Yatırım Promosyon Ajanslarının Doğrudan Yabancı Yatırımları Çekme Başarılarının Çekim Modeli ile İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

Yatırım Promosyon Ajanslarının Doğrudan Yabancı Yatırımları Çekme Başarılarının Çekim Modeli ile İncelenmesi

Öz

Küreselleşme olgusunun yoğunlaşması ile birlikte ülkeler arasında doğrudan yabancı yatırımları (DYY) (foreign direct investment, FDI) kendi ülkesine çekme rekabeti giderek artmıştır. Bu rekabetin artmasındaki en önemli sebeplerden biri DYY’lerin gittikleri ülkelere sağladıkları olumlu katkılardır. Günümüzde çoğu ülkede daha fazla DYY çekebilmek amacıyla yatırım promosyon ajansları (YPA) (investment promotion agency, IPA) kurulmuş bulunmaktadır. Bu ajanslar, yabancı yatırımcılara kurumsal anlamda yardımcı olmakta ve ülkede karşılaşacakları her türlü sorunlarda danışmanlık yapmaktadırlar. Bu çalışmanın amacı YPA’ların DYY akımları üzerinde nasıl bir etkisinin olduğunu dengesiz panel veri uygulamalarından çekim modeli ile tahmin etmektir. Bu özelliği çalışmanın mevcut yazından farklılığını ortaya koymaktadır. Buradan hareketle çalışmada, YPA’ların kuruluş amaçlarını yerine getirebilme başarılarına dair bir değerlendirme yapılmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Yatırım Promosyon Ajansı, Çekim Modeli, Dengesiz Panel Veri

Kaynakça

1. Aitken, N.D. (1973), “The Effect of the EEC and EFTA on European Trade: A Temporal Cross- Section Analysis”, The American Economic Review, December, 63(5): 881-92.
2. Aktürk, L.N., ve Ş. Tüylüoğlu (2011), “Yatırım Promosyon Ajanslarının FDI Çekme Başarılarının Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler Açısından Gravity Modeli İle Karşılaştırılması”, 12. Ekonometri Yöneylem Araştırması ve İstatistik Sempozyumu, Pamukkale Üniversitesi, 26- 29 Mayıs 2011, Denizli.
3. Aktürk, L.N. (2005), “Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarını Çekmede Yatırım Promosyon Ajansları ve Türkiye’de Uygulanabilirliği”, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), ZKÜ SBE İktisat Anabilim Dalı.
4. Anderson, J. E. (1979), “A Theoretical Foundation for the Gravity Equation”, The American Economic Review, 69(1): 106-116.
5. Baltagi, B. (2001). Econometric Analysis of Panel Data. 2nd edition. John Wiley & Sons Ltd, England: Chichester.
6. Bayoumi, T. and B. Eichengreen (1997), “Is Regionalism Simply a Diversion? Evidence from the Evolution of the EC and EFTA”, in Takatoshi Ito and Anne O. Krueger, eds., Regionalism versus Multilateral Trade Arrangements, Chicago: University of Chicago Press, pp. 141- 64.
7. Bergstrand, J. H. (1985), "The Gravity Equation in International Trade: Some Microeconomic Foundations and Empirical Evidence," The Review of Economics and Statistics, 67(3): 474-81, August.
8. Bevan, A. A. and S. Estrin,(2004), “The Determinants of Foreign Direct Investment into European Transition Economies”, Journal of Comparative Economics, 32(4): 775-787.

9. Brada, J.C. and, J. A. Mendez (1983), “Regional Economic Integration and the Volume of Intra- Regional Trade: A Comparison of Developed and Developing Country Experience”, Kyklos, 36(4): 589-603.
10. Brenton, P., F. D. Mauro, and M. Lucke,(1999), “Economic integration and FDI: An Empirical Analysis of Foreign Investment in the EU and in Central and Eastern Europe”, Empirica, 26(2): 95-121.
11. Breusch, T. S. and A. R. Pagan(1980), “The Lagrange Multiplier Test and Its Applications to Model Selection in Econometrics”, Review of Economics Studies, 47: 239-253.
12. Boisso, D. and M. Ferrantino(1997), “Economic Distance, Cultural Distance, and Openness in International Trade: Empirical Puzzles”, Journal of Economic Integration, December, 12(4): 456-84.
13. Buch, C. M., Kokta, R. M., and D. Piazolo (2003), “Foreign Direct Investment in Europe: Is There Redirection from the South to the East?”, Journal of Comparative Economics, 31(1): 94- 109.
14. Cheng, I-Hui and H.J. Wall (2005), “Controlling for Heterogeneity in Gravity Models of Trade and Integration”, Federal Reserve Bank of St. Louis Review, January/February, 87(1): 49-63.
15. Drukker, D.M. (2003), “Testing for Serial Correlation in Linear Panel-Data Models”, Stata Journal, 3: 168-177.
16. Erdem, E. ve Ş. Nazlıoğlu (2008), “Gravity Model of Turkish Agricultural Exports to the European Union”, International Trade and Finance Association Working Papers, International Trade and Finance Asoociation, Paper No:21.
17. Erlat, H. (2006), “Panel Data: A Selective Survey”, First Revision, Discussion Paper Series, No: 97-04. Middle East Technical University, Ankara.
18. Frankel, J.A. and Shang-Jin Wei (1998), “Regionalization of World Trade and Currencies: Economics and Politics”, in Jeffrey A. Frankel, ed., The Regionalization of the World Economy, Chicago: University of Chicago Press, pp. 189-219.
19. Harding, T. and B.S. Javorcik (2010), “Roll out the Red Carpet and They Will Come: Investment Promotion and FDI Inflows”, University Warwick Working Papers Series, Centre for Competitive Advantage in the Global Economy, June 2010, No:18.
20. Hausman, J.A. (1978), “Specification Tests in Econometrics”, Econometrica, 43: 727-738.
21. Helliwell, J.F. (1996), “Do National Borders Matter for Quebec’s Trade?”, Canadian Journal of Economics, August, 29(3): 507-22.
22. Greene, W.H. (2003), Econometric Analysis, 5th edition, Upper Saddle River, New Jersey: Prentice- Hall.
23. Grieg-Gran, M. and J. Edlund (2008), “Attracting FDI That Contributes to Sustainable Development: A Review of Current IPA Practice”, in Responsible Enterprise, Foreign Direct Investment and Investment Promotion, Edited by Annie Dufey, Maryanne Grieg- Gran and Halina Ward, Russell Press Ltd., Nottingham, UK.
24. Karagöz, K. (2008), “Türkiye’ye Doğrudan Yabancı Yatırım Girişleri: Belirleyici Faktörler ve Potansiyel”, Uluslararası Sermaye Hareketleri ve Gelişmekte Olan Piyasalar Uluslararası Sempozyumu, Balıkesir Üniversitesi, Bandırma İİBF, Bandırma, Balıkesir, ss. 166-172
25. Kumar, A. and K. Zajc (2003), “Foreign Direct Investment and Changing Trade Patterns: The Case of Slovenia”, Economic and Business Review for Central and South - Eastern Europe, 5(3): 201-219.
26. Linnemann, H. (1966), An Econometric Study of International Trade Flows, Amsterdam: North- Holland Pub. Co.
27. McCallum, J. (1995), “National Borders Matter: Canada-U.S. Regional Trade Patterns”, American Economic Review, June, 85(3): 615-23.
28. Morisset, J. (2003), “Does a Country Need a Promotion Agency to Attract Foreign Direct Investment? A Small Analytical Model Applied to 58 Countries”, Policy Research Working Paper, No: 3028.
29. Morisset, J. and K. Andrews-Johnson (2004), “The Effectiveness of Promotion Agencies at Attracting Foreign Investment”, Occasional Paper, No:16, Foreign Investment Advisory Service (FIAS).
30. Pöyhönen, P. (1963), “A Tentative Model for the Volume of Trade Between Countries”, Weltwirtschaftliches Archiv, 90: 23-40.
31. Rault C., R. Sova and A. Sova, (2008), “Modeling international trade flows between CEEC and OECD countries”, Applied Economics Letters, 16(15): 1547-1554.
32. Rose, A.K. (2000), “One Money, One Market: The Effect of Common Currencies on Trade”, Economic Policy: A European Forum, April, 15(30): 7-33.
33. Stone, S.F. and B. N. Jeon (1999), Gravity-Model Specification for Foreign Direct Investment: A Case of the Asia-Pacific Economies. The Journal of Business and Economic Studies, 5(1), 33-43.
34. Talamo, G. MC. (2003), “Institution, FDI and the Gravity Model”, Department of Political Studies Working Paper, University of Palermo.
35. Tinbergen, J. (1962), “Shaping the Worlds Economy: Suggestions for and International Economic Policy”, The Twentieth Century Fun, New Yok
36. Tüylüoğlu, Ş. ve L.N. Aktürk (2006), “Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarını Çekme Çabalarının Kurumsallaşması: Yatırım Promosyon Ajansları”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (3): 85-105.
37. UNCTAD (2008), “Promotion of Investment into Infrastructure: A Survey of Investment Promotion Agencies”, http://www.unctad.org/en/docs/webdiaeia 20082en.pdf, 20.02.2011. Note, UNCTAD/ WEB/DIAE/IA/2008/2,
38. VCC and WAIPA (2010), “Investment Promotion Agencies and Sustainable FDI: Moving Toward The http://www.vcc.columbia.edu/files/vale/content /IPASurvey.pdf, 09.04.2011. of Investment Promotion”, Survey Report,
39. Wooldridge, J.M. (2002), Econometric Analysis of Cross Section and Panel Data, 1st edition, Cambridge, MA: MIT Press.
40. Zanatta, M., E. Camillo, F. Consoni and P. Varrichio, (2008) “Investment Promotion Agencies and The World Competition for Foreign Direct Investment: A Survey of Institutional Frameworks”, OECD Global Forum on International Investment, OECD Investment Division, http://www.oecd.org/dataoecd/34/12/40408250.pdf, 04.04.2011.