AileFest’te Aile Temsiliyeti: Instagram Paylaşımları Özelinde Niteliksel Bir Araştırma

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin 2025 “Aile Yılı” kapsamında düzenlenen AileFest’in resmi Instagram hesabında aile olgusunun nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Festival süresince paylaşılan 221 gönderiyi kapsayan araştırma, dijital aile temsillerine ilişkin mevcut literatürden türetilen tümdengelimsel kodlarla veriden ortaya çıkan tümevarımsal kodları bir araya getiren nitel içerik analizi yaklaşımını kullanmaktadır. MAXQDA 2024 aracılığıyla gönderi metinleri, etiketler, görsel ve işitsel içerikler frekans analizleri, kod haritaları, kelime bulutları ve çapraz tablolar yoluyla tematik örüntüleri ortaya çıkarmak amacıyla analiz edilmiştir. Bulgular, festivalin aile temalı bir etkinlik olmasına rağmen gönderilerin önemli bir kısmında aile temasının açık biçimde ele alınmadığını göstermektedir. Aile temasının yer aldığı gönderilerde aile, ağırlıklı olarak duygusal bağ, birlikte deneyim ve güven çerçeveleri üzerinden temsilleştirilmiştir. Temsiller çoğunlukla çekirdek ve orta sınıf aile yapısına dayanmakta; çocuklar daha çok hizmetlerin faydalanıcısı, korunması gereken ya da desteklenen bireyler olarak sunulmaktadır. Ebeveynler ise destekleyici ve koruyucu figürler olarak kurgulanmıştır. Görsel içerikler Instagram’ın tipik idealize edilmiş estetik pratiklerini yansıtmaktadır. Bulgular, dijital medyada aile temsillerinin idealize edilmiş yapısını ortaya koyan literatürle tutarlıdır ve kamusal aktörlerin dijital alanda normatif aile ideallerini yeniden ürettiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Aile
• Aile Yılı
• Aile Temsiliyeti
• Nitel İçerik Analizi
• MAXQDA

Family Portrayal in AileFest: A Qualitative Study on Instagram Posts

Öz

This study examines how the concept of family is represented on the official Instagram account of AileFest, a state-affiliated cultural event organized within Türkiye’s 2025 “Year of the Family” initiative. Drawing on 221 posts shared throughout the festival period, the research employs a qualitative content analysis approach that integrates both deductive codes derived from existing literature on digital family representations and inductive codes emerging directly from the data. Using MAXQDA 2024, captions, hashtags, images, and video content were analyzed through frequency counts, code maps, word clouds, and cross-tabulations to uncover thematic and visual patterns. Findings show that despite the festival’s focus on the family, a significant proportion of posts do not explicitly engage with family-related themes. When family is thematized, it is predominantly portrayed as a site of emotional bonding, shared experiences, and security, with representations largely centered on nuclear, middle-class families. Children are frequently positioned as beneficiaries, protected individuals, or supported members of the family, whereas parents are mostly depicted as supportive or protective figures. Visual content emphasizes aspirational aesthetic practices typical of Instagram culture. The results align with international scholarship on the idealization and normalization of family in digital media while revealing that promotional and organizational messaging often outweighs deeper family-focused communication. Overall, the study highlights how public institutions contribute to reproducing normative family ideals in digital spaces.

Anahtar Kelimeler

• Family
• Family Year
• Family Portrayal
• Qualitative Content Analysis
• MAXQDA

Kaynakça

1. Abela, A., & Walker, J. (2013). Global changes in marriage, parenting and family life: An overview. In A. Abela & J. Walker (Eds.), Contemporary issues in family studies: Global perspectives on partnerships, parenting and support in a changing world (pp. 5–15). Wiley.
2. Abidin, C. (2021). Mapping internet celebrity on TikTok: Exploring attention economies and visibility labours. Cultural Science Journal, 12(1), 77–104.
3. Akar, D. (2025). Sosyal Medyada Aile Algısı: Ekşi Sözlük Tanımları Üzerine Bir Değerlendirme. TRT Akademi, 10(24), 800-829. https://doi.org/10.37679/trta.1659935
4. Aktaş, G. (2019). Günümüz Toplumlarında Anneliğin Değişen Biçimlerini Sosyal Medya Kullanıcıları Üzerinden Değerlendirmek. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36(2), 253-271. https://doi.org/10.32600/huefd.441402
5. Allan, G. (1999). Sociology of the family: A reader. Wiley-Blackwell.
6. Anam, S., Khan, M., Adiba, A., & Shaligram, D. (2026). Media representation and intergenerational communication in immigrant families. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. https://doi.org/10.1016/j.jaac.2025.03.024
7. AoIR (Association of Internet Researchers). (2019). Internet research: Ethical guidelines 3.0 [Report]. Retrieved December 25, 2024, from https://aoir.org/reports/ethics3.pdf
8. Archetti, C. (2019). No life without family: Film representations of involuntary childlessness, silence and exclusion. International Journal of Media & Cultural Politics, 15(2), 175–196. https://doi.org/10.1386/macp.15.2.175_1

9. Avşar, G. (2025). Gözetim Kapitalizmi ve Çocukların Dijital Temsili: Instagram Aile İçeriklerinin Eleştirel Bir Analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(Özel Sayı), 1509-1531. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1720964
10. Barış, Ö., & Yeşilyurt, S. (2025). Sosyal medyada ailelerin medyatikleşmesi: Popüler aileler örneği. TRT Akademi, 10(24), 624–651.
11. Bredström, A. (2003). Cinsiyete dayalı ırkçılık ve kültürel farklılığın üretimi: Çağdaş İsveç'te "göçmen gençler" arasında medya temsilleri ve kimlik çalışması. NORA- Nordic Journal of Feminist and Gender Research, 11 (2), 78–88. https://doi.org/10.1080/08038740310002932
12. Cherlin, A. (2022). Public and private families: An introduction. Routledge.
13. Çakıroğlu, R., & Özhavzalı, M. (2025). Dijital Medyada Ebeveynlik Temsilleri: Reklamlarda Ve Dijital Medya Ürün Tanıtımlarında ‘İdeal Aile’ Söyleminin Nitel Analizi. ASBÜ YUVA Uluslararası Aile Araştırmaları Dergisi, 3(1), 99-121. https://izlik.org/JA38LK53AC
14. D’Heer, J., De Vuyst, S., & Van Leuven, S. (2022). Gendering in the electoral run: A media monitoring study of women politicians’ representation in Belgian news. Journalism, 23(11), 2289-2310.
15. Draper, N. A. (2014). Defining Family: Representation and Rhetoric in the Marketing of Shared Mobile Phone Plans. Critical Studies in Media Communication, 31(1), 57–71. https://doi.org/10.1080/15295036.2013.831991
16. Dworkin, J., Rudi, J. H., & Hessel, H. (2018). The state of family research and social media. Journal of Family Theory & Review, 10(4), 796–813.
17. Erjavec, K. (2001). Media Representation of the Discrimination against the Roma in Eastern Europe: The Case of Slovenia. Discourse & Society, 12(6), 699-727.
18. Faircloth, C. (2021). When equal partners become unequal parents: Couple relationships and intensive parenting culture. Families, Relationships and Societies, 10(2), 231–248.
19. Gawrońska, M., & Sikorska, M. (2024). Snapshots of family: Family representations and practices of mothering displayed by instamothers. Sociological Research Online, 29 (3), 612–631. https://doi.org/10.1177/13607804231195550
20. Giddens, A. (2021). Sosyoloji (H. Özel, Çev.). Kırmızı Yayınları.
21. Giles, D. (2018). Twenty-first century celebrity: Fame in digital culture. Emerald.
22. Goodwill, JR, Anyiwo, N., Williams, E.-DG, Johnson, NC, Mattis, JS ve Watkins, DC (2019). Popüler kültür figürlerinin medya temsilleri ve Siyah erkekliklerin inşası. Erkekler ve Erkeklikler Psikolojisi, 20 (3), 288–298. https://doi.org/10.1037/men0000164
23. Hsieh, H. F., & Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277–1288.
24. Karahan, G. (2023). Sosyal medyada aile: Instagram’da paylaşılan aile fotoğrafları. BŞEÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(1), 27–39.
25. Kemp, S. (2025, 3 Mart). Dijital 2025: Türkiye. https://datareportal.com/reports/digital-2025-turkey (Erişim tarihi: 22.11.2025)
26. Landis, J. R., & Koch, G. G. (1977). The measurement of observer agreement for categorical data. Biometrics, 33(1), 159–174.
27. Lombard, M., Snyder-Duch, J., & Bracken, C. C. (2002). Content analysis in mass communication: Assessment and reporting of intercoder reliability. Human Communication Research, 28(4), 587–604. https://doi.org/10.1111/j.1468-2958.2002.tb00826.x
28. Malekian, N. (2018). Representation of family in Hollywood movies displayed on satellite. International Journal of Social Sciences, 8(4), 51–58.
29. Maura, P., Roberto, F., Elena, M., Mauro, EA, Giuseppe, V., Adriana, DT ve Carlo, P. (2022). Ailenin Sosyal Temsili: İtalyan Genç ve Yaşlı Yetişkinler Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma. Aile Sorunları Dergisi, 43 (3), 752-768.
30. Markham, A., & Buchanan, E. (2012). Ethical decision-making and Internet research: Recommendations from the AoIR Ethics Working Committee [Report]. Retrieved December 25, 2024, from https://www.aoir.org/reports/ethics2.pdf
31. Martínez Pastor, E., Blanco-Ruiz, M., & Vizcaíno Pérez, R. (2021). Representation of the family in the YouTube channels of content-creator kids: A comparative analysis of Spain, the United States, and the United Kingdom. Comunicación y Sociedad, e7750. https://doi.org/10.32870/cys.v2021.7750
32. Martinkėnė, G., & Juozeliūnienė, I. (2011). Lithuanian family in the context of migration: Representation in legal documents and TV broadcasts. Filosofija. Sociologija, (4), 414–425.
33. Metin, O. (2025). Aile hayatının sergilenmesi: Jean Baudrillard’ın bakış açısından sosyal medyada kendini sunma, onaylama ve kişilerarası çatışmalar. İçtimaiyat, Aile Özel Sayısı, 371–386.
34. Moss, C. E. (2024). More than entertaining: A typology of family portrayals and inherent persuasive potential. Atlantic Journal of Communication, 32(5), 704–719. https://doi.org/10.1080/15456870.2024.2316850
35. Murdock, G. P. (1949). Social structure. Macmillan.
36. Nissenbaum, H. (2009). Privacy in context: Technology, policy, and the integrity of social life. Stanford University Press.
37. Nizam, F., & Güler, G. (2025). YouTube Aile Kanalları Örnekleriyle Sınıfsal Kodlar ve Metalaşma Üzerinden Medyada Aile Temsilleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(Özel Sayı), 2781-2805. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1766781
38. Nguyet, N. A. (2022). Messages about the family in the press and media: A survey in Vietnam. Linguistics and Culture Review, 6(S3), 77–88. https://doi.org/10.21744/lingcure.v6nS3.2056
39. Pembecioğlu, N. (2018). Concept of family: Presentation and representation of family in commercials. European Journal of Education Studies, 5(4), 129–139. https://oapub.org/edu/index.php/ejes/article/view/2017/4654
40. Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. SAGE.
41. Sınay, N., & Atmaca, S. (2025). Sosyal Medyada Çocuk Temsilleri: Dijital Kültürde Çocukluk İmgesi. İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-8. https://izlik.org/JA37XX62DP
42. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024). “Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı (2024-2028)”, https://ulusaleylem.aile.gov.tr/media/m1garif1/ailenin-korunmasi-ve-gu-c-lendirilmesi-vizyon-belgesi-ve-eylem-plani.pdf (Erişim tarihi: 22.02.2025)
43. T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. (2025, 15 Ocak). ““Aile Yılı” kapsamında sağlanacak destek paketine ilişkin açıklama”, https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/aile-yili-kapsaminda-saglanacak-destek-paketine-iliskin-aciklama (Erişim tarihi: 22.02.2025)
44. T.C. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Büyük Millet Meclisi Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023, 2 Kasım). “On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028)”, https://onikinciplan.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/11/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028.pdf (Erişim tarihi: 22.02.2025)
45. Thompson, R., & Bowen, C. (2009). Grammar of the Shot (2nd Edition). Focal Press.
46. Turchi, J., & Bernabo, L. (2020). “Mr. Mom” no more: single-father representations on television in primetime drama and comedies. Critical Studies in Media Communication, 37(5), 437–450. https://doi.org/10.1080/15295036.2020.1812683
47. Zimmer, M. (2020). “But the data is already public”: On the ethics of research in Facebook. In K. W. Miller & M. Taddeo (Eds.), The ethics of information technology (pp. 229–241). Routledge.
48. Zurcher, J. D., Webb, S. M., & Robinson, T. (2018). The Portrayal of Families across Generations in Disney Animated Films. Social Sciences, 7(3), 47. https://doi.org/10.3390/socsci7030047