Araştırma Makalesi

Toplumsal Travmaların Kavramsal Sanat Üzerinden İfadesi

Sayı: 34 30 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Toplumsal Travmaların Kavramsal Sanat Üzerinden İfadesi

Öz

Bir sanat eserinin, altında yatan bir fikirle özdeşleştirilmesi gerekliliği yalnızca kavramsal sanat eserinin varlığını oluşturmakla kalmaz, aynı zamanda sanatçıya eserin üreticisi olmakla birlikte düşünür rolünü de kazandırır. Sanat eserlerini algılama, onlarla etkileşim kurma, sanatı fikirlere ve kavramlara bağlayarak sanat ile düşünce arasında bir ayrım yapmak mümkün görünmemektedir. Bu yaratım sürecinde kavramsal sanat üzerine eserler ortaya koyan sanatçıların travmalara kayıtsız kalmadığı, özellikle bazı sanatçıların çalışmalarının odağını travmaların oluşturduğu görülür. Eserlerinin üretim aşamasında anlatısal veya estetik niteliklerine odaklanmak yerine sanat eserinin kavramsal anlamını ortaya koymaya, kendisi ya da herhangi bir birey için ifade edilmesi güç travmaları görünür kılmaya çalışmışlardır. Travmalar üzerine üretilen sanat eserleri çoğu zaman çağdaş sanat kapsamında değerlendirilse de, bu çalışmaların düşünce merkezli yapıları onları kavramsal sanatla daha yakından ilişkilendirir. Estetik kaygılardan çok anlam üretimine odaklandıkları için kavramsal sanat bağlamında ele alınmalarının daha doğru olacağı düşünülmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada genel olarak birçok insan tarafından görmezden gelinebilen, sessiz ve kayıtsız kalınan duygu ve düşüncelerin ifade edildiği sanatsal çalışmalar, özellikle cinsiyete dayalı travmaların doğrudan ya da dolaylı olarak ele alındığı eserlerin içeriği veya konuları incelenirken kavramsal sanat bağlamında değerlendirilmiştir. Sanatçılar tarafından formdan ya da estetik kaygıdan çok düşüncenin, fikrin, farkındalık ve başkaldırı yaratma amacının ön planda tutulduğu sanat uygulamaları örneklerle aktarılmıştır. Aynı zamanda, bu çalışmada özne ve nesne arasındaki etkileşim, travma ve şiddetin düşünsel çerçevede sanat ile ifadesi örnek uygulama üzerinden aktarılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kavramsal sanat , toplumsal travma , cinsiyet eşitsizliği , şiddet , özne-nesne etkileşimi , farkındalık

Kaynakça

  1. Alaca, Y. D. D. İ. V. (2008). Louise bourgeoıs’nın sanatının kronolojik dönüşümü. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), s. 1-16.
  2. Anıt Sayaç (t.y.). Şiddetten ölen kadınlar için dijital anıt. Anıt Sayaç, https://anitsayac.com/?year=2025
  3. Artsy (t.y.). Tania Font Night Dress. Artsy. https://www.artsy.net/artwork/tania-font-night-dress-1
  4. Asavei, M. A. (2019). The art and politics of imagination: remembering mass violence against women. Critical Review of International Social and Political Philosophy, 22(5), s. 618-636, https://doi.org./10.1080/13698230.2019.1565704
  5. Bağatır, R. D. (2011). Nesnenin ötesi: kavramsal sanatın dayanak noktaları. Sanat ve Tasarım Dergisi, 1(7), s. 23-33. https://doi.org/10.18603/std.98174
  6. Balsach, M. J. (2019). Visions form the desert. The metamorphoses of dorothea tanning. BRAC- Barcelona Research Art Creations, 7(3), s. 307-335. http://dx.doi.org/10.17583/brac.2019.4235
  7. Bilican, Y. M. (2014, 4 Şubat). Şiddetten ölen kadınlar için dijital anıt. T24 Bağımsız İnternet Gazetesi. https://t24.com.tr/yazarlar/yilmaz-murat-bilican/siddetten-olen-kadinlar-icin-dijital-anit,8436
  8. Bulut, S. (2018). Güncel sanatı (kavramsal) anlamaya çalışmak. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 4(1), s. 69-76. https://doi.org/10.22252/ijca.425836
  9. Çağlar Öztürk, A., & Kozbekci Ayranpınar, S. (2024). Tekstil yüzeylerinde manipülasyon ve örnek uygulamalar. Yıldız Journal of Art and Design, 10(2), 71-86. https://doi.org/10.47481/yjad.1363022
  10. Delagrange, J. (2021, 23 Aralık). What is conceptual art? Contemporary Art Issue, https://www.contemporaryartissue.com/conceptual-art-the-25-most-important-conceptual-artists/

Kaynak Göster

APA
Çağlar, A., & Kozbekçi Ayranpınar, S. (2025). Toplumsal Travmaların Kavramsal Sanat Üzerinden İfadesi. Yedi, 34, 191-202. https://doi.org/10.17484/yedi.1648001