DETERMINANTS OF TURKISH HOUSEHOLD HIGHER EDUCATION EXPENDITURES

Öz

The aim of the study is to analyze the determinants of household higher education expenditures in Turkey. In the study, TURKSTAT 2019 Household Budget Survey data was used. Descriptive statistics and Probit Regression model were used in the analysis of the data in the study, in which data from 11521 households were used. The data used in the analysis are adjusted for inflation based on December 2019. According to the results of the study, income, household head's level of education, age, gender (female), household size, presence of individuals aged 6-18 years in the household variables were found to have statistically significant effects on higher education expenditure. On the other hand, head of the household marital status, employment status, and insurance status did not have any effect on household higher education expenditures.

Anahtar Kelimeler

• Higher education expenditures
• Probit regression
• Turkey
• Household budget survey

TÜRKİYE HANEHALKI YÜKSEKÖĞRETİM HARCAMALARININ BELİRLEYİCİLERİ

Öz

Gerçekleştirilen çalışmanın amacı Türkiye hanehalkı yükseköğretim harcamalarının belirleyicilerini tespit etmektir. Çalışmada TÜİK 2019 Hanehalkı Bütçe Anketi verileri kullanılmıştır. 11521 haneye ait verilerin kullanıldığı çalışmada verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve Probit Regresyon modeli kullanılmıştır. Analizde kullanılan veriler 2019 Aralık ayına göre enflasyondan arındırılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre gelir, hanehalkı reisinin yaşı, eğimi düzeyi, cinsiyeti (kadın), hanehalkı büyüklüğü, evde internet bağlantısının varlığı, hanede 0-5 yaş ve 6-18 yaş arası bireyin varlığı karakteristiklerinin yükseköğretim harcaması üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Buna karşın hanehalkı reisinin medeni durumu, çalışma durumu ve sigorta durumu karakteristiklerinin hanehalkı yükseköğretim harcamalarına herhangi bir etkisi görülmemiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yükseköğretim harcamaları
• Probit regresyon
• Türkiye
• Hanehalkı bütçe anketi
• Yükseköğretim harcamaları, Probit regresyon, Türkiye, Hanehalkı bütçe anketi

Kaynakça

1. Acar, E.Ö., Gönalp, B. ve Cilasun (2016) “An Empirical Analysis of Household Education Expenditures in Turkey”, International Journal of Educational Development, 51: 23-35.
2. Agresti, A. (2019) “An Introduction to Categorical Data Analysis Third Edition” Hoboken, John Wiley & Sons, Inc.
3. Ateş, H. (2013) “OECD Ülkeleri ile Türkiye’nin Yükseköğretim Finansman Sistemlerinin Karşılaştırılması ve Türkiye İçin Bir Finansman Modeli Öneri”, Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
4. Aurini, J. (2004) “Transformation of Private Tutoring: Education in a Franchisee Form”, The Canadian Journal of Sociology. 29 (3): 419-438.
5. Bayar, A. A., ve Yanik İlhan, B. (2016) “Determinants of Household Education Expenditures: Do Poor Spend Less on Education?”, Topics in Middle Eastern and North African Economies, 18.
6. Bakış, O., Levent, H., İnsel, A., ve Polat, S. (2009) “Türkiye’de Eğitime Erişimin Belirleyicileri”, İstanbul, Sabancı Üniversitesi Yayınları.
7. Bray, M. (2006) “Private Supplementary Tutoring: Comparative Perspectives on Patterns and Implications”, Compare. 36 (4): 515-530.
8. Çalmaşur, G., & Algur, G. (2020) “Hanehalklarının Eğitim Harcamalarını Etkileyen Faktörler: Erzurum İli Üzerine Bir Uygulama”, ETÜ Sentez İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 1: 13-26.

9. Duman, A. (2010) “Female Education Inequality in Turkey: Factors Affecting Girls' Schooling Decisions”, International Journal of Education Economics and Development, 1(3): 243-258.
10. Ekinci, C.E. (2009) “Türkiye’de Yükseköğretimde Öğrenci Harcama ve Maliyetler”, Eğitim ve Bilim, 34 (154): 119-133.
11. Martins, H. J. (2006) “Household Cash Expenditure By Living Standarts Measure Group”, Journal of Family Ecology and Consumers Sciences, (34): 1-9.
12. MEB (2021) 2021 Yılı Bütçe Raporu. http://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_12/30125920_2021_BUTCE_SUNUYU.pdf, (08.07.2021)
13. Mert, M. (2016). SPSS STATA Yatay Kesit Veri Analizi Bilgisayar Uygulamaları. Ankara: Detay Yayıncılık.
14. Mertler, C. A. ve Reinhart, R. V., (2017) “Advanced and Multivariate Statistical Methods: Practical Application and Interpretation: Sixth Edition”, New York: Routledge.
15. OECDa (2021) How Much is Spent Per Student on Educational İnstitutions? https://www.oecd-ilibrary.org/docserver/0fdcbb3b-en.pdf? expires=1621287745&id=id&accname=guest&checksum=F219D671BD794CE9D3FC6F93975D2E83, (11.07.2021)
16. OECDb (2021). Distribution of Public and Private Expenditure on Educational Institutions 2017 https://www.oecd-ilibrary.org/education/distribution-of-public-and-private-expenditure-on-educational-institutions-2017_f456fd53-en, (11.07.2021)
17. OECDc (2021). Average Annual Growth in Total Expenditure on Educational Institutions Per Full-Time Equivalent Student (2012 to 2017) Erişim Adresi: https://doi.org/10.1787/888934164351, (11.07.2021)
18. Papakonstantinou, G., (2005) “The Real University Cost in a ‘Free’ Higher Education Country”, Econ. Educ. Rev. 24 (1): 103–108.
19. Sarkar, N. (2017) “Determinants of Household Expenditure on Higher Education in India” International Education and Research Journal, 3(6): 12-14.
20. Smithson, M. ve Merkle, E. C. (2014) “Generalized Linear Models For Categorical and Continuous Limited Dependent Variables”, Boca Raton: CRC Press Taylor & Francis Group.
21. Sülkü, S. N., ve Abdioğlu, Z. (2014) “Cepten Yapılan Eğitim Harcamalarının Hane Halkı Gelirine Mali Yükü: Türkiye İçin İstatistiksel Bir Analiz”, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 12(24): 338-355.
22. Tang, W., He, H. ve Tu, X. M. (2012) “Applied Categorical and Count Data Analysis”, CRC Press.
23. Tansel, A., ve Bircan, F. (2006) “Demand For Education in Turkey: A Tobit Analysis of Private Tutoring Expenditures”, Economics of education review, 25(3): 303-313.
24. TÜİK (2019) Türkiye İstatistik Kurumu 2019 Yılı Hanehalkı Bütçe Anketi Verileri.
25. TUİKa (2021) İstatistiklerle Gençlik, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Genclik-2020-37242, (07.07.2021)
26. TUİKb (2021) İşgücü İstatistikleri, https://tuikweb.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=37487, (07.07.2021)
27. TUİKc (2021) Hanehalkı tüketim harcamasının türlerine göre dağılımı, Türkiye, 2002-2019, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Household-Consumption-Expenditures-2019-33593, (07.07.2021)
28. Ulusoy, B., ve Yolcu, H. (2013) “Household Education Expenditure of Families at Primary Education Level”, Journal of Education Sciences Research, 3(1): 1-27.
29. Yolcu, H. (2011) “Hanehalkının Eğitim Harcamalarını Etkileyen Etmenler: Kuramsal Bir Çalışma”, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(5): 12-35.