Konferans Bildirisi

Baskı ve Çıkar Gruplarının Mali Mevzuata Etkisinin Yoksulluğu Giderme Açısından Değerlendirilmesi

Cilt: 33 Sayı: 2 18 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Baskı ve Çıkar Gruplarının Mali Mevzuata Etkisinin Yoksulluğu Giderme Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Çıkar grubu, ortak bir menfaati elde etmek amacıyla bir araya gelen gruplardır. Bir çıkar grubu; elde etmek istediği menfaati, siyasal otoriteye etki ederek gerçekleştirmeye çalışıyorsa baskı grubu ismini alır. Baskı gruplarının en önemli etki yöntemi lobiciliktir. Lobicilik yapan baskı grupları; yasaları kendi kazanımlarını sağlayabilecek şekilde değiştirmek amacıyla, ya yeni yasa tasarıları hazırlarlar ya da var olan yasaya alternatif yasa taslakları düzenlerler. Çalışmamızda, baskı gruplarının lobicilik faaliyetleriyle yoksulluğu gidermek amacıyla mali mevzuatta ne şekilde etki ettiği Dünya’dan örneklerle belirtilmiştir. İlk örneğimiz, American Association of Retired Persons (AARP) isimli yaşlı yoksulların haklarını savunan baskı grubunun, lobicilik faaliyetleriyle Medicare isimli sosyal sağlık güvencesini yasalaştırılmasına yöneliktir. Medicare; maliyeti ABD Hazinesinden karşılanan iki fondan elde edilen, 65 yaş ve üzeri kişiler ile 65 yaş altı belirli engeli veya rahatsızlığı olan bazı kişiler için kullanılan federal sağlık sigortasıdır. Diğer örneğimiz ise, Children’s Defense Fund isimli, çocuk ve genç yoksulluğunu gidermeye yönelik çalışmaları kendine odak noktası haline getirmiş olan çıkar grubunun, Çocuk Vergi Kredisi programının yasalaşmasına yaptığı katkıdır. Bu kredi, ebeveynlerin çocuk yetiştirmesinin artan günlük masraflarını karşılamalarına yardımcı olmayı amaçlar. Türkiye’de asgari ücretin vergi dışı bırakılmasında sendikaların verdiği çaba örnek gösterilmiştir. Birleşik Krallık’ta ise, yakıt yoksulluğunun giderilmesinde baskı gruplarının çalışmaları ve sonrasında güncellenen veya getirilen yardım programları örnek gösterilmiştir. Verilen örneklerde, ilk üç baskı grubunun da yoksulluğu gidermek amacıyla mali mevzuata etki ettiği; ilk örnekteki grubun daha fazla başarılı olduğu, iki grubun ise sınırlı etkide bulunduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Baskı grupları, Çıkar grupları, yoksulluk, mali mevzuat. JEL Sınıflandırması: D7, I3, K34

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akatay, A., Harman, S. (2017). Sivil Toplum Kuruluşları Yönetim, Yönetişim ve Gönüllülük, Bursa: Ekin Basın Yayın Dağıtım.
  2. Aktan, C., C., Ay, H., Çoban H. (2007). Siyasal Karar Alma Sürecinde Çıkar Grupları, C. C. Aktan, D. Dileyici Modern Politik İktisat Kamu Tercihi içinde (s. 201-230). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  3. Aktan, C., C. (2002). Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayınları.
  4. Arnold, C., with Conway, T. & Greenslade, M. (2011). Cash Transfers Literature Review. London: Department for International Development.
  5. Ainsworth, S., H., Harward, B., M. (2019). Political Groups, Parties and Organizatins That Shaped America, Santa Barbara: ABC – CLIO.
  6. Anderson, T., J. (1965). Pressure Groups and Intergovernmental Relations, The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 359(1), 116-126, Erişim adresi: https://doi.org/10.1177/000271626535900113
  7. Averchenkova, A., Fankhauser S., Finnegan, J., J. (2020). The impact of strategic climate legislation: evidence from expert interviews on the UK Climate Change Act. Climate Policy, 21(2), 251-263. Erişim adresi: https://doi.org/10.1080/14693062.2020.1819190.
  8. Babson, A. (1991). The Children’s Defense Fund: Speaking Out For The Child, Mothering, 59.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Politika (Diğer), Maliye Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Konferans Bildirisi

Yayımlanma Tarihi

18 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

24 Şubat 2025

Kabul Tarihi

15 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 33 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akbulut, N., Yüce, M., & Gökbunar, R. (2026). Baskı ve Çıkar Gruplarının Mali Mevzuata Etkisinin Yoksulluğu Giderme Açısından Değerlendirilmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 33(2), 465-483. https://doi.org/10.18657/yonveek.1645840
AMA
1.Akbulut N, Yüce M, Gökbunar R. Baskı ve Çıkar Gruplarının Mali Mevzuata Etkisinin Yoksulluğu Giderme Açısından Değerlendirilmesi. YÖNEKO. 2026;33(2):465-483. doi:10.18657/yonveek.1645840
Chicago
Akbulut, Nilay, Mehmet Yüce, ve Ramazan Gökbunar. 2026. “Baskı ve Çıkar Gruplarının Mali Mevzuata Etkisinin Yoksulluğu Giderme Açısından Değerlendirilmesi”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 33 (2): 465-83. https://doi.org/10.18657/yonveek.1645840.
EndNote
Akbulut N, Yüce M, Gökbunar R (01 Haziran 2026) Baskı ve Çıkar Gruplarının Mali Mevzuata Etkisinin Yoksulluğu Giderme Açısından Değerlendirilmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 33 2 465–483.
IEEE
[1]N. Akbulut, M. Yüce, ve R. Gökbunar, “Baskı ve Çıkar Gruplarının Mali Mevzuata Etkisinin Yoksulluğu Giderme Açısından Değerlendirilmesi”, YÖNEKO, c. 33, sy 2, ss. 465–483, Haz. 2026, doi: 10.18657/yonveek.1645840.
ISNAD
Akbulut, Nilay - Yüce, Mehmet - Gökbunar, Ramazan. “Baskı ve Çıkar Gruplarının Mali Mevzuata Etkisinin Yoksulluğu Giderme Açısından Değerlendirilmesi”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 33/2 (01 Haziran 2026): 465-483. https://doi.org/10.18657/yonveek.1645840.
JAMA
1.Akbulut N, Yüce M, Gökbunar R. Baskı ve Çıkar Gruplarının Mali Mevzuata Etkisinin Yoksulluğu Giderme Açısından Değerlendirilmesi. YÖNEKO. 2026;33:465–483.
MLA
Akbulut, Nilay, vd. “Baskı ve Çıkar Gruplarının Mali Mevzuata Etkisinin Yoksulluğu Giderme Açısından Değerlendirilmesi”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, c. 33, sy 2, Haziran 2026, ss. 465-83, doi:10.18657/yonveek.1645840.
Vancouver
1.Nilay Akbulut, Mehmet Yüce, Ramazan Gökbunar. Baskı ve Çıkar Gruplarının Mali Mevzuata Etkisinin Yoksulluğu Giderme Açısından Değerlendirilmesi. YÖNEKO. 01 Haziran 2026;33(2):465-83. doi:10.18657/yonveek.1645840