A STUDY ON AHMET ADNAN SAYGUN’S MUSIC ARTICLES PUBLISHED IN THE ÜLKÜ NATIONAL CULTURE JOURNAL

Öz

ABSTRACT Established in 1932 by a decision of the Republican People’s Party, the People’s Houses organized numerous activities within their own structures and also published periodicals as part of their printed publications. Articles were written by prominent intellectuals of the time on a wide range of topics, including literature, history, sports, music, art, and folk dances. One of the magazines published by the People’s Houses is the Ülkü National Culture Magazine, published by the Ankara People’s House between 1941 and 1946. Due to its central position, the magazine serves as a solid foundation for this study; for through the writings of intellectuals, it offers a direct insight into the musical understanding of the era, and the number of articles and the discussions they contain present a richer picture compared to other People’s Houses publications. For this reason, the scope of this study has been defined as the seven articles by Ahmet Adnan Saygun titled “Our Musical Cause”that he authored for the Ülkü National Culture Magazine, which was published between 1941 and 1946. In this study, the texts were examined using methods such as document review and content analysis. During the analysis process, the texts were interpreted by taking into account Ahmet Adnan Saygun’s perspective, the language of the texts, and their content structure. The findings were evaluated from a musicological perspective in the context of the interaction between cultural and artistic policies and musical thought during the early Republican era. The aim is to identify the musical philosophy presented in the articles and to assess its place within the cultural and artistic policies of the early Republican era. Throughout the articles, it is evident that there is an effort to guide society toward transforming its musical culture and moving toward the contemporary and modern.

Anahtar Kelimeler

• Early Republic period
• Ülkü national culture magazine
• Ahmet Adnan Saygun
• music
• publishing
• national music.

ÜLKÜ MİLLİ KÜLTÜR DERGİSİ’NDE YER ALAN AHMET ADNAN SAYGUN MÜZİK YAZILARI ÜZERİNE İNCELEME

Öz

ÖZ 1932’de Cumhuriyet Halk Fırkası kararıyla faaliyete geçmiş olan Halkevleri, kendi bünyelerinde pek çok faaliyetle birlikte, basılı yayım organları içerisinde yer alan süreli dergi yayımlarında da bulunmuşlardır. Edebiyat, tarih, spor, müzik, resim, halkoyunları gibi daha pek çok alanda dönemin aydın isimleri tarafından yazılar kaleme alınmıştır. Halkevleri tarafından çıkarılan dergilerden biri de Ankara Halkevi tarafından 1941-1946 yıllarında çıkarılan Ülkü Milli Kültür Dergisi’dir. Merkezî bir konuma sahip olan dergide, dönemin müzik düşüncesinin doğrudan aydınların kaleminden izlenebilmesi, makalelerin sayısı ve içerdiği tartışmalar, diğer Halkevi yayınlarına göre daha zengin bir tablo ortaya koyması bakımından çalışma için güçlü bir zemin oluşturmaktadır. Bu sebeple 1941-1946 tarihleri arasında yayım yapan Ülkü Milli Kültür Dergisi’nde müzik yazıları kaleme alan Ahmet Adnan Saygun’un geneli ‘Musiki Dâvamız’ başlıklı 7 makale çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Çalışmada yazılar, doküman incelemesi ve içerik analizi yöntemleriyle incelenmiş, analiz sürecinde, Ahmet Adnan Saygun’un bakış açısı, yazıların dili ve içerik yapısı dikkate alınarak yorumlanmış, bulgular erken Cumhuriyet dönemi kültür ve sanat politikaları ile müzik düşüncesinin etkileşimi bağlamında müzikolojik bir perspektifle değerlendirilmiştir. Makalelerde ortaya konulan müzik düşüncesinin tespit edilmesi ve erken Cumhuriyet döneminin kültür sanat politikaları içerisindeki yerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Makalelerin genelinde toplumun müzik kültürünü dönüştürme, çağdaşa, moderne ulaşma konusunda bir yön sunma çabasının mevcut olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Erken Cumhuriyet dönemi
• Ülkü Milli Kültür Dergisi
• Ahmet Adnan Saygun
• Müzik
• Yayım
• Milli musiki.

Kaynakça

1. Aracı, E. (2007). Ahmet Adnan Saygun: Doğu- batı arası müzik köprüsü. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları,
2. Ayas, G. (2015). Müzik sosyolojisi: Sorunlar-yaklaşımlar-tartışmalar. İstanbul: Doğu Kitabevi.
3. Çolak, F., Çetin, E. (2021). II. Dünya savaşı yıllarında Ahmed Adnan Saygun’un kalemı̇nden halkevı̇ müzı̇k raporları (1939-1945). Sanat ve Tasarım Dergisi, 11(2), 303. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1048417
4. Erdoğan, İ., Korkmaz, A. (1990). İletişim ve toplum. Ankara: Bilgi Yayınevi.
5. Gökalp, Z. (2018). Türkçülüğün esasları. İstanbul: Karbon Kitaplar.
6. Kahraman, A. (2012). Ülkü. TDV islâm ansiklopedisi içinde (Cilt 42, ss. 293-294). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı,
7. Karataş, E. (2024). Türkiye Cumhuriyeti’nin bilgi kaynakları olarak halkevi dergileri. Kültür Araştırmaları Dergisi, (23), 179.
8. Koçak, P. (2025). Ziya Gökalp ve erken cumhuriyet dönemi müzik politikaları. Yegâh Müzikoloji Dergisi, VIII (4), 2451-2452.

9. Özdemir, Y., Aktaş, E. (2011). Halkevleri (1932’den 1951’e). A.Ü. Türkiyat Arastırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 4, 236-237.
10. Yedig, S. (2012). Anılardaki Adnan Saygun. Pan Yayıncılık, İstanbul.
11. Yöre, S. (2010). Ahmed Adnan Saygun’un çoksesli müzikte/türk çoksesli müziği’nde ulusalcılık görüş ve yönlerinin değerlendirilmesi. (Yayınlanmış doktora tezi). Selçuk Ünivetsitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
12. Yüksel, R. (2020). Erken cumhuriyet dönemi’nde halkevleri’nde halk müziği ve batı müziği beraberliği, Ahenk Müzikoloji Dergisi 6, 4.
13. Web Kaynakları Saygun, A. A. (1941). Musiki Dâvamız. Ülkü Millî Kültür Dergisi. (Erişim adresi: https://archive.org/details/ulku_millî_kultur_dergisi_seri_2/Cilt%2001%201941-1942%20-%20Say%C4%B1%201-12/ ), (Erişim tarihi: 10.03.2026).
14. Saygun, A. A. (1941). Musiki Dâvamız; Sanat Adamının Yolunu Kim Çizer? Ülkü Millî Kültür Dergisi. (Erişim adresi: https://archive.org/details/ulku_millî_kultur_dergisi_seri_2/Cilt%2001%201941-1942%20-%20Say%C4%B1%201-12/ ), (Erişim tarihi: 10.03.2026).
15. Saygun, A. A. (1942). Musiki Dâvamız; Gençliğin Terbiyesinde Musiki. Ülkü Millî Kültür Dergisi. (Erişim adresi: https://archive.org/details/ulku_millî_kultur_dergisi_seri_2/Cilt%2001%201941-1942%20-%20Say%C4%B1%201-12/ ), (Erişim tarihi: 11.03.2026).
16. Saygun, A. A. (1942). Musiki Dâvamız; Gençliğin Musiki Terbiyesi İçin Ne Yapmalıyız? Ülkü Millî Kültür Dergisi. (Erişim adresi: https://archive.org/details/ulku_millî_kultur_dergisi_seri_2/Cilt%2001%201941-1942%20-%20Say%C4%B1%201-12/ ), (Erişim tarihi: 15.03.2026).
17. Saygun, A. A. (1942). Musiki Dâvamız; Musiki Terbiyesi ve Radyo Neşriyatı. Ülkü Millî Kültür Dergisi. (Erişim adresi: https://archive.org/details/ulku_millî_kultur_dergisi_seri_2/Cilt%2001%201941-1942%20-%20Say%C4%B1%201-12/ ), (Erişim tarihi: 15.03.2026).
18. Saygun, A. A. (1942). Musiki Dâvamız; Radyo’da Garp Musikisi. Ülkü Millî Kültür Dergisi. (Erişim adresi: https://archive.org/details/ulku_millî_kultur_dergisi_seri_2/Cilt%2001%201941-1942%20-%20Say%C4%B1%201-12/ ), (Erişim tarihi: 18.03.2026).
19. Saygun, A. A. (1942). Musiki Hayatı; Radyoda Musiki Yayımları Hakkında. Ülkü Millî Kültür Dergisi.(Erişim adresi: https://archive.org/details/ulku_millî_kultur_dergisi_seri_2/Cilt%2001%201941-1942%20-%20Say%C4%B1%201-12/), (Erişim tarihi: 18.03.2026).
20. Saygun, A. A. (1942). Anadolu Çağırıyor. (Yeni Seri) (Erişim adresi: https://archive.org/details/ulku_milli_kultur_dergisi_seri_2/Cilt%2001%201941-1942%20-%20Say%C4%B1%201-12/page/n71/mode/2up) Erişim tarihi: 20.03.2026
21. Saygun, A. A. (1943). Bitmez Tükenmez Anadolu. (Yeni Seri) (Erişim adresi: https://archive.org/details/ulku_milli_kultur_dergisi_seri_2/Cilt%2003%201942-1943%20-%20Say%C4%B1%2025-36/page/n97/mode/2up) Erişim tarihi: 20.03.2026
22. Saygun, A. A. (1943). Bir Folklor Enstitüsü Hakkında. (Yeni Seri) (Erişim adresi: https://archive.org/details/ulku_milli_kultur_dergisi_seri_2/Cilt%2004%201943%20-%20Say%C4%B1%2037-48/page/n3/mode/2up) Erişim tarihi: 19.03.2026
23. Url 1 Peker, R. (1933). Ülkü Niçin Çıkıyor? Ülkü Millî Kültür Dergisi. (Erişim adresi: https://archive.org/details/d_ulku_1933-1-1/page/n5/mode/2up), (Erişim tarihi: 05.03.2026).