TEKE YÖRESİ HALK OYUNLARI MÜZİKLERİNİN İNCELENMESİ “KORKUTELİ İLÇESİ ÖRNEĞİ”
Öz
Türk halk müziği repertuvarının önemli bir bölümünü oluşturan halk oyunları müziklerinin derlenmesi ve notaya alınmasının halk kültürüne önemli katkılar sunduğu açıktır. Kültürün hala yoğun olarak yaşandığı ilçeler ve köylerdeki mahalli sanatçılardan o kültüre ait detaylı veriler alınabilmektedir. Bu çalışmada Antalya ilinin Korkuteli ilçesi ve köylerinde yaşayan mahalli sanatçılardan, ilgili literatür taranıp veriler alınarak Korkuteli ilçesine ait halk oyunları müzikleri repertuvarı oluşturulmaya çalışılmıştır. Araştırma sırasında Korkuteli ilçesine bağlı 58 köy/mahalle içinde aktif olarak müzisyenlik yapan 12 kaynak kişi ile görüşme yapılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiş; ardından araştırmacı tarafından notaya alınarak tablolaştırılmıştır. Çalışmada, Korkuteli ilçesine ait halk oyunlarında kullanılan toplam 37 eser tespit edilmiştir. Araştırmacı tarafından yürütülen alan araştırması sırasında 19 eser, TRT repertuvarı ile çeşitli yazılı ve dijital kaynaklarda yer alan 18 ek eser de değerlendirmeye dâhil edilmiştir. Sonuç olarak, Korkuteli halk oyunları müziklerinin Hüseyni, Uşşak ve Karciğar makamlarının özelliklerini taşıdığı; 9/8, 9/4 ve 9/16 usullerinin yaygın olarak kullanıldığı görülmüştür. Buna bağlı olarak, Teke zeybeği, Kıvrak zeybek ve Teke zortlatmaları gibi oyun türlerinin öne çıktığı, oyuncu türü bakımından ise erkek ve karma oyunların ağırlıkta olduğu görülmüştür. Bu bulgular, Korkuteli yöresi müzik kültürünün Teke yöresi özelliklerini güçlü biçimde yansıttığını ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bedel, A. (2025). Teke yöresi davul – zurna pratiklerinin yöre icracılarının görüşlerine dayalı olarak incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Antalya.
- Çine, H. (1989). Burdur’dan Damlalar Folklor (Halkbilim). İzmir: Uyan Matbaası.
- Çine, H. (1978). Türk Halk Oyunlarında Uzmanlaşma. Türk Folklor Araştırmaları Dergisi, 353, 355-358.
- Çaycı, A. (2004). Korkuteli (İstanoz) tarihi ve Korkuteli Alaaddin Camii üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 16, 107-128.
- Demirel, Ş. (2010). Türk Halk Müziğinde Ayaklar. Antalya. (Yayımlanmamış ders notları).
- Demirsipahi, C. (1976). Türk Halk Oyunları, Ankara, TTK Basımevi.
- Emnalar, A. (1998). Türk Halk Müziği ve Nazariyatı. İzmir, Ege Üniversitesi Basımevi.
- Gök, S. (2011). Teke yöresi ve Muğla zeybeklerinin tür, ayak, tavır, usul ve söz yönünden incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı, Konya.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Müzikoloji ve Etnomüzikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Deniz Dincel
*
0000-0002-3007-0240
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
17 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
28 Ocak 2026
Kabul Tarihi
16 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1