BAŞLANGIÇ DÜZEYİ SOLFEJ EĞİTİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLARDA ÖĞRENCİNİN SESİNİ KULLANABİLMESİNE YÖNELİK ÇALIŞMALARIN YER ALMA DURUMU VE SES ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Öz

ÖZ Solfej öğrencilere müzikal okuryazarlık, işitsel algı, müziksel okuma ve yorumlama becerilerini sistematik bir şekilde kazandırarak profesyonel müzik eğitiminin temelini oluşturur. Bu eğitim, müzik teorisi ve pratiğin etkileşimini derinleştirerek, öğrencilerin müzikle ilgili kavramları anlamalarını sağlar. Solfej, sadece teknik bir beceri değil, aynı zamanda yaratıcı düşünme ve müziksel anlatımın temel bir aşamasıdır. Öğrenciler bu sayede eserleri analiz etme, yaratıcı doğaçlama yapma ve teknik yeterliliklerini geliştirme imkânı bulur. Başlangıç düzeyi solfej eğitimi, seslerin doğru üretilmesi, doğru seslerle solfej yapılması ve doğru diyafram kullanımı gibi becerilerin kazanıldığı kritik bir süreçtir. Bu hedeflerin başarılmasının, kullanılan kaynak metotların niteliğiyle yakından ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmada, başlangıç düzeyi solfej eğitiminde kullanılan kaynaklarda öğrencinin sesini doğru kullanabilmesine yönelik çalışmaların (doğru diyafram gerginliği, entonasyon ve aralık çalışması) yer alma durumları ve ses öğretim yöntemleri analiz edilmiştir. Doküman analizi yöntemiyle 20 başlangıç düzeyi solfej metodu değerlendirilmiş ve veriler frekans ile yüzde analizleriyle incelenmiştir. Bulgular, kitapların %30’unda entonasyon, %50’sinde aralık eğitimine yer verildiğini, ancak doğru diyafram kullanımına yönelik hiçbir çalışmanın bulunmadığını göstermiştir. Ses öğretimi genellikle iki veya üç ses öğretimi şeklinde sıralı yöntemlerle yapılmıştır. Sonuç olarak, başlangıç düzeyi solfej kitaplarının öğrencinin sesini kullanabilmesine yönelik çalışmalar bakımından yetersiz olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Müzik eğitimi, solfej eğitimi, diyafram, entonasyon çalışması, aralık çalışması.

Anahtar Kelimeler

• Müzik eğitimi
• solfej eğitimi
• diyafram
• entonasyon çalışması
• aralık çalışması

THE PRESENCE OF STUDIES ON STUDENTS' ABILITY TO USE THEIR VOICE AND VOICE TEACHING METHODS IN RESOURCES USED FOR BEGINNER-LEVEL SOLFEGE EDUCATION

Öz

ABSTRACT Solfege forms a basis professional music education by systematically equipping students with musical literacy, auditory perception, musical reading, and interpretative skills. This training deepens the interaction between music theory and practice, enabling students to comprehend musical concepts more effectively. Beyond being a technical skill, solfege is a basic stage for fostering creative thinking and musical expression. Through this process, students gain the ability to analyze works, engage in creative improvisation, and enhance their technical proficiency. Beginner-level solfege training is a critical process in which essential skills such as accurate sound production, proper solfege execution with correct pitches, and proper diaphragm usage are developed. The achievement of these objectives is considered to be closely related to the quality of the instructional methods used. This study analyzes the presence of exercises aimed at helping students use their voices correctly such as proper diaphragm tension, intonation, and interval training as well as the voice instruction methods employed in the resources used for beginner-level solfege education. Using document analysis, 20 beginner-level solfege books were evaluated, and the data were analyzed using frequency and percentage methods. The findings indicate that intonation training is included in 30% of the books and interval training in 50%, whereas no exercises on proper diaphragm usage were found. Voice instruction is generally conducted through sequential methods involving the teaching of two or three sounds at a time. In conclusion, it has been determined that beginner-level solfege books are insufficient in terms of exercises aimed at helping students use their voices effectively. Keywords: Music education, solfege education, diaphragm, intonation practice, interval practice.

Anahtar Kelimeler

• Music education
• solfege education
• diaphragm
• intonation practice
• interval practice

Kaynakça

1. Acay, S. (2013). Nota öğretimi (solfej eğitimine giriş). Ankara: Evrensel.
2. Akgün, G. (2006). Korolarda entonasyon. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(20), 29-31. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11123/133024
3. Angı, Ç. E. ve Hamzaoğlu Birer, A. R. (2013). Keman öğretiminde karşılaşılan entonasyon problemleri ve çözüm önerileri. Sanat Eğitimi Dergisi, 1(2), 48-69. https://doi.org/10.7816/sed-01-02-04
4. Beaucamp, A. (1953). Le solfege contemporain. Paris: Pierre Noel.
5. Buron, J. J. (t.y.). 20 leçons de solfege extraites du repertoire. Mouscron: Dernoncourt.
6. Ergen, D. ve Bilen, S. (2010). İlköğretim düzeyinde eşlikli çalma ya da yalın keman eğitiminin entonasyon, özgüven ve tutum üzerindeki etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(1), 23-32. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/baebd/issue/3342/46247
7. Fridkin, G. A. ve Kalmıkov, V. N. (2005). Solfedjio odnogolosye çaşti 1. Moskova: CCCP Ministerstvo Kulturı.
8. Gönül, M. (2017). Türk müziği solfej-makam-usul-dikte alıştırmaları. Ankara: Gece.

9. İlkay, H. (2004) Türkiye'deki müzik eğitim fakülteleri güzel sanatlar eğitimi bölümü müzik öğretmenliği anabilim dalı müzik teorisi ve işitme eğitimi dersinde okutulan solfej kitaplarının müzik eğitimine uygunluğu açısından incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
10. İman, Y. (2012). Solfej eğitimi. Ankara: Arkadaş.
11. Karakaya, O. (2012). Türk makam müziği teorisi ve solfeji I. Konya: Aybil.
12. Karasar, N. (2003). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel.
13. Karolyi, O. (2016). Müziğe giriş (Çev. M. Nemutlu). İstanbul: Pan.
14. Kendüzler, M. (2023). Başlangıç düzeyi solfej eğitiminde öğrencinin sesini kullanabilmesine yönelik bir model önerisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
15. Kendüzler, M. (2024). A new solfege teaching model for beginning level solfege education. Ankara: Eğitim.
16. Koray, F. (1954). Orta solfej ve bilgileri I. Ankara: Örnek.
17. Köksal, S. (2021). Başlangıç düzeyi solfej kitapları üzerine bir inceleme. Eurasian Journal of Music and Dance, (18), 289-315. https://doi.org/10.31722/ejmd.956636
18. Lavignac, A. (1910). Solfege des solfeges 1A. Paris: Henry Lemoine.
19. Michels, U. ve Vogel, G. (2015). Müzik atlası (Çev. S. Uçar). İstanbul: Alfa.
20. Mucur, M. (2005). Solfej kitabı. İstanbul: Bemol Müzik.
21. Mucur, M. (2013). İlk adım solfej-1A. İstanbul: Bemol Müzik.
22. Özaydın, N. ve Yiğit, N. (2016). Şan eğitimi alanlarda karşılaşılan şarkı sesi sorunları. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(9), 185-199. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/inesj/issue/40032/476031
23. Petroviç, A. A. (1985). Solfedjio kursu çaşti 1. Moskova: Pyotr İlyiç Çaykovski Devlet Konservatuvarı.
24. Sadi, M. (1934). Solfej. İstanbul: Kanaat.
25. Sadi, M. (1936). Solfej. İstanbul: Kanaat.
26. Saygun, A. A. (1966). Toplu solfej. İstanbul: Milli Eğitim.
27. Saygun, A. A. (1967). Töresel musiki. İstanbul: Milli Eğitim.
28. Ses eğitimi nedir, nasıl yapılır. (Erişim adresi: https://www.ozeldersalani.com/ses-egitimi-nedir-nasil-yapilir), (Erişim tarihi: 13.01.2025).
29. Sevgi, A. ve Tuğcular, E. (2013). Halk ezgileriyle solfej. Ankara: Müzik Eğitimi.
30. Şahin, C. ve Yiğiter, M. E. (2018). Türk halk müziği dizileriyle solfej eğitimi. Ankara: Pegem.
31. Yazan, E. İ. (2007). Konservatuvar şarkıcılık lisans programlarında solfej eğitiminde izlenen kaynak ve yöntemlerin analizi.(Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
32. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin
33. Waignein, A. (1981). Nous apprenons la cle de fa. Bruxelles: By Editions.
34. Waignein, A. (1992). Solfege elementaire. Brussels: Schott Freres.