘‘Creating a Culture for Engagement’’, Workforce Performance Solutions, 4(1), 1-4.
44. Yeke, S. (2015) ‘‘Çalışanların Kişilik Özellikleri, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı ve İş Tutkunluğu Arasındaki İlişkiler: Bir Alan Araştırması’’, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
45. Yıldırım, M. ve Erul, E. (2013) ‘‘Duygusal Emek Davranışının İşgörenlerin Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi’’, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(1): 89-99.
46. Yoo, J. ve Jeong, J. (2017) ‘‘The Effects of Emotional Labor on Work Engagement and Boundary Spanner Creativity’’, Asia Pacific Journal of Innovation and Entrepreneurship, 11(2): 214-232.