AVRUPA BİRLİĞİ EMİSYON TİCARETİ SİSTEMİNİN SİVİL HAVACILIK ve DENİZ ULAŞIM SEKTÖRLERİNDE UYGULANMASINA DAİR GÜNCEL GELİŞMELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmada, Avrupa Birliği (AB)’nin emisyon ticareti sistemi kapsamına uluslararası seferleri içerecek şekilde sivil havacılık ve deniz ulaşım sektörlerindeki faaliyetlerden kaynaklanan sera gazı emisyonlarını da dahil etmesi sonucu, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) ve Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ile AB arasında doğan yetki uyuşmazlığı ve güncel gelişmeler ele alınmıştır. Bu amaçla, AB müktesebatındaki hukuki belgeler ve ICAO ile IMO’nun düzenlemeleri tarihsel olarak incelenmiş ve Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD)’nın ilgili kararına değinilmiştir. Bu çerçevede araştırma iki bölümde incelenmiştir: Birinci bölümde, AB emisyon ticareti sistemini düzenleyen 2003/87 sayılı Direktif’te, 2008/101 sayılı Direktif ile değişiklik yapılarak, AB’de yerleşik havaalanlarına veya AB’de yerleşik havaalanlarından yapılan uçuşların AB emisyon ticareti sistemi kapsamına alınması ile bu düzenlemelerin sonucunda Air Transport Association of America’nın ABAD önünde yaptığı şikâyet ele alınmıştır. Ayrıca deniz ulaşım sektöründe de kabul edilen 2015/757 sayılı Tüzük’teki hükümler değerlendirilmiş ve Kyoto Protokolü’nün 2(2). maddesinde ifade edilen, sivil havacılık ve deniz ulaşım sektörlerinde sera gazı salımlarının sınırlandırılması ya da azaltılması için ICAO ve IMO ile çalışılması ifadesi ile uyumu irdelenmiştir. İkinci bölümde ise, 2023/958 sayılı Direktif, 2023/957 sayılı Tüzük, 2023/959 sayılı Direktif, 2023/2405 sayılı Tüzük ile 2023/1805 sayılı Tüzüğü kabul ederek sivil havacılık ve deniz ulaşım sektörlerindeki faaliyetlerden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının azaltılmasında, AB’nin ICAO ve IMO düzenlemeleri ile uyum sağlama arayışı değerlendirilmiştir. Araştırmanın nihai bulgusu olarak, AB’nin sivil havacılık sektöründe, Kyoto Protokolü’nün 2(2). maddesi çerçevesinde ICAO tarafından gerçekleştirilen çalışmaları yetersiz bulması sonucunda, AB’de yerleşik havaalanlarına veya AB’de yerleşik havaalanlarından gerçekleştirilen hava seferlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonlarını, AB emisyon ticareti sistemine dahil ederek, ICAO’yu sivil havacılık sektöründe sera gazı emisyonlarının azaltılması için düzenleme yapma hususunda harekete geçirdiği ve sonrasında ICAO’nun CORSIA programına uyum sağlamak için AB müktesebatında gerekli değişiklikleri yaptığı saptanmıştır. Ayrıca AB’nin aynı stratejiyi deniz ulaşım sektöründe de izlediği ve IMO’yu deniz ulaşım sektöründeki faaliyetlerden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının azaltılması hususunda uluslararası düzenleme yapmak üzere harekete geçirmeyi ve sonrasında bu uluslararası düzenleme ile AB emisyon ticareti sistemini uyumlaştırmayı istediği tespit edilmiştir. Ancak bu hususta AB’nin, ICAO ve IMO tarafından alınan tedbirlerin yetersiz kalması durumunda tekrar sivil havacılık ve deniz ulaşım sektörlerinde AB emisyon ticareti sistemini uygulama stratejisini düzenlemelerinde saklı tuttuğunu da ifade etmek gerekecektir.

Anahtar Kelimeler

• sera gazı emisyonları
• AB emisyon ticareti sistemi
• iklim değişikliği ile mücadele
• Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO)
• Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO)

REVIEW OF CURRENT DEVELOPMENTS REGARDING THE APPLICATION OF THE EUROPEAN UNION’S EMISSION TRADING SYSTEM IN CIVIL AVIATION AND MARITIME TRANSPORT SECTORS

Öz

This research discusses the conflict of authority between the European Union (EU) and the International Civil Aviation Organization (ICAO) and the International Maritime Organization (IMO) that arose from the inclusion of the greenhouse gas emissions from the activities in the civil aviation and maritime transport sectors, including international voyages, into the scope of the EU’s emission trading system and the current developments. For this purpose, the legal documents in the acquis communautaire and the regulations of the ICAO and the IMO were reviewed from a historical perspective and the relevant decision of the Court of Justice of the European Union (CJEU) was mentioned. Within this framework, the research was laid out in two chapters: The first chapter discusses the inclusion of the flights from/to the aerodromes located in the EU to the EU ETS by way of amendments made in the Directive 2003/87 through the Directive 2008/101 and the complaint filed by Air Transport Association of America before the CJEU as a result of these amendments. In addition, it reviews the provisions of the Regulation 2015/757 which was adopted for the maritime transport sector and its compatibility with the provision in Article 2(2) of the Kyoto Protocol which provides that the contracting Parties work with the ICAO and the IMO to limit or reduce the emissions of greenhouse gases in the civil aviation and maritime transport sectors. The second chapter reviews the efforts made by the EU, by adopting the Directive 2023/958, the Regulation 2023/957, the Directive 2023/959, the Regulation 2023/2405 and the Regulation 2023/1805 to ensure compatibility with the ICAO and IMO regulations related to the reduction of the greenhouse gas emissions arising from the activities in the civil aviation and maritime transport sectors. As the final finding of the research, it has been found out that the EU, considering that the works carried out by the ICAO related to the reduction of greenhouse gas emissions within the framework of Article 2(2) of the Kyoto Protocol were insufficient, prompted the ICAO to make regulations in order to reduce the greenhouse gas emissions in the civil aviation sector by including the greenhouse gas emissions from the flights from/to the aerodromes located in the EU into the EU ETS and thereafter made the required amendments to the acquis communautaire in order to comply with the program CORSIA of the ICAO. In addition, it has been determined that the EU follows said strategy in the maritime transport sector and desires to prompt the IMO to adopt an international regulation on the reduction of the greenhouse gas emissions arising from the activities in the maritime transport sector, and thereafter to bring the EU ETS into compliance with this expected international regulation. However, in this regard, it is necessary to remind that the EU reserves the strategy of implementing the EU ETS in the civil aviation and maritime transport sectors again, in case the measures taken by the ICAO and the IMO are insufficient.

Anahtar Kelimeler

• greenhouse gas emissions
• EU emissions trading system
• combating climate change
• International Civil Aviation Organisation (ICAO)
• International Maritime Organisation (IMO)

Kaynakça

1. Anger, Annela; Kohler, Jonathan: “Including aviation emissions in the EU ETS: Much ado about nothing? A review”, Transport Policy, Vol: 17, 2010.
2. Arı, İzzet: İklim Değişikliği ile Mücadelede Emisyon Ticareti ve Türkiye Uygulaması, Devlet Planlama Teşkilatı Uzmanlık Tezleri Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü, Ankara, 2010.
3. Aşıcı, Ahmet Atıl; Acar, Sevil: “Channels of Cooperation Between the EU and Turkey on Green Transformation”, Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, Cil:21 No:1, 2022.
4. Bock, Lisa; Burkhardt, Ulrike: “Contrail cirrus radiative forcing for future air traffic”, Atmospheric Chemistry and Physics, Vol:19 Issue: 12, 2019.
5. Bogojević, Sanja: “Legalising Environmental Leadership: A Comment on the CJEU’S Ruling in C-366/10 on the Inclusion of Aviation in the EU Emissions Trading Scheme”, Journal of Environmental Law, Vol. 24, No. 2, 2012.
6. Ciolino, Katelyn E.: “Up in the Air: The Conflict Surrounding the European Union's Aviation Directive and the Implications of a Judicial Resolution”, Brooklyn Journal of International Law, Vol: 38, Issue:3, 2013.
7. Dikaios, George; Blavoukos, Spyros: “Influencing the International Transport Regime Complex: The EU’s Climate Action in ICAO and IMO”, Politics and Governance, Vol: 11, Issue: 2, 2023.
8. Dobson, Natalie L.; Ryngaert, Cedric: “Provocative Climate Protection: EU “Extraterritorial” Regulation of Maritime Emissions”, International and Comparative Law Quarterly, Vol: 66, April 2017.

9. Dong, Junjie; Zeng, Jia; Yang, Yanbin and Wang, Hua: “A review of law and policy on decarbonization of shipping”, Frontiers in Marine Science, 22 November 2022, doi: https://doi.org/10.3389/fmars.2022.1076352.
10. Efthymiou, Marina; Papatheodorou, Andreas: “EU Emissions Trading scheme in aviation: Policy analysis and suggestions”, Journal of Cleaner Production, Vol: 237, 2019.
11. Eren, T. Mesut: Avrupa Ekonomik Entegrasyonu ve Avrupa’nın Yeşil Geleceği, İstanbul, İktisadi Kalkınma Vakfı Yayınları, 2021.
12. Kırval, Levent; Çalışkan, Ufuk Yakup: “Influence of the European Union (EU) on International Maritime Organization (IMO) about the Market-based Measures on Emissions”, International Journal of Environment and Geoinformatics Vol: 9, No: 3, 2022.
13. Kopsch, Fredrik: “Aviation and the EU Emissions Trading Scheme—Lessons learned from previous emissions trading schemes”, Energy Policy, Vol. 49, 2012.
14. Lagouvardou, Sotiria; Psaraftis, Harilaos N.: “Implications of the EU Emissions Trading System (ETS) on European container routes: A carbon leakage case study”, Maritime Transport Research, Vol: 3, 2022.
15. Lee, David: International aviation and the Paris Agreement temperature goals, Department for Transport, 2018, (Çevrimiçi), https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5d19c520e5274a08e337b235/international-aviation-paris-agreement.pdf, Erişim Tarihi: 10 Aralık 2023.
16. Martinez-Garcia, Juan Diego: “The EC Decision to Include the Aviation Activities in the European Emissions Trading System (EU ETS): A Breach of International Law?”, International Law, Revista Colombiana de Derecho Internacional, Vol: 10 No: 20, 2012.
17. Svenningsen, Niclas: Aviation, Offsets and Paris Agreement, ICAO Environmental Report Chapter 4, 2016, (Çevrimiçi), https://www.icao.int/environmentalprotection/ Documents/EnvironmentalReports/2016/ENVReport2016_pg146-148.pdf, Erişim Tarihi: 16 Aralık 2023.
18. Tunahan, Hakan; Karataş, Ayşegül; Garip, Büşra; Atakan, Gülenay: “Avrupa Yeşil Mutabakatı 55’e Uyum: Türk Lojistik Sektörü Üzerine İnceleme”, Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, Cilt:22 No:1, 2023.
19. Ubay, Birol; Bilgici, Yüksel: “Karbon Fiyatlamasında Emisyon Ticareti Sistemi ve Önemi”, Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:10 Sayı:1, 2021, ss. 47-72.
20. Uyduranoğlu, Ayşe; Gevrek, Zahide Eylem; Acar, Sevil: “Avrupa Yeşil Mutabakatı’na Uyum Çerçevesinde Türkiye’deki İşletmelerin Emisyon Ticaretine Verdikleri Desteği Etkileyen Faktörler”, Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, Cilt:22 No:1, 2023.
21. Uyduranoğlu-Öktem, Ayşe: “Avrupa Birliği İklim Değişikliği Politikasında Yeni Bir Politika Aracı: Emisyon Ticareti”, Akademik İncelemeler, Cilt:3 Sayı:1, 2008.
22. Wang, Shuaian; Zhen, Lu; Psaraftis, Harilaos N.; Yan, Ran: “Implications of the EU’s Inclusion of Maritime Transport in the Emissions Trading System for Shipping Companies”, Engineering, Vol: 7, 2021.
23. Weijland, Nathan: “Civil Aviation Emissions Reductions: CORSIA vs. European Emissions Trading”, ELSA Review, Vol: XI, Issue: 1, December 2019.
24. Weijland, Nathan: International Maritime Transport Emission Reductions IMO vs. EU, Tilburg Law School – Law & Technology, the Netherlands, 21.04.2021.