AN EXAMINATION OF THE VIEWS OF BAGLAMA PLAYERS AND SOUND ENGINEERS REGARDING SIGNAL TRANSMISSION TOOLS USED ON STAGE

Öz

In this research, the views of baglama performers and sound engineers regarding the signal transmission tools used for sound reinforcement on stage were examined. The general purpose of this study is to develop solution proposals specific to the baglama instrument for sound reinforcement problems arising in live performances based on the Turkish Folk Music repertoire. In line with this objective, the sentence "What are the views of baglama performers and sound engineers regarding the signal transmission tools used on stage?" was accepted as the problem statement of the research, and sub-problems were determined accordingly. The study group of the research consisted of six baglama performers and six sound engineers, all of whom hold at least a bachelor's degree and work in public and private institutions in Turkey. In the study, which was conducted with a qualitative approach, the data collected through a semi-structured interview form were analyzed via descriptive analysis, and the findings were presented in tables as categories and sub-categories. The views reached covered aspects such as the costs of signal transmission tools related to technological equipment, procurement statuses, working principles, feedback risks related to tonality, preservation of the instrument's sound character, positioning, the effects of the bowl shape and size related to the instrument's structure on signal transmission tools, the importance of craftsmanship used in instrument making, and the preference status of signal transmission tools in solo and ensemble baglama performances. In this direction, it was concluded that condenser microphones are disadvantageous in terms of procurement, setup, and economic aspects, but advantageous in terms of the quality of the sound obtained; under-saddle magnetic microphones are advantageous in terms of procurement, setup, economic, and ergonomic aspects, but disadvantageous in terms of sound quality. Furthermore, it was found that condenser microphone models (contact, large & small diaphragm condenser) are preferred more than magnetic microphones in traditional performances; condenser models are generally more suitable for solo concerts or recitals; condenser models are more appropriate in areas where multiple baglama families are used, such as baglama ensembles; and under-saddle magnetic microphone use is more suitable for performances carried out for the purpose of accompanying orchestras.

Anahtar Kelimeler

• Baglama
• Turkish folk musıc
• signal transmıssions tools
• live performance
• music technologies

BAĞLAMA İCRACILARININ VE TONMAYSTERLERİN SAHNEDE KULLANILAN SİNYAL İLETİM ARAÇLARINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmada, bağlama icracılarının ve tonmaysterlerin sahnede kullandıkları seslendirmeye yönelik sinyal iletim araçlarına ilişkin görüşleri incelenmiştir. Bu çalışmanın genel amacı, Türk Halk Müziği repertuvarına dayalı canlı performanslarda ortaya çıkan seslendirme sorunlarına bağlama çalgısı özelinde çözüm önerileri geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda “bağlama icracıları ve tonmaysterlerin sahnede kullanılan sinyal iletim araçlarına ilişkin görüşleri nelerdir?” cümlesi araştırmanın problem cümlesi olarak kabul edilmiş ve bu doğrultuda alt problemler belirlenmiştir. Bununla birlikte araştırmanın çalışma grubunu Türkiye’deki kamu ve özel kuruluşlarda görev yapan, en az lisans derecesine sahip altı bağlama icracısı ile altı tonmayster oluşturmuş ve bu kişilerle görüşmeler yapılmıştır. Nitel bir yaklaşımla ele alınan çalışmada yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanan veriler betimsel analiz yoluyla çözümlenip bulgular kategoriler ve alt kategoriler olarak tablolar halinde ele alınmıştır. Sinyal iletim araçlarının teknolojik donanıma ilişkin maliyetleri, tedarik durumları, çalışma prensipleri, tonlamaya yönelik feedback riskleri, çalgının ses karakterinin korunması, konumlandırma, çalgının yapısına ilişkin tekne formunun ve boyutunun sinyal iletim araçları üzerindeki etkileri, çalgı yapımında kullanılan işçiliğin önemi, bağlama icrasına ilişkin solo ve toplu performanslarda sinyal iletim araçlarının tercih durumları gibi görüşlere ulaşılmış, bu doğrultuda kondansatör mikrofonların tedarik, kurulum ve ekonomik açıdan dezavantajlı, elde edilen sesin niteliği açısından avantajlı olduğu, eşik altı manyetik mikrofonların tedarik, kurulum, ekonomik ve ergonomik açıdan avantajlı, sesin niteliği açısından dezavantajlı olduğu, geleneksel icralarda kondansatör mikrofon modellerinin (yapıştırma – geniş & dar diyafram kondansatör) manyetik mikrofonlara göre daha çok tercih edildiği, solo konserler ya da dinletilerde genellikle kondansatör modellerin (yapıştırma – geniş & dar diyafram) daha uygun olduğu, bağlama toplulukları gibi çoklu bağlama ailesinin kullanıldığı alanlarda kondansatör modellerin (yapıştırma – geniş & dar diyafram) daha uygun olduğu, orkestralara eşlik amaçlı gerçekleştirilecek performanslarda eşik altı manyetik mikrofon kullanımının daha uygun olduğu gibi sonuçlar elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bağlama
• Türk halk müziği
• sinyal iletim araçları
• canlı performans
• müzik teknolojileri

Kaynakça

1. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
2. Bogdan, R.C., & Biklen, S.K. (1992). Qualitative research for education: An introduction to theory and methods. Allyn and Bacon.
3. Case, A. (2007). Sound FX: Unlocking the Creative Potential of Recording Studio Effects. Focal Press.
4. Corbetta, P. (2003). The qualitative interview. Sage.
5. Creswell, J. W. (2016). Araştırma deseni (Çev. Ed. S. B. Demir). Eğiten Kitap.
6. Creswell, J. W. (2017). Nitel veri toplama (7. Bölüm). Akif Avcu (Ed.), Eğitim araştırmaları içinde (ss. 264-304). Edam.
7. Delen, H. (2017). Bağlama mikrofonlama teknikleri ve kompresör kullanımının müzik teknolojileri eğitimine katkıları. Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
8. Durmaz, Serhat (2009). Müzik Teknolojisi ve Audio Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Cinius Yayınları.

9. Em, G., & Yöndem, S. (2021). İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerinin Dinlediği Metni Anlamasında Müzikal Nüans ve Ritmik Kalıpların Etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(1), 571-599. https://izlik.org/JA37DE64GN
10. Ergül, R. (2013). Psikoakustik ve Film Sesinde Algısallık. Selçuk İletişim, 4(3), 138-145. https://doi.org/10.18094/si.27961
11. Kızılkaya, H. (2023). Ebeveynlerin bep (bireyselleştirilmiş eğitim programı) hazırlama sürecine katılımlarına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. EKEV Akademi Dergisi, (95), 109-121. https://doi.org/10.17753/sosekev.1269118
12. LeCompte, M. D., & Goetz, J. P. (1982). Ethnographic data collection in evaluation research. Educational Evaluation and Policy Analysis 4(3), 387-400. https://doi.org/10.2307/1164068
13. Lynch-Aird, N., & Woodhouse, J. (2018). Frequency Measurement of Musical Instrument Strings Using Piezoelectric Transducers. Vibration, 1(1), 3-19. https://doi.org/10.3390/vibration1010002
14. Martin, Geoff (2004). Introduction To Sound Recording, B.Mus, M.Mus, Ph.D
15. Merriam, S. B. (2015). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (Çev. Ed. S. Turan). Nobel.
16. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
17. Önen, Ufuk (2007). Ses Kayıt ve Müzik Teknolojileri. İstanbul: Çitlembik Yayınları.
18. Tarikçi, Abdurrahman (2015). Müzik Teknolojisine Giriş. Ankara: Müzik Eğitimi Yayınları.
19. Toprak B. ve Akkaş, S. (2026). Bir performans incelemesi: Selma Geçer’in “Ay Sallanıp Geden Yar” icrası. Yegah Musicology Journal, 9(10), 781-800. https://doi.org/10.51576/ymd.1882259
20. Izhaki, R. (2017). Mixing Audio: Concepts, Practices, and Tools. Routledge.
21. Yıldırım, A. (1999). Nitel araştırma yöntemlerinin temel özellikleri ve eğitim araştırmalarındaki yeri ve önemi. Eğitim ve Bilim, 23(112), 7-17.