Derleme

Dijital Medya Ortamında Rızanın Algoritmik İnşası: Eleştirel Algoritma Çalışmaları Perspektifinde Bir Tartışma

Sayı: 16 29 Haziran 2024
PDF İndir
TR EN

Dijital Medya Ortamında Rızanın Algoritmik İnşası: Eleştirel Algoritma Çalışmaları Perspektifinde Bir Tartışma

Öz

Bu çalışma, özellikle medyanın dahil olduğu dijital platformlardaki algoritmik yapının, bireysel ve toplumsal boyutlardaki ekonomik, kültürel, siyasal vb. potansiyel etkilerine odaklanarak iletişim çalışmalarına eleştirel algoritma çalışmaları terminolojisinden hareketle katkı sunmayı amaçlamaktadır. Algoritmik sistemlerin, her geçen gün daha fazla veri toplaması ve işlemesi ile kazandığı güç, dijital ortamdaki kullanıcıların çevrimiçi ya da çevrimdışı hareketliliklerini kapsayan verileri üzerinden ilerlemektedir. Bu bakımdan, algoritmalar ile çevrili dijital düzende bireylerin davranışlarının öngörülebilir olmasını mümkün kılan büyük veri kümelerinin işlenmesi ve analiz edilmesi ile yarattığı mevcut sorunlara ve risklere dikkat çeken araştırmacılar, eleştirel algoritma çalışmalarının doğuşunu sağlamıştır. Veriyi, yeni bir ekonomik değer olarak niteleyen, algoritma güdümlü dijital teknolojileri sosyal bilimsel bağlamları kapsamında değerlendiren eleştirel algoritma çalışmaları, bu çalışmanın kavramsal tartışmasının temel düşünsel dayanağını oluşturmaktadır. Algoritmik sistemlerin iletişim bilimi için önemi ise algoritmaların günlük hayatın pek çok yönünü önemli ölçüde etkilemesi, bu etki sürecini kullanıcıların dijital izleri boyunca “kara kutu” çalışma prensibine uygun biçimde çalışarak sürdürmesi ve kendi “kara kutu” çalışma prensiplerine karşın kullanıcılar hakkında çok şey biliyor olmaları durumu şeklinde özetlenebilmektedir. Bu nedenle çalışmada, dijital iletişim ortamında algoritma ve medya kullanıcısı arasındaki etkileşim, iletişim çalışmalarının eleştirel perspektifi ile ilişkilendirilerek eleştirel algoritma çalışmalarının risk tipolojilerinden biri olan gözetim pratikleri çerçevesinde algoritmik rıza kavramı bağlamında irdelenmiştir. İlgili alanyazınını kapsayan tartışmanın ardından eleştirel algoritma çalışmalarının ortaya koyduğu risk tipolojilerine karşın kullanıcı odaklı çözüm önerileri ışığında eleştirel algoritma farkındalığına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acemoğlu, D. & Johnson, S. (2023). İktidar ve teknoloji: Bin yıllık mücadele. (C. Duran, Çev.). Doğan Kitap.
  2. Aktan, E. (2018). Büyük Veri: Uygulama Alanları, Analitiği ve Güvenlik Boyutu. Bilgi Yönetimi Dergisi, 1(1), 1-22.
  3. Barth, S. & de Jong, T. D. M. (2017). The privacy paradox – Investigating discrepancies between expressed privacy concerns and actual online behavior – A systematic literature review. Telematics and Informatics, 34(7), 1038-1058.
  4. Bauman, Z. (2019). Akışkan modernite. (S. O. Çavuş, Çev.). Can Yayınları.
  5. Bello-Orgaz, G., Jung, J. J., & Camacho, D. (2016). Social big data: Recent achievements and new challenges. Information Fusion, 28, 45–59.
  6. Bennett, J. C. (2001). Cookies, web bugs, webcams and cue cats: Patterns of surveillance on the world wide web. Ethics and Information Technology. 3, 197- 210.
  7. Berners- Lee, T. (2000). Weaving the eeb. Harper Bussiness.
  8. Blazquez, D. & Domenech, J. (2018). Big Data sources and methods for social and economic analyses. Technological Forecasting and Social Change. 130(C), 99-113.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Çalışmaları

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

28 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

23 Ocak 2024

Kabul Tarihi

6 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 16

Kaynak Göster

APA
Karakoç Keskin, E. (2024). Dijital Medya Ortamında Rızanın Algoritmik İnşası: Eleştirel Algoritma Çalışmaları Perspektifinde Bir Tartışma. Yeni Medya, 16, 329-353. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1424585
AMA
1.Karakoç Keskin E. Dijital Medya Ortamında Rızanın Algoritmik İnşası: Eleştirel Algoritma Çalışmaları Perspektifinde Bir Tartışma. Yeni Medya. 2024;(16):329-353. doi:10.55609/yenimedya.1424585
Chicago
Karakoç Keskin, Elif. 2024. “Dijital Medya Ortamında Rızanın Algoritmik İnşası: Eleştirel Algoritma Çalışmaları Perspektifinde Bir Tartışma”. Yeni Medya, sy 16: 329-53. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1424585.
EndNote
Karakoç Keskin E (01 Haziran 2024) Dijital Medya Ortamında Rızanın Algoritmik İnşası: Eleştirel Algoritma Çalışmaları Perspektifinde Bir Tartışma. Yeni Medya 16 329–353.
IEEE
[1]E. Karakoç Keskin, “Dijital Medya Ortamında Rızanın Algoritmik İnşası: Eleştirel Algoritma Çalışmaları Perspektifinde Bir Tartışma”, Yeni Medya, sy 16, ss. 329–353, Haz. 2024, doi: 10.55609/yenimedya.1424585.
ISNAD
Karakoç Keskin, Elif. “Dijital Medya Ortamında Rızanın Algoritmik İnşası: Eleştirel Algoritma Çalışmaları Perspektifinde Bir Tartışma”. Yeni Medya. 16 (01 Haziran 2024): 329-353. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1424585.
JAMA
1.Karakoç Keskin E. Dijital Medya Ortamında Rızanın Algoritmik İnşası: Eleştirel Algoritma Çalışmaları Perspektifinde Bir Tartışma. Yeni Medya. 2024;:329–353.
MLA
Karakoç Keskin, Elif. “Dijital Medya Ortamında Rızanın Algoritmik İnşası: Eleştirel Algoritma Çalışmaları Perspektifinde Bir Tartışma”. Yeni Medya, sy 16, Haziran 2024, ss. 329-53, doi:10.55609/yenimedya.1424585.
Vancouver
1.Elif Karakoç Keskin. Dijital Medya Ortamında Rızanın Algoritmik İnşası: Eleştirel Algoritma Çalışmaları Perspektifinde Bir Tartışma. Yeni Medya. 01 Haziran 2024;(16):329-53. doi:10.55609/yenimedya.1424585

Cited By