Jimnastikçilerde Plantar Basınç Dağılımlarının Statik ve Dinamik Olarak İncelenmesi
Öz
Amaç: Fonsiyonel olarak ayak, koşma ve yürüme esnasında bir çok görev üstlenmekle beraber spor branşlarında
önem arz etmektedir. Spor branşlarında farklı basış teknikleri ve farklı sportif hareketler ayağın normal basışını
etkileyebilmektedir. Jimnastik sporcularının bacak bölgesi simetrikliğinin olduğu çalışmalarca gösterilmiştir,
ayak basışıyla ilgili olarak da medial arklarının yüksek
olduğu ve yaşa, spor yapma yılına bağlı olarak değişkenlik gösterebileceği bildirilmiştir. Bu çalışmanın amacı sağ
dominant olup iki yılın üzerinde jimnastik sporu yapan
sporcularda plantar basınç dağılımlarını statik ve dinamik
pedobarografik ölçüm ile ortaya koyarak ayak basışları
hakkında fikir yürütebilmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Üsküdar ilçesi spor merkezlerine kayıtlı, 7-11 yaş aralığında, en az iki yıldır jimnastik
branşına tabii olan kız sporcular dahil edilerek 15 olgu
araştırıldı. Sporcuların statik ve dinamik ayak taban basınç değerleri pedobarografik cihaz ile ölçülmüştür. Statik pedobarografik ölçüm ayakta sabit duruş esnasında
alınmış olup, dinamik pedobarografik ölçüm yürüme
sırasında alınmıştır. Alınan ölçümler SPSS veri paketine
aktarılmıştır. Verilerin değerlendirmesinde, tanımlayıcı
istatistikler, Kruskal-Wallis testi, Mann-Whitney U testi,
Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların statik ölçümde dominant tarafları sağ olmasına rağmen plantar basınç yüzdeleri sağ
ve sol arasında anlamlı düzeyde farklılık göstermemiştir
(p=0.05). Her iki ayakta katılımcıların ön ayak bölgesine
göre arka ayak bölgesine daha fazla plantar yük verdiği bulunmuştur. Katılımcıların dinamik ölçümde sol ayakta
en az orta ayak bölgesine, en fazla ise arka ayak bölgesine yüklendiği gözlenmiştir. Sağ ayakta ise en az orta ayak
bölgesine yüklenme olurken, ön ve arka ayak bölgeleri
arasında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Dinamik
ölçümde ayağın yerle temas yüzdeleri incelendiğinde, sol
ve sağ ayakta en az temas alanı orta ayak bölgesinde iken
en fazla yerle temasın arka ayakta olduğu belirlenmiştir.
Branşı yapma süresi ile ayak basınç değerleri arasında anlamlı düzeyde ilişki olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05)
Tartışma ve Sonuç: Jimnastik sporu yapan 7-11 yaş grubu
kız sporcularda dominant tarafın ayakta duruş sırasında
plantar basınç dağılıma etki etmediği söylenebilir. Dinamik ve statik analiz sonuçlarına göre jimnastikçilerde orta
ayak bölgesine daha az yüklendikleri ve buna bağlı olarak
pes cavus görülme olasılığının yüksek olabileceği sonucuna ulaşılabilir. Statik analiz sonuçlarına göre katılımcıların
arka ayağa daha fazla yük vermesinden kaynaklı olarak
ilerleyen aşamalarda plantar fasitis vb. ayak problemleri
açısından risk taşıdıkları çıkarımında bulunulabilir.
Anahtar Kelimeler
: Jimnastik, Ayak, Plantar basınç, Statik ayak taban analizi, Dinamik ayak taban analizi, Pedobarografi
Kaynakça
- 1. Aydos L, Uzun A, Kaya M, Pekel HA, Altınkök M. Investigation Of The Effects Of Football To Sole. European Journal of Physical Education and Sport Science.2018;4(2):52-62.
- 2. Özyürek S, Demirbüken İ, Tosun ÖÇ, Okyay RE, Angın S, Gebelik sürecinde zaman mesafe parametreleri ve plantar basınç dağılımı. Fizyoterapi Rehabilitasyon. 2013;24(1):71-79.
- 3. Cote KP, Brunet ME II, Gansneder BM, Shultz SJ. Effects of pronated and supinated foot postures on static and dynamic postural stability. Journal of athletic training, 2005;40(1):41-46.
- 4. Rao S, Riskowski JL, Hannan MT. Musculoskeletal conditions of the foot and ankle: assessments and treatment options. Best practice & research Clinical rheumatology. 2012;26(3):345-368.
- 5. Abdul Razak AH, Zayegh A, Begg RK, Wahab Y. Foot plantar pressure measurement system: A review. Sensors. 2012;12(7):9884-9912.
- 6. Sammarco GJ, Hockenbury RT. Treatment of stage II posterior tibial tendon dysfunction with flexor hallucis longus transfer and medial displacement calcaneal osteotomy. Foot & ankle international. 2001;22(4):305-312.
- 7. Tuna H. Ayak Hastalıklarında Pedobarografik Değerlendirme. Türkiye Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dergisi. 2005;51:51-54.
- 8. Kanatlı U, Yetkin H, , Songür M, Öztürk A, Bölükbaşı S, Yürüme Analizinin Ortopedik Uygulamaları. Totbid dergi. 2006;5(1-2):52-59.
- 9. Kanatlı U, Yetkin H, Bolukbasi S Evaluation of the Transverse Metatarsal Arch of the Foot with Gait Analysis: Arch Orthop Trauma Surg. 2003;123(4):148-150.
- 10. Rosenbaum D, Becker HP. Plantar pressure distribution measurements. Technical background and clinical applications. Foot and Ankle Surgery. 1997;3(1):1-14.