Araştırma Makalesi

Ticari Açıklık ve Kamu Harcamaları İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği (2004-2023)

Cilt: 33 Sayı: 1 18 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Ticari Açıklık ve Kamu Harcamaları İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği (2004-2023)

Öz

Ticari açıklık ile kamu harcamaları arasındaki ilişki ilk kez Cameron (1978) tarafından gündeme getirilmiştir. Bu görüşü daha kapsamlı biçimde Rodrik (1998) geliştirmiştir. Cameron (1978), ticaretin açıklığı ile kamu harcamalarını sosyal güvenlik ve refah harcamaları bağlamında ele alırken, Rodrik (1998) daha geniş bir çerçevede ele almış ve ticari açıklığın gelir dağılımı, sanayi politikaları ve ekonomik istikrar gibi nedenlerle devletin kamu harcamalarını arttırdığını ileri sürmüştür. Bu görüş literatürde telafi hipotezi olarak açıklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de 81 il düzeyinde telafi hipotezinin geçerliliğini incelemektedir. Bu kapsamda ticari açıklık ile kamu harcamaları arasındaki ilişki 81 ilin 2004-2023 dönemine ait verileriyle, Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) nedensellik testi uygulanmıştır. Elde edilen ampirik bulgulara göre panel genelinde ve 17 ilde ticari açıklıktan kamu harcamalarına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bu durumda telafi hipotezinin geçerliliği desteklenmektedir. Çalışmada elde edilen diğer bulgulara göre 14 ilde kamu harcamalarından ticari açıklığa doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi ve 1 ilde de çift yönlü nedensellik ilişkisi bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Telafi Hipotezi, Ticari Açıklık, Kamu Harcaması, Emirmahmutoğlu ve Köse Nedensellik Testi. JEL Sınıflandırması: H10, F10, C23

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abounoori, E., & Ghaderi, S. (2011). The effect of trade and financial-openness on government size: A case study for MENA. International Research Journal of Applied and Basic Sciences, 2(5), 170-174.
  2. Altay, A. & Aysu, A. (2013). Etkinlik ve telafi edici etki hipotezi: Seçilmiş ülkeler üzerine ampirik bir inceleme. TİSK Akademi, 8(15), 130-154.
  3. Araujo, E, Araújo, E, Peres, S. C., & Punzo, LF (2021). An investigation into shapes and determinants of deindustrialization processes: Theory and evidence for developed and developing countries (1970–2017). Economia, 22(2), 129-143. https://doi.org/10.1016/j.econ.2021.03.001
  4. Aydoğuş, I. & Topçu, M. (2013). An investigation of co-integration and causality between trade openness and government size in Turkey. International Journal of Economics and Financial Issues, 3(2), 319-323.
  5. Aytekin, İ. (2013). Küreselleşme ve ekonomik küreselleşme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 123-134.
  6. Aytekin, İ. (2013). Küreselleşme ve ekonomik küreselleşme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 123-134.
  7. Aztimur, H., Çadırcı, Ç., & Kaya, L. (2023). Ticari açıklığın kamu kesimi büyüklüğüne etkisi: Çin için ekonometrik bir inceleme. Fiscaoeconomia, 7(1), 771-788. https://doi.org/10.25295/fsecon.1195372
  8. Bayrakdar, S., & Soyyiğit, S. (2021). Türki Cumhuriyetlerde telafi ve etkinlik hipotezi geçerliliğinin sınanması. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(3), 1745-1757. https://doi.org/10.33206/mjss.852478

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Maliye Kuramı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

28 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

16 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 33 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gözen, S. (2026). Ticari Açıklık ve Kamu Harcamaları İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği (2004-2023). Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 33(1), 205-224. https://doi.org/10.18657/yonveek.1708519
AMA
1.Gözen S. Ticari Açıklık ve Kamu Harcamaları İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği (2004-2023). YÖNEKO. 2026;33(1):205-224. doi:10.18657/yonveek.1708519
Chicago
Gözen, Serhat. 2026. “Ticari Açıklık ve Kamu Harcamaları İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği (2004-2023)”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 33 (1): 205-24. https://doi.org/10.18657/yonveek.1708519.
EndNote
Gözen S (01 Mart 2026) Ticari Açıklık ve Kamu Harcamaları İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği (2004-2023). Yönetim ve Ekonomi Dergisi 33 1 205–224.
IEEE
[1]S. Gözen, “Ticari Açıklık ve Kamu Harcamaları İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği (2004-2023)”, YÖNEKO, c. 33, sy 1, ss. 205–224, Mar. 2026, doi: 10.18657/yonveek.1708519.
ISNAD
Gözen, Serhat. “Ticari Açıklık ve Kamu Harcamaları İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği (2004-2023)”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 33/1 (01 Mart 2026): 205-224. https://doi.org/10.18657/yonveek.1708519.
JAMA
1.Gözen S. Ticari Açıklık ve Kamu Harcamaları İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği (2004-2023). YÖNEKO. 2026;33:205–224.
MLA
Gözen, Serhat. “Ticari Açıklık ve Kamu Harcamaları İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği (2004-2023)”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, c. 33, sy 1, Mart 2026, ss. 205-24, doi:10.18657/yonveek.1708519.
Vancouver
1.Serhat Gözen. Ticari Açıklık ve Kamu Harcamaları İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği (2004-2023). YÖNEKO. 01 Mart 2026;33(1):205-24. doi:10.18657/yonveek.1708519