Karşılaştırmalı Yöntem Çerçevesinde Ellen Meiksins Wood İncelenmesi
Öz
Karşılaştırmalı yöntem, sosyal bilimler çerçevesinde önemli bir nitel değerlendirme metodu olarak ele alınmaktadır. Yöntemin sine qua non’ı, karşılaştırılan nesnelerin toplumsal ve kültürel devinimini temele almasıdır. Bu açıdan, kapitalizm üzerine yapılan araştırmalar göz önünde bulundurulduğunda, alanyazında Ellen Meiksins Wood çalışmalarının söz konusu yönteme dair önemli bir açıklama sistematiği geliştirdiği söylenebilir. Wood, birçok eserindeki analizlerinde, genel olarak karşılaştırmalı yöntemi kullanmış olması ve tarihsel materyalist anlamda kapitalizmi ele alış biçimindeki karşılaştırmalı yöntemin özünü göz ardı etmemiş olması bakımından dikkate değer bulguları içermesi, bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Sosyal bilimlerde karşılaştırmalı yöntemin salt benzerlik- farklılık üzerinden yürümesi ancak karşılaştırmalı yöntemin kendine dair sorunsallara değinmemesi de bu makalenin aşmaya çalıştığı başat bir sorun olarak ele alınmaktadır. Ayrıca, kapitalist düzlemin içsel dinamiklerinin ve artık ürüne el koyma şeklinin dönüşümlenmesi, kapitalizmin eşliğinde yeni ve başka bir biçimlenme şekli oluşturmuştur. Bu bağlamda, Ellen Meiksins Wood eserlerinde, kapitalizmin özgün niteliklerinin detaylandırılması, kendinden önceki üretim biçimi olan feodalite ile beraber analiz edilmesi karşılaştırmalı yöntemin, yöntembilimsel haline denk düşmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bloch, Fred ve Somers R., Margaret, “Ekonomist Yanılgının Ötesi: Karl Polanyi’nin Holistik Toplum Bilimi”. Tarihsel Sosyoloji- Bloch’tan Wallerstein’e Görüşler ve Yöntemler. Theda Skocpol (ed), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2002, ss. 47- 84.
- Chirot, Daniel, “Marc Bloch’un Toplumsal ve Tarihsel Manzarası”. Tarihsel Sosyoloji-Bloch’tan Wallerstein’e Görüşler ve Yöntemler. Theda Skocpol (ed), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2002, ss. 22- 46.
- Doğan, Aysel, “Özel Mülkiyet Hakkının Temeli Olarak Emek”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 56(3), 2007, ss. 83- 97.
- Gürbüz, Ahmet, “J. J. Rousseau ve Toplum Sözleşmesi Kuramı’nın Değeri”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı.4, 2003, ss. 1- 10.
- Fulbrook Mary ve Skocpol, Theda, “Mukadder Yollar: Perry Anderson’ın Tarihsel Sosyolojisi”. Tarihsel Sosyoloji- Bloch’tan Wallerstein’e Görüşler ve Yöntemler. Theda Skocpol (ed), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2002, ss. 170- 209.
- Hill, Christopher. 1640 İngiliz Devrimi. Çev. Neyyir Kalaycıoğlu, Kaynak Yayınları, İstanbul, 1983.
- Holloway, John ve Picciotto, Sol, “Introduction: Towards a Materialist Theory of The State”, State and Capital: A Marxist Debate, Holloway& Picciotto (ed), Edward Arnold, University of Texas Press, 1978, ss. 1- 31.
- Hunt, Lynn, “Charles Tilly’nin Kolektif Eylemi”. Tarihsel Sosyoloji- Bloch’tan Wallerstein’e Görüşler ve Yöntemler. Theda Skocpol (ed), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2002,ss. 244- 275.
- Keleş, Ruşen, “Kent ve Kültür Üzerine”, Mülkiye Dergisi, 29(246), 2005, ss. 9- 18.
- Rueschemeyer, Dietrich “Reinhard Bendix’in Karşılaştırmalı Sosyolojisinde Teorik Genelleme ve Tarihsel Tekillik”. Tarihsel Sosyoloji- Bloch’tan Wallerstein’e Görüşler ve Yöntemler. Theda Skocpol (ed), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2002, ss. 130-170.