Orhan Pamuk’un İstanbul’una Nazire: Bir Rum Çocuğunun Beyoğlu Haritası

Bir İstanbul tarihçisi “İstanbul romancısı” Orhan Pamuk’un İstanbul’una nasıl bakar? Tarihçinin kendisi de bir İstanbul çocuğu, hatta Pera’lı bir azınlık çocuğu ise anılarından soyunup bilimselliğin pertavsızı ile bakamaz. Orhan Pamuk’un haritasından yola çıkarak bakabilir ancak ve bunu yaparken kendi güzergâhını da sorgular. Kentin tarihine merak salmak içinde hapsedilmiş olduğu bu haritadan kurtulmanın yolu olduğunu neden sonra fark ederek. Benim haritamın meridyeni Taksim’den Tünel’e uzanan Beyoğlu caddesiydi. Caddeye açılan ve sonradan her nedense tabelasına Adnan adı eklenen, İmam Sokağı’nda bir apartmanın birinci katında otururduk. İkinci katta Pontuslu bir Rum fındık tüccarı ile evli Rus Madam Nadya vardı. Sessiz sinemanın ünlü bir aktrisi olduğunu ve genç yaşta veremden öldüğünü anlattığı ablasının solmuş fotoğraflarını gösterirdi. Üçüncü katta apartmanın sahibesi, Muhittin Paşa’nın kızı oturur, kiracılarla ilişkilerini evine sık sık gelip giden Mösyö Kamhi’nin aracılığıyla yürütürdü. Dördüncüde, Beyoğlu’nda ayakkabı dükkânı olan Paçikakis ve beşincide piyano ya da İngilizce dersi—ya da ikisini birden—veren, dimdik, kupkuru, babamın deyimiyle “bilardo istakası” gibi bir İngiliz hanım kalırdı.