Kişilik Özellikleri ve Sosyo-demografik Faktörler ile Yöneticilerde İş Doyumu ve İş Performansının Yordanması

Arkun Tatar; Behmen Çelikbaş

doi:10.51947/yonbil.962043

EN TR

Prediction of Job Satisfaction and Job Performance with Personality Traits and Socio-Demographic Factors at the Managers

Öz

In this study, it was aimed to examine the effects of personality traits of people working in manager positions on job performance and job satisfaction. The expectation of this study is that there will be different personality measurements in predicting job performance and job satisfaction groups. It is thought that the personality traits to be determined will differ in terms of psychological and organizational functioning. 269 managers having at least 10 subordinates and working in an organization for at least three years were included in the study. The job performance and job satisfaction groups were predicted by multivariate logistic regression analysis. Liveliness, Self Assureness, Sensitivity, Extraversion, gender, and income status were included in the two models which were established to predict job performance groups. Liveliness, Self Assureness, Sensitivity, Tolerance, gender, and income status were included in the two models which were established to predict job satisfaction groups. It was observed that both concepts were predicted mostly by the same personality traits. The obtained research results have been discussed in accordance with the relevant literature.

Anahtar Kelimeler

Managers, Job Satisfaction, Job Performance, Personality

Kişilik Özellikleri ve Sosyo-demografik Faktörler ile Yöneticilerde İş Doyumu ve İş Performansının Yordanması

Öz

Bu çalışmada yönetici konumunda çalışan kişilerin, kişilik özelliklerinin iş performansı ve iş doyumu üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma beklentisi iş performansı ve iş doyumu gruplarının yordanmasında farklı kişilik ölçümlerinin olacağıdır. Belirlenecek farklı kişilik özelliklerinin ise psikolojik ve örgütsel işleyiş açısından farklılık göstereceği düşünülmektedir. Çalışmaya, en az 10 astı bulunan ve en az üç yıl süreyle bir kuruluşta çalışan 269 yönetici alınmıştır. İş performansı ve iş doyumu gruplarının yordanması çok değişkenli lojistik regresyon analiziyle yapılmıştır. İş performansı gruplarının yordanması için kurulan iki modelde Canlılık, Kendine Güvensizlik, Duyarlılık, Dışadönüklük, cinsiyet ve gelir durumu yer almıştır. İş doyumu gruplarının yordanması için kurulan iki modelde ise Canlılık, Kendine Güvensizlik, Duyarlılık, Hoşgörü, cinsiyet ve gelir durumu yer almıştır. Her ikinin olgunun da büyük oranda aynı kişilik özellikleri tarafından yordandığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar ilgili literatür doğrultusunda tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Yönetici, İş Doyumu, İş Performansı, Kişilik

Destekleyen Kurum

Yok

Proje Numarası

Yok

Teşekkür

Yok

Kaynakça

Acuna, S. T., Gomez, M., & Juristo, N. (2009). How do personality, team processes and task characteristics relate to job satisfaction and software quality. Information and Software Technology, 51(2009), 627-639.
Alan, H., & Baykal, U. (2018). Yönetici hemşirelerin kişilik özellikleri ve etkileyen kişisel ve mesleki özellikler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 9(2), 119-128.
Ali, I. (2018). Personality traits, individual innovativeness and satisfaction with life. Journal of Innovation and Knowledge, (4)1,38-46.
Avery, R. E., Smillie, L. D., & Fife-Schaw, C. R. (2015). Employee achievement orientations and personality as predictors of job satisfaction facets. Personality and Individual Differences, 76(2015), 56-61.
Barrick, M. R., & Mount, M. K. (1991). The Big Five personality dimensions and job performance: a meta-analysis. Personnel Psychology, 44, 1-26.
Barrick, M. R., Mount, M. K., & Judge, T. A. (2001). Personality and performance at the beginning of the new millennium: what do we know and where do we go next? International Journal of Selection and Assessment, 9(1-2), 9-30.
Bartram, D. (1992). The personality of UK managers: 16PF norms for short‐listed applicants. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 65(2), 159-172.
Bhatti, M. A., Battour, M. M., Ismail, A. R., & Sundram, V. P. (2014). Effects of personality traits (big five) on expatriates adjustment and job performance. Equality, Diversity and Inclusion: An International Journal, 33(1), 73-96.
Bowling, N. A. (2007). Is the job satisfaction-job performance relationship spurious? A meta-analytic examination. Journal of Vocational Behavior, 71(2), 167-185.
Bruk-Lee, V., Khoury, H. A., Nixon, A. E., Goh, A., & Spector, P. E. (2009). Replicating and extending past personality/job satisfaction meta-analyses. Human Performance, 22(2), 156-189.

Cable, D. M., & Judge, T. A. (2003). Managers' upward influence tactic strategies: the role of manager personality and supervisor leadership style. Journal of Organizational Behavior: the International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 24(2), 197-214.
Cheng, J. C., & O-Yang, Y. (2018). Hotel employee job crafting, burnout, and satisfaction: the moderating role of perceived organizational support. International Journal of Hospitality Management, 72(2018), 78-85.
Christiansen, N., Sliter, M., & Frost, C. T. (2014). What employees dislike about their jobs: relationship between personality-based fit and work satisfaction. Personality and Individual Differences, 71(2014), 25-29.
Detrick, P., & Chibnall, J. T. (2013). Revised NEO Personality Inventory normative data for police officer selection. Psychological Services, 10(4), 372.
Digman, J. M. (1997). Higher-order factors of the Big Five. Journal of Personality and Social Psychology, 73(6), 1246-1256.
Eschleman, K. J., Bowling, N., & Zelazny, L. (2020). Getting a grip on the gripers: curmudgeon personality's relationships with job attitudes and employee well-being. Personality and Individual Differences, 167(2020), 110253.
Forero, C. G., Gallardo-Pujol, D., Maydeu-Olivares, A., & Andrés-Pueyo, A. (2009). A longitudinal model for predicting performance of police officers using personality and behavioral data. Criminal Justice and Behavior, 36(6), 591-606.
Furnham, A., Petrides, K. V., Jackson, C. J., & Cotter, T. (2002). Do personality factors predict job satisfaction?. Personality and Individual Differences, 33(8), 1325-1342.
Garbarino, S., Chiorri, C., Magnavita, N., Piattino, S., & Cuomo, G. (2012). Personality profiles of special force police officers. Journal of Police and Criminal Psychology, 27(2), 99-110.
Harari, M. B., Thompson, A. H., & Viswesvaran, C. (2018). Extraversion and job satisfaction: the role of trait bandwidth and the moderating effect of status goal attainment. Personality and Individual Differences, 123(2018), 14-16.
Hofmans, J., Gieter, S. D., & Pepermans, R. (2013). Individual differences in the relationship between satisfaction with job rewards and job satisfaction. Journal of Vocational Behavior, 82(2013), 1-9.
Hogan, R., Curphy, G. J., & Hogan, J. (1994). What we know about leadership: effectiveness and personality. American Psychologist, 49(6), 1-33.
Judge, T. A., & Bono, J. E. (2000). Five-factor model of personality and transformational leadership. Journal of Applied Psychology, 85(5), 751-765.
Judge, T. A., & Bono, J. E. (2001). Relationship of core self-evaluations traits-self esteem, generalized self-efficacy, locus of control, and emotional stability-with job satisfaction and job performance: a meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 86(1), 80,92.
Judge, T. A., Bono, J. E., Ilies, R., & Gerhardt, M. W. (2002). Personality and leadership: a qualitative and quantitative review. Journal of Applied Psychology, 87(4), 765-780. https://doi.org/10.1037/0021-9010.87.4.765
Judge, T. A., Heller, D., & Mount, M. K. (2002). Five-factor model of personality and job satisfaction: a meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 87(3), 530-541.
Judge, T. A., Thoresen, C. J., Bono, J. E., & Patton, G. K. (2001). The job satisfaction-job performance relationship: a qualitative and quantitative review. Psychological Bulletin, 127(3), 376-407.
Langford, P. H., Dougall, C. B. and Parkes, L. P. (2017). Measuring leader behaviour: evidence for a “big five” model of leadership. Leadership and Organization Development Journal, 38(1), 126-144. https://doi.org/10.1108/LODJ-05-2015-0103
Le, H., Oh, I. S., Robbins, S. B., Ilies, R., Holland, E., & Westrick, P. (2011). Too much of a good thing: curvilinear relationships between personality traits and job performance. Journal of Applied Psychology, 96(1), 113-133.
Li, I. C., Lin, M. C., & Chen, C. M. (2007). Relationship between personality traits, job satisfaction, and job involvement among Taiwanese community health volunteers. Public Health Nursing, 24(3), 274-282.
Lindblom, A., Lindblom, T., & Wechtler, H. (2020). Retail entrepreneurs’ exit intentions: influence and mediations of personality and job-related factors. Journal of Retailing and Consumer Services, 54(2020), 102055.
Mathieu, M. (2013). Personality and job satisfaction: the role of narcissism. Personality and Individual Differences, 55(2013), 650-654.
Mihalcea, A. (2013). The impact of leader's personality on employees’ job satisfaction. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 78(2013), 90-94.
Miller, H. A., Mire, A., & Kim, B. (2009). Predictors of job satisfaction among police officers: does personality matter?. Journal of Criminal Justice, 37(2009), 419-426.
Mount, M., Ilies, R., & Johnson, E. (2006). Relationship of personality traits and counterproductive work behaviors: the mediating effects of job satisfaction. Personnel Psychology, 59(3), 591-622.
Perera, H. N., Granziera, H., & McIlveen, P. (2018). Profiles of teacher personality and relations with teacher self-efficacy, work engagement, and job satisfaction. Personality and Individual Differences, 120(2018), 171-178.
Peterson, R. S., Smith, D. B., Martorana, P. V., & Owens, P. D. (2003). The impact of chief executive officer personality on top management team dynamics: one mechanism by which leadership affects organizational performance. Journal of Applied Psychology, 88(5), 795-808.
Pillay, R. (2009). Work satisfaction of professional nurses in South Africa: a comparative analysis of the public and private sectors. Human Resources for Health, 7(15), 1-10.
Saltukoğlu, G., & Tatar, A. (2018). İş performansının öngörülmesinde kişilik ölçümünün rolü: öğretmen örneği. Journal of Human Sciences, 15(1), 619-634. https://doi.org/10.14687/jhs.v15i1.4392
Salvaggio, A. N., Schneider, B., Nishii, L. H., Mayer, D. M., Ramesh, A., & Lyon, J. S. (2007). Manager personality, manager service quality orientation, and service climate: test of a model. Journal of Applied Psychology, 92(6), 1741-1750.
Schleicher, D. J., Watt, J. D., & Greguras, G. J. (2004). Reexamining the job satisfaction-performance relationship: the complexity of attitudes. Journal of Applied Psychology, 89(1), 165–177. https://doi.org/10.1037/0021-9010.89.1.165
Seltzer, B., Ones, D., & Tatar, A. (2017). Using personality facets to understand the nature of personality-satisfaction relationships: findings from meta-analytic bi-factor latent modeling. Career Development International, 22(5), 477-506. https://doi.org/10.1108/CDI-08-2017-0141
Smith, R. W., & DeNunzio, M. M. (2019). Examining personality-job characteristic interactions in explaining work outcomes. Journal of Research in Personality, 84, 64-119.
Somer, O., Korkmaz, M., & Tatar, A. (2002). Beş faktör kişilik envanterinin geliştirilmesi-I: ölçek ve alt ölçeklerin oluşturulması. Türk Psikoloji Dergisi, 17(49), 21-33.
Tatar, A. (2016). Beş Faktör Kişilik Envanterinin Kısa Formunun Geliştirilmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(Ek.1), 14-23. https://doi.org/10.5455/apd.202977
Tatar, A. (2017). Büyük Beş-50 Kişilik Testinin Türkçeye çevirisi ve Beş Faktör Kişilik Envanteri Kısa Formu ile karşılaştırılması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 18(1), 51-61.
Tatar, A., & Özdemir, H. (2019). Profil analiziyle kişilik, iş performası ve iş doyumu arası ilişkilerin incelenmesi. İş'te Davranış Dergisi, 4(1), 11-24. https://doi.org/10.25203/idd.505520
Tatar, A., Çelikbaş, B., & Özdemir, H. (2018). Potansiyel Liderlik Özellikleri Ölçeği-15’in faktör yapısının incelenmesi. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 4(12), 179-187.
Tatar, A., Saltukoğlu, G., & Teoman, D. D. (2017). Çalışan genç kadınların kişilik profilleri ve bireycilik-toplulukçuluk özellikleri. İş’te Davranış Dergisi, 2(1), 34-45.
Tatar, A., Saltukoğlu, G., Dal, G., & Atay, B. (2013). Eczacıların beş faktör modeli çerçevesinden kişilik özellikleri ve meslek grubu profillerinin oluşturulması. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 2, 323-341.
Tatar, A., Saltukoğlu, G., Özdemir, H., Bekiroğlu, B., Çelikbaş, B., & Çamkerten, S. (2019). İş performansı ve iş doyumunun yordayıcıları olarak Altı Faktörlü Kişilik Modeli (HEXACO) Yapıları. İş’te Davranış Dergisi, 4(2), 68-77. https://doi.org/10.25203/idd.629879
Tatar, A., Şahintürk, H., Saltukoğlu, G., & Telvi, S. (2013). Tiyatro oyuncularının Beş Faktör Modeli çerçevesinden kişilik özelliklerinin incelenmesi ve meslek grubu profillerinin oluşturulması. Türk Psikoloji Dergisi, 28(72), 1-16.
Tett, R. P., Jackson, D. N., & Rothstein, M. (1991). Personality measures as predictors of job performance: A meta-analytic review. Personnel Psychology, 44, 703–742.
Tisu, L., Lupșa, D., Virga, D., & Rusu, A. (2020). Personality characteristics, job performance and mental health: the mediating role of work engagement. Personality and Individual Differences, 153, 109644.
Van Den Berg, P. T., & Feij, J. A. (2003). Complex relationships among personality traits, job characteristics, and work behaviors. International Journal of Selection and Assessment, 11(4), 326-339.
Williamson, J. M., Pemberton, A. E., & Lounsbury, J. W. (2005). An investigation of career and job satisfaction in relation to personality traits of information professionals. The Library Quarterly, 75(2), 122-141.
Wood, R. E., Beckmann, N., Birney, D. P., Beckmann, J. F., Minbashian, A., & Chau, R. (2019). Situation contingent units of personality at work. Personality and Individual Differences, 136, 113-121.
Yang, C. L., & Hwang, M. (2014). Personality traits and simultaneous reciprocal influences between job performance and job satisfaction. Chinese Management Studies, 8(1),6-26.
Yuen, K. F., Loh, H. S., Zhou, Q., & Wong, Y. D. (2018). Determinants of job satisfaction and performance of seafarers. Transportation Research Part A, 110(2018), 1-12.
Zekioğlu, A., & Tatar, A. (2006). Üniversitede eğitim gören futbolcuların empatik becerilerinin kişilik özellikleriyle karşılaştırılması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4(4), 135-138.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Arkun Tatar ^*
0000-0002-2369-9040
Türkiye

Behmen Çelikbaş
0000-0003-3427-2015
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Ağustos 2021

Gönderilme Tarihi

3 Temmuz 2021

Kabul Tarihi

5 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 7 Sayı: 11

DOI

https://doi.org/10.51947/yonbil.962043

IZ

https://izlik.org/JA88PD97KK

APA

Tatar, A., & Çelikbaş, B. (2021). Kişilik Özellikleri ve Sosyo-demografik Faktörler ile Yöneticilerde İş Doyumu ve İş Performansının Yordanması. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(11), 53-69. https://doi.org/10.51947/yonbil.962043

AMA

1.Tatar A, Çelikbaş B. Kişilik Özellikleri ve Sosyo-demografik Faktörler ile Yöneticilerde İş Doyumu ve İş Performansının Yordanması. YÖNBİL. 2021;7(11):53-69. doi:10.51947/yonbil.962043

Chicago

Tatar, Arkun, ve Behmen Çelikbaş. 2021. “Kişilik Özellikleri ve Sosyo-demografik Faktörler ile Yöneticilerde İş Doyumu ve İş Performansının Yordanması”. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi 7 (11): 53-69. https://doi.org/10.51947/yonbil.962043.

EndNote

Tatar A, Çelikbaş B (01 Ağustos 2021) Kişilik Özellikleri ve Sosyo-demografik Faktörler ile Yöneticilerde İş Doyumu ve İş Performansının Yordanması. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi 7 11 53–69.

IEEE

[1]A. Tatar ve B. Çelikbaş, “Kişilik Özellikleri ve Sosyo-demografik Faktörler ile Yöneticilerde İş Doyumu ve İş Performansının Yordanması”, YÖNBİL, c. 7, sy 11, ss. 53–69, Ağu. 2021, doi: 10.51947/yonbil.962043.

ISNAD

Tatar, Arkun - Çelikbaş, Behmen. “Kişilik Özellikleri ve Sosyo-demografik Faktörler ile Yöneticilerde İş Doyumu ve İş Performansının Yordanması”. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi 7/11 (01 Ağustos 2021): 53-69. https://doi.org/10.51947/yonbil.962043.

JAMA

1.Tatar A, Çelikbaş B. Kişilik Özellikleri ve Sosyo-demografik Faktörler ile Yöneticilerde İş Doyumu ve İş Performansının Yordanması. YÖNBİL. 2021;7:53–69.

MLA

Tatar, Arkun, ve Behmen Çelikbaş. “Kişilik Özellikleri ve Sosyo-demografik Faktörler ile Yöneticilerde İş Doyumu ve İş Performansının Yordanması”. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 11, Ağustos 2021, ss. 53-69, doi:10.51947/yonbil.962043.

Vancouver

1.Arkun Tatar, Behmen Çelikbaş. Kişilik Özellikleri ve Sosyo-demografik Faktörler ile Yöneticilerde İş Doyumu ve İş Performansının Yordanması. YÖNBİL. 01 Ağustos 2021;7(11):53-69. doi:10.51947/yonbil.962043

Cited By

The Mediator Role of Burnout in The Effect of Personality on Counterproductive Work Behaviors / Kişiliğin Üretkenlik Karşıtı İş Davranışına Olan Etkisinde Tükenmişliğin Aracı Rolü

Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi

https://doi.org/10.29216/ueip.1250774

Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi

ISSN: 2149-1984

YÜKSEKBİLGİLİ EĞİTİM VE DANIŞMANLIK LTD. ŞTİ.

Prediction of Job Satisfaction and Job Performance with Personality Traits and Socio-Demographic Factors at the Managers

Öz

Anahtar Kelimeler

Kişilik Özellikleri ve Sosyo-demografik Faktörler ile Yöneticilerde İş Doyumu ve İş Performansının Yordanması

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

The Mediator Role of Burnout in The Effect of Personality on Counterproductive Work Behaviors / Kişiliğin Üretkenlik Karşıtı İş Davranışına Olan Etkisinde Tükenmişliğin Aracı Rolü