Araştırma Makalesi

Panel Veri Yöntemi ile Seçilmiş Ülke Ekonomilerinde Fosil Yakıt Talebinin İncelenmesi

Cilt: 30 Sayı: 1 9 Mart 2023
PDF İndir
TR EN

Panel Veri Yöntemi ile Seçilmiş Ülke Ekonomilerinde Fosil Yakıt Talebinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada fosil yakıt talebinin belirleyicileri küreselleşme sürecinin derinleştiği güncel dönem verileri ile araştırılmaktadır. Panel veri yöntemlerinin kullanıldığı çalışmada yatay kesit birimleri olarak Arjantin, Bangladeş, Bulgaristan, Şili, Çin, Macaristan, Hindistan, Meksika, Pakistan, Peru, Filipinler, Polonya, Romanya, Tayland, Türkiye ve Ukrayna ekonomileri seçilmiştir. Adı geçen 16 ülkede 1990 yılında toplam enerji kaynakları içerisinde fosil yakıtların payı %75.47 iken 2018 yılında %84.23 oranında gerçekleşmiştir. İlgili ülke ekonomilerinde 1990 yılına göre 2018 yılında toplam enerji ithalatı %388.96 artış göstermiş ve bu artışın önemli bölümü fosil yakıt tüketiminden kaynaklanmaktadır. Bu durum gerek cari açık gerekse çevresel kalite açısından önemli sorunları meydana getirebilmektedir. Bu çalışmada 1990-2018 örneklem dönemine ait fosil yakıt talebi ile ekonomik büyüme, doğrudan yabancı yatırımlar, reel enerji fiyatları, karbondioksit emisyonu, kentleşme ve enerji kayıpları arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişki ampirik olarak incelenmektedir. Panel veri analizi yöntemlerinden Havuzlanmış Ortalama Grup (PMG), Ortalama Grup (MG) ve Dinamik Sabit Etkiler (DFE) tahmincilerinin kullanıldığı çalışmada model tercihi için Hausman testi yapılmaktadır. Ampirik bulgular ekonomik büyüme, reel enerji fiyatları, doğrudan yabancı yatırımlar ve kentleşmenin fosil yakıt talebini düşürdüğünü; karbondioksit emisyonu ve enerji kayıplarının ise fosil yakıt talebini artırıcı rol oynadığını göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Fosil Yakıt Kullanımı, Ekonomik Büyüme, Enerji Kayıpları, Enerji İthalatçısı Ülkeler. JEL Sınıflandırması: O13, F43.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acheampong, A. O. (2018). Economic Growth, CO2 Emissions and Energy Consumption: What Causes What and Where?. Energy Economics. Vol. 74, 677-692.
  2. Ackah, I. and Kizys, R. (2015). Green Growth in Oil Producing African Countries: A Panel Data Analysis of Renewable Energy Demand. Renewable and Sustainable Energy Reviews. Vol. 50, 1157-1166.
  3. Aguirre, M. and Ibikunle, G. (2014). Determinants of Renewable Energy Growth: A Global Sample Analysis. Energy Policy, Vol. 69, 374-384.
  4. Ahmed, A., Uddin, G.S. and Sohag, K. (2016). Biomass Energy, Technological Progress and the Environmental Kuznets Curve: Evidence from Selected European Countries. Biomass and Bioenergy, Vol. 90, 202-208.
  5. Al-Mulali, U., Fereidouni, H. G., Lee, J. Y. and Sab, C. N. B. C. (2013). Exploring the Relationship Between Urbanization, Energy Consumption, and CO2 Emission in MENA Countries. Renewable and Sustainable Energy Reviews, Vol. 23, 107-112.
  6. Antonietti, R. and Fontini, F. (2019), Does Energy Price Affect Energy Efficiency? Cross-Country Panel Evidence, Energy Policy, Vol. 129, 896-906.
  7. Apergis, N. and Payne, J. E. (2012). Renewable and Non-Renewable Energy Consumption-Growth Nexus: Evidence From A Panel Error Correction Model. Energy Economics, Vol. 34, No. 3, 733-738.
  8. Apergis, N. and Payne, J. E. (2014). Renewable Energy, Output, CO2 Emissions, and Fossil Fuel Prices in Central America: Evidence from A Nonlinear Panel Smooth Transition Vector Error Correction Model. Energy Economics, Vol. 42, 226-232.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

9 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

25 Eylül 2022

Kabul Tarihi

2 Ocak 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 30 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özbek, S. (2023). Panel Veri Yöntemi ile Seçilmiş Ülke Ekonomilerinde Fosil Yakıt Talebinin İncelenmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 30(1), 113-131. https://doi.org/10.18657/yonveek.1180058
AMA
1.Özbek S. Panel Veri Yöntemi ile Seçilmiş Ülke Ekonomilerinde Fosil Yakıt Talebinin İncelenmesi. YÖNEKO. 2023;30(1):113-131. doi:10.18657/yonveek.1180058
Chicago
Özbek, Sefa. 2023. “Panel Veri Yöntemi ile Seçilmiş Ülke Ekonomilerinde Fosil Yakıt Talebinin İncelenmesi”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 30 (1): 113-31. https://doi.org/10.18657/yonveek.1180058.
EndNote
Özbek S (01 Mart 2023) Panel Veri Yöntemi ile Seçilmiş Ülke Ekonomilerinde Fosil Yakıt Talebinin İncelenmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 30 1 113–131.
IEEE
[1]S. Özbek, “Panel Veri Yöntemi ile Seçilmiş Ülke Ekonomilerinde Fosil Yakıt Talebinin İncelenmesi”, YÖNEKO, c. 30, sy 1, ss. 113–131, Mar. 2023, doi: 10.18657/yonveek.1180058.
ISNAD
Özbek, Sefa. “Panel Veri Yöntemi ile Seçilmiş Ülke Ekonomilerinde Fosil Yakıt Talebinin İncelenmesi”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 30/1 (01 Mart 2023): 113-131. https://doi.org/10.18657/yonveek.1180058.
JAMA
1.Özbek S. Panel Veri Yöntemi ile Seçilmiş Ülke Ekonomilerinde Fosil Yakıt Talebinin İncelenmesi. YÖNEKO. 2023;30:113–131.
MLA
Özbek, Sefa. “Panel Veri Yöntemi ile Seçilmiş Ülke Ekonomilerinde Fosil Yakıt Talebinin İncelenmesi”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, c. 30, sy 1, Mart 2023, ss. 113-31, doi:10.18657/yonveek.1180058.
Vancouver
1.Sefa Özbek. Panel Veri Yöntemi ile Seçilmiş Ülke Ekonomilerinde Fosil Yakıt Talebinin İncelenmesi. YÖNEKO. 01 Mart 2023;30(1):113-31. doi:10.18657/yonveek.1180058

Cited By