Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Statüsünün Kazanımında Forum Dergisinin Etkisi

Öz

Forum Dergisi, 1954-60 arası dönemde Forumcular olarak adlandırılan entelektüel bir çevre ile Türk dış ve iç politikasının şekillenmesine önemli ve değerli katkılar sağlamak suretiyle etkili olmuştur. Literatürde, Forum Dergisi ile ilgili ancak birkaç denilebilecek kadar eserin olması, hatta çalışmanın amacına konu olacak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Forum Dergisiyle ilişkili olarak hiç ele alınmamış olması çalışmanın özgünlüğüne ve önemine işaret edecektir. Bu çalışmanın amacı, Forumcuların söz konusu dönemde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin savunusunun ve statüsünün kazanımında etkili oldukları iddiasını açıklamayı amaçlamaktır. Bu amaca matuf olarak, çalışmanın sınırlandırıldığı dönem aralığında Forumcuların Kıbrıs ile ilgili görüş ve önerilerinin yer aldığı yazılar kronolojik olarak takip edilerek oluşturdukları kamuoyu ve hükümeti yönlendirme etkisiyle, Rum ve Yunan görüşlerine karşı eleştirilerine ve alternatif argümanlarına değinilerek, ‘Taksim Planı’nın oluşturulma serüveni açıklanacaktır. Anahtar Kelimeler: Forum Dergisi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Taksim Planı, Türk Dış Politikası JEL Sınıflandırması: F50, N44, D78

Anahtar Kelimeler

• Kıbrıs
• Forum Dergisi
• Taksim Planı
• Kamuoyu

The Impact of Forum Magazine on the Achievement of the Status of the Turkish Republic of Northern Cyprus

Öz

Forum Magazine played a significant and valuable role in shaping Turkish foreign and domestic policy during the period between 1954 and 1960, through its contributions made by an intellectual circle known as the Forum members. The fact that there are only a few works in the literature on Forum Magazine, and that the Turkish Republic of Northern Cyprus, which is the subject of this study, has never been addressed in relation to Forum Magazine, points to the originality and importance of this study. The aim of this study is to explain the claim that the Forum members were influential in the defense and status gains of the Turkish Republic of Northern Cyprus during the period in question. To this end, the articles containing the views and suggestions of the Forum members regarding Cyprus during the period covered by the study will be followed chronologically, and the process of creating the ‘Partition Plan’ will be explained, touching upon their criticism of Greek and Greek Cypriot views and their alternative arguments, as well as the public opinion and government influence they created. Key Words: Forum Magazine, Turkish Republic of Northern Cyprus, Taksim Plan, Turkish Foreign Policy JEL Classification F50, N44, D78

Anahtar Kelimeler

• TRNC
• Forum Journal
• Public Opinion

Kaynakça

1. Ahmet Şükrü Esmer, Kıbrıs Türkiye İngiltere Yunanistan, İncelemeler, Forum Cilt 3, Sayı:36, 15 Eylül 1955.
2. Baskın Oran (ed.), Türk Dış Politikası, Cilt 1: 1919-1980, İletişim Yayınları, Ankara, 2003
3. Baskın Oran TÜRK Dış Politikası: Temel İlkeleri ve Soğuk Savaş Ertesindeki Durumu Üzerine Notlar, 1996 , cilt 51 sayı 01
4. Derya Çakıcı, “İngiliz İdaresi Döneminde Kıbrıs Türklerinin Toplumsal Meselelerinin Çözümünde Dr. Fazıl Küçük’ün Rolü”, Mavi Atlas, 11(1), 2023
5. Dilek Yiğit Yüksel, “Kıbrıs’ta Yaşananlar ve Türk Mukavemet Teşkilatı (1957-1964)”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 2018, 34 (2): 98
6. Esra Sarıkoyuncu Değerli, “Demokrat Parti Döneminde Türkiye’nin Kıbrıs Politikası (1950-1960)”, Akademik Bakış, Cilt: 6, Sayı: 11
7. F.H.A. (İsmini Yazmak İstemeyen Yazar), The World Today makalesinden bir hülasa, Ne Diyorlar, Forum Cilt 2, Sayı:13, 1 Ekim 1954.
8. Fahir Armaoğlu, Kıbrıs ve Enosis, İncelemeler, Forum Cilt 2, Sayı:13, 1 Ekim 1954.

9. Forum Editör, Birleşik Amerika ve Kıbrıs Meselesi, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 5, Sayı:49, 1 Nisan 1956.
10. Forum Editör, Birleşmiş Milletler ve Kıbrıs, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 6, Sayı:72, 15 Mart 1957.
11. Forum Editör, Her Şey Kaybolmuş Değildir, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 6, Sayı:75, 1 Mayıs 1957.
12. Forum Editör, Kıbrıs İşi Son Safhada Mı?, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 5, Sayı:59, 1 Eylül 1956.
13. Forum Editör, Kıbrıs Meselesi Kapandı Mı, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 2, Sayı:19, 1 Ocak 1955.
14. Forum Editör, Kıbrıs Meselesi ve Türk - Yunan Münasebetleri, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 4, Sayı:46, 15 Şubat 1956.
15. Forum Editör, Kıbrıs Meselesi, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 1, Sayı:12, 15 Eylül 1954.
16. Forum Editör, Kıbrıs Meselesi, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 6, Sayı:61, 1 Ekim 1956.
17. Forum Editör, Kıbrıs Meselesinde Duygular ve Gerçekler, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 8, Sayı:94, 15 Şubat 1958.
18. Forum Editör, Kıbrıs Meselesinde Gelimeler, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 6, Sayı:63, 1 Kasım 1956.
19. Forum Editör, Kıbrıs Meselesinde Son Durum, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 5, Sayı:57, 15 Ağustos 1956.
20. Forum Editör, Kıbrıs Meselesinde Son Gelişmeler, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 5, Sayı:55, 1 Temmuz 1956.
21. Forum Editör, Kıbrıs Meselesinde Yenilik, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 8, Sayı:97, 1 Nisan 1958.
22. Forum Editör, Kıbrıs Ne Oldu, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 4, Sayı:43, 1 Ocak 1956.
23. Forum Editör, Kıbrıs Olayları, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 8, Sayı:99, 1 Mayıs 1958.
24. Forum Editör, Kıbrıs Siyasetinde Dönemeç Noktası, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 6, Sayı:67, 1 Ocak 1957.
25. Forum Editör, Kıbrıs ve Muhtariyet, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 5, Sayı:58, 15 Ağustos 1956.
26. Forum Editör, Kıbrıs! Kıbrıs! Kıbrıs!, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 3, Sayı:32, 15 Temmuz 1955.
27. Forum Editör, Kıbrıs, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 6, Sayı:81, 1 Ağustos 1957.
28. Forum Editör, Londra Antlaşmaları, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 10, Sayı:119, 1 Mart 1959.
29. Forum Editör, Meclis ve Kıbrıs, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 10, Sayı:120, 15 Mart 1959.
30. Forum Editör, No Man’s Land, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 5, Sayı:60, 15 Eylül 1956.
31. Forum Editör, Realitelere Dönüş, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 6, Sayı:73, 1 Nisan 1957.
32. Forum Editör, Yakın Doğudaki Gelişmeler ve Kıbrıs Meselesi On Beş Günün Notları, Forum Cilt 4, Sayı:48, 15 Mart 1956.
33. Forum Editör, Yine Mi Manevra, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 6, Sayı:76, 15 Mayıs 1957.
34. Halil Fikret Alasya, “Kıbrıs: İngiliz İşgali ve İdaresi”, İslam Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/kibris, Erişim Tarihi: 10.07.2025
35. İbrahim Canbolat, Avrupa Birliği ve Türkiye: Uluslararası Sistemle Ortaklık, Alfa Akademi, Bursa, 2014
36. İbrahim Canbolat, Uluslararası İlişkilerde Türkiye: Savaş ve Barış Arasında Dünya, Aktüel Yayınları: 2012,
37. İbrahim S. Canbolat, Savaş ve Barış Arasında Dünya: Korku ve Umut Arasında İnsan, Alfa Kitabevi, Bursa:2003
38. İlhan Arsel, Amerika Mektubu: Kıbrıs Meselesi – Dünya Efkarıumumiyesi ve Biz, On Beş Günün Notları, Forum Cilt 4, Sayı:44, 15 Ocak 1956.
39. İsmail Türk, Kıbrıs Meselesi, Okurların Forumu, Forum Cilt 1, Sayı:6, 15 Haziran 1954.
40. İzzet Öztoprak, “Kıbrıs’ta 1931 İsyanı ve Yankıları”, Belleten, Türk Tarih Kurumu, 1998 (Nisan), Cilt: 62, Sayı: 233
41. Kemal Çiçek, Kıbrıs: Osmanlı Dönemi”, Türk Diyanet Vakfi İslam Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/kibris, Erişim tarihi: 07.07.2025.
42. Mehmet Balyemez, “İngiliz Yönetimi Döneminde Kıbrıs’ta Çıkarılan İkinci Rum İsyanı (18-19 Aralık 1954)”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Bahar 2021
43. Mehmet Balyemez, İngiliz Yönetimi Döneminde Kıbrıs’ta Çıkarılan İkinci Rum İsyanı (18-19 Aralık 1954), Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 2021, Cilt: 37, Sayı: 103
44. Mesut Doğan, Hakan Bostan, “Jeopolitik Açıdan Kıbrıs Adası ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti”, Eastern Geographical Review 30(53), 2025
45. Turhan Feyzioğlu, Kıbrıs Meselesinde Görüşümüzü Duyurmalıyız, İncelemeler, Forum Cilt 1, Sayı:3, 27 Nisan 1954.
46. Yavuz Güler, “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Kuruluşuna Kadar Kıbrıs Meselesi”, Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 5, Sayı: 1, 2004
47. Zeki Koday, “Kıbrıs’ın Jeopolitik Önemi”, Türk Coğrafya Dergisi, Sayı: 33, İstanbul: 1998