Siber Saldırganlık Ölçümü: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma

Sevilay Seryol; Mustafa Serkan Günbatar

doi:10.33711/yyuefd.1068076

Siber Saldırganlık Ölçümü: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma

Öz

Bu çalışmanın amacı siber saldırganlık ölçeği geliştirmek ve çeşitli değişkenlere göre öğrencilerin siber saldırganlıklarını karşılaştırmaktır. Araştırmanın katılımcıları Van ilinde 2018-2019 yılında eğitim öğretime devam eden öğrenciler olmuştur. Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada açıklayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açıklayıcı faktör analizine 1573 öğrenci katılmıştır. Bu analize katılanlardan %54,2’si kadın, %45,8’i erkektir. İkinci aşama ise doğrulayıcı faktör analizi aşamasıdır. Doğrulayıcı faktör analizine 188 öğrenci katılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizine katılan öğrencilerin %32’si kadın, %68’i erkektir. Doğrulayıcı faktör analizi sonrasında ortaya çıkan uyum değerlerinin (X2=898,79, Sd=433, X2/ Sd=2.07, RMSEA=0.076, CFI=0.94, NNFI=0.93, NFI=0.91, AGFI=0,72, GFI=0,77) modeli doğruladığı görülmüştür. Bu sonuçlara göre ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen verilen analizinde öğrencilerin siber saldırganlık eğilimleri okul türü, cinsiyet, internet kullanım süresi, ebeveynlerin internet kullanması, kullandıkları sosyal ağlar, sosyal ağlarda anonim olması, ebeveynlerin sosyal ağ tutumu, odaya sahip olması, sosyal ağlarda etkileşimli olması ve bilgisayara sahip olmasına göre anlamlı bir fark olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akkoyunlu, B. (1995). Bilgi teknolojilerinin okullarda kullanımı ve öğretmenlerin rolü. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(11), 105-109
Aksaray, P. D. S. (2011). Siber zorbalık. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(2), 405-432.
Álvarez-García, D., Barreiro-Collazo, A., & Núñez, J. C. (2017). Cyberaggression among adolescents: Prevalence and gender differences. Comunicar, 25(50), 89-97. https://doi.org/10.3916/C50-2017-08
Anderson, C. A., & Bushman, B. J. (2002). Human aggression. Annual review of psychology, 53. 27-51. https://10.1146/annurev.psych.53.100901.135231
Baldry, A. C., Sorrentino, A., & Farrington, D. P. (2019). Cyberbullying and cybervictimization versus parental supervision, monitoring and control of adolescents' online activities. Children and Youth Services Review, 96, 302-307. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2018.11.058
Bauman, S., Underwood, M. K., & Card, N. A. (2012). Definitions: Another perspective and a proposal for beginning with cyberaggression. In Principles of Cyberbullying Research: Definitions, Measures, and Methodology (pp. 41-45). Taylor and Francis. https://doi.org/10.4324/9780203084601
Corcoran, L., Guckin, C. M., & Prentice, G. (2015). Cyberbullying or cyber aggression?: a review of existing definitions of cyber-based peer-to-peer aggression. Societies, 5(2), 245-255. https://doi.org/10.3390/soc5020245
Crick, N. R., & Grotpeter, J. K. (1995). Relational aggression, gender, and social‐psychological adjustment. Child development, 66(3), 710-722. https://doi.org/10.2307/1131945

Elsaesser, C., Russell, B., Ohannessian, C. M., & Patton, D. (2017). Parenting in a digital age: A review of parents' role in preventing adolescent cyberbullying. Aggression and violent behavior, 35, 62-72. https://doi.org/10.1016/j.avb.2017.06.004
Erdur-Baker, Ö., & Kavşut, F. (2007). Akran zorbalığının yeni yüzü: Siber zorbalık. Eurasian Journal Of Educational Research (EJER), 27. 31-42
Goldstein, S. E. (2015). Parental regulation of online behavior and cyber aggression: adolescents’ experiences and perspectives. Cyberpsychology: Journal Of Psychosocial Research On Cyberspace, 9(4). Article 2. https://doi.org/10.5817/CP2015-4-2
Goldstein, S. E. (2016). Adolescents’ disclosure and secrecy about peer behavior: links with cyber aggression, relational aggression, and overt aggression. Journal Of Child And Family Studies, 25(5), 1430-1440. https://doi.org/10.1007/s10826-015-0340-2
Gökler, R. (2009). Okullarda akran zorbalığı. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2), 511-537.
Grigg, D. W. (2010). Cyber-aggression: definition and concept of cyberbullying. Journal Of Psychologists And Counsellors İn Schools, 20(2), 143-156. https://doi.org/10.1375/ajgc.20.2.143
Güleç, İ., Çelik, S., & Demirhan, B. (2012). Yaşam boyu öğrenme nedir? Kavram ve kapsamı üzerine bir değerlendirme. Sakarya University Journal Of Education, 2(3), 34-48.
Hinduja, S.& Patchin, J.W. (2009). Bullying beyond the schoolyard: preventing and responding to cyberbullying, California: Carwin Pres.
Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2014). Bullying beyond the schoolyard: Preventing and responding to cyberbullying, California: Corwin Press.
Horner, S., Asher, Y., & Fireman, G. D. (2015). The impact and response to electronic bullying and traditional bullying among adolescents. Computers in human behavior, 49, 288-295. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.03.007
Hosseinmardi, H., Mattson, S. A., Rafiq, R. I., Han, R., Lv, Q., & Mishra, S. (2015). Detection of cyberbullying incidents on the instagram social network. arXiv preprint arXiv:1503.03909.
Hoşgörür, V., & Orhan, A. (2017). Okulda zorbalık ve şiddetin nedenleri ve önlenmesinin yönetimi (Muğla merkez ilçe örneği). Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(24), 859-880.
Karasar, S. (2004). Egitimde yeni ıletisim teknolojileri-ınternet ve sanal yüksek egitim. TOJET: The Turkish Online Journal Of Educational Technology, 3(4).117-125
Katz, I., Lemish, D., Cohen, R., & Arden, A. (2019). When parents are inconsistent: Parenting style and adolescents' involvement in cyberbullying. Journal of Adolescence, 74, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2019.04.006
Kepenekçi, Y. K., & Çınkır, Ş. (2003). Öğrenciler arası zorbalık. Kuram Ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 34(34), 236-253.
Koçer, M. (2012). Erciyes üniversitesi öğrencilerinin internet ve sosyal medya kullanım alışkanlıkları. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 18. 70-85
Kopecký, K., & Szotkowski, R. (2017). Cyberbullying, cyber aggression and their impact on the victim–the teacher. Telematics And Informatics, 34(2), 506-517. https://doi.org/10.1016/j.tele.2016.08.014
Kwan, G. C. E., & Skoric, M. M. (2013). Facebook bullying: An extension of battles in school. Computers in human behavior, 29(1), 16-25. https://doi.org/10.1016/j.chb.2012.07.014
Law, D. M., Shapka, J. D., & Olson, B. F. (2010). To control or not to control? Parenting behaviours and adolescent online aggression. Computers İn Human Behavior, 26(6), 1651-1656. https://doi.org/10.1016/j.chb.2010.06.013
Legate, N., Weinstein, N., & Przybylski, A. K. (2019). Parenting strategies and adolescents’ cyberbullying behaviors: evidence from a preregistered study of parent–child dyads. Journal of youth and adolescence, 48(2), 399-409. https://doi.org/10.1007/s10964-018-0962-y
Mesch, G. S. (2009). Parental mediation, online activities, and cyberbullying. CyberPsychology & Behavior, 12(4), 387-393. https://doi.org/10.1089/cpb.2009.0068
Mishna, F., Regehr, C., Lacombe-Duncan, A., Daciuk, J., Fearing, G., & Van Wert, M. (2018). Social media, cyber-aggression and student mental health on a university campus. Journal Of Mental Health, 27(3), 222-229. https://doi.org/10.1080/09638237.2018.1437607
Modecki, K. L., Barber, B. L., & Vernon, L. (2013). Mapping developmental precursors of cyber-aggression: trajectories of risk predict perpetration and victimization. Journal Of Youth And Adolescence, 42(5), 651-661. https://doi.org/10.1007/s10964-012-9887-z
Nocentini, A., Fiorentini, G., Di Paola, L., & Menesini, E. (2018). Parents, family characteristics and bullying behavior: A systematic review. Aggression and violent behavior. 45, 41-50. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.07.010
O'Keeffe, G. S., & Clarke-Pearson, K. (2011). The impact of social media on children, adolescents, and families. Pediatrics, 127(4), 800-804. https://doi.org/10.1542/peds.2011-0054
Olweus, D. (1993). Bullying at school: what we know and what we can do?Oxford and Cambridge, MA: Blackwll Publishers.
Pabian, S., De Backer, C. J., & Vandebosch, H. (2015). Dark triad personality traits and adolescent cyber-aggression. Personality ZAnd Individual Differences, 75, 41-46. https://doi.org/10.1016/j.paid.2014.11.015
Parti, K., Kiss, T., & Koplányi, G. (2018). Architecture of aggression in cyberspace. Testing cyber aggression in young adults in hungary. International Journal Of Cybersecurity Intelligence & Cybercrime, 1(1), 56-68. https://doi.org/10.52306/01010618QOSG3191
Patterson, L. J., Allan, A., & Cross, D. (2016). Adolescent bystanders' perspectives of aggression in the online versus school environments. Journal Of Adolescence, 49, 60-67. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2016.02.003
Peker, A., Eroğlu, Y., & Ada, Ş. (2012). Ergenlerde siber zorbalığın ve mağduriyetin yordayıcılarının incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12, 185-206
Pornari, C. D., & Wood, J. (2010). Peer and cyber aggression in secondary school students: the role of moral disengagement, hostile attribution bias, and outcome expectancies. Aggressive Behavior: Official Journal Of The International Society For Research On Aggression, 36(2), 81-94. https://doi.org/10.1002/ab.20336
Pyżalski, J. (2012). From cyberbullying to electronic aggression: typology of the phenomenon. Emotional and behavioural difficulties, 17(3-4), 305-317. https://doi.org/10.1080/13632752.2012.704319
Raskauskas, J. & Stoltz, A.D. (2007). Involvement in traditional and electronic bullying among adolescents. Developmental Psychology, 43, 564-575. https://doi.org/10.1037/0012-1649.43.3.564
Runions, K. C., Bak, M., & Shaw, T. (2017). Disentangling functions of online aggression: The cyber‐aggression typology questionnaire (CATQ). Aggressive Behavior, 43(1), 74-84. https://doi.org/10.1002/ab.21663
Sabancı, Y. (2018). Ergenlerde siber zorbalık ve siber mağduriyetin yordayıcıları olarak akılcı olmayan inançlar psikolojik sağlamlık ve psikolojik ihtiyaçlar. Gaziantep Üniversitesi: Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Schoffstall, C. L., & Cohen, R. (2011). Cyber aggression: The relation between online offenders and offline social competence. Social Development, 20(3), 587-604. https://doi.org/10.1111/j.1467-9507.2011.00609.x
Tokunaga, R. S. (2010). Following you home from school: a critical review and synthesis of research on cyberbullying victimization. Computers İn Human Behavior, 26(3), 277-287. https://doi.org/10.1016/j.chb.2009.11.014
Toledano, S., Werch, B. L., & Wiens, B. A. (2015). Domain-specific self-concept in relation to traditional and cyber peer aggression. Journal Of School Violence, 14(4), 405-423. https://doi.org/10.1080/15388220.2014.935386
Türkoğlu, S. (2013). Ergenlerin problemli internet kullanımları ile siber zorbalık eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Marmara Üniversitesi: Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Urban Dictionary (2019). (Https://Www.Urbandictionary.Com/Define.Php?Term=Cyber%20Aggression . Adresinden 06.02. 2019 Tarihinde Alınmıştır. Vale, A., Pereira, F., Gonçalves, M., & Matos, M. (2018). Cyber-aggression in adolescence and internet parenting styles: a study with victims, perpetrators and victim-perpetrators. Children And Youth Services Review, 93, 88-99. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2018.06.021
Vural, Z., & Bat, M. (2010). Yeni bir iletişim ortamı olarak sosyal medya: Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi’ne yönelik bir araştırma. Journal Of Yasar University, 5(20). 3348-3382
Whittaker, E., & Kowalski, R. M. (2015). Cyberbullying via social media. Journal of School Violence, 14(1), 11-29. https://doi.org/10.1080/15388220.2014.949377
Wright, M. F., & Li, Y. (2013). Normative beliefs about aggression and cyber aggression among young adults: A longitudinal investigation. Aggressive Behavior, 39(3), 161-170. https://doi.org/10.1002/ab.21470
Wright, M. F., Aoyama, I., Kamble, S. V., Li, Z., Soudi, S., Lei, L., & Shu, C. (2015). Peer attachment and cyber aggression involvement among Chinese, Indian, and Japanese adolescents. Societies, 5(2), 339-353. https://doi.org/10.3390/soc5020339
Yaman, E., & Sönmez, Z. (2015). Ergenlerin siber zorbalık eğilimleri. Online Journal Of Technology Addiction & Cyberbullying, 2(1), 18-31.
Ybarra, M. L., & Mitchell, K. J. (2004). Online aggressor/targets, aggressors, and targets: a comparison of associated youth characteristics. Journal Of Child Psychology And Psychiatry, 45(7), 1308-1316. https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.2004.00328.x
Ybarra, M. L., Diener-West, M., & Leaf, P. J. (2007). Examining the overlap in Internet harassment and school bullying: Implications for school intervention. Journal of Adolescent Health, 41(6), S42-S50. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2007.09.004
Yılmaz, K., & Horzum, M. B. (2005). Küreselleşme, bilgi teknolojileri ve üniversite. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(10), 103-121.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sevilay Seryol
Türkiye

Mustafa Serkan Günbatar ^* Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Şubat 2022

Gönderilme Tarihi

21 Ağustos 2021

Kabul Tarihi

29 Ekim 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 19 Sayı: Özel Sayı

DOI

https://doi.org/10.33711/yyuefd.1068076

IZ

https://izlik.org/JA87KW73YJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Seryol, S., & Günbatar, M. S. (2022). Siber Saldırganlık Ölçümü: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(Özel Sayı), 1-27. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1068076

AMA

1.Seryol S, Günbatar MS. Siber Saldırganlık Ölçümü: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2022;19(Özel Sayı):1-27. doi:10.33711/yyuefd.1068076

Chicago

Seryol, Sevilay, ve Mustafa Serkan Günbatar. 2022. “Siber Saldırganlık Ölçümü: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 (Özel Sayı): 1-27. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1068076.

EndNote

Seryol S, Günbatar MS (01 Şubat 2022) Siber Saldırganlık Ölçümü: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 Özel Sayı 1–27.

IEEE

[1]S. Seryol ve M. S. Günbatar, “Siber Saldırganlık Ölçümü: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma”, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 19, sy Özel Sayı, ss. 1–27, Şub. 2022, doi: 10.33711/yyuefd.1068076.

ISNAD

Seryol, Sevilay - Günbatar, Mustafa Serkan. “Siber Saldırganlık Ölçümü: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19/Özel Sayı (01 Şubat 2022): 1-27. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1068076.

JAMA

1.Seryol S, Günbatar MS. Siber Saldırganlık Ölçümü: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2022;19:1–27.

MLA

Seryol, Sevilay, ve Mustafa Serkan Günbatar. “Siber Saldırganlık Ölçümü: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 19, sy Özel Sayı, Şubat 2022, ss. 1-27, doi:10.33711/yyuefd.1068076.

Vancouver

1.Sevilay Seryol, Mustafa Serkan Günbatar. Siber Saldırganlık Ölçümü: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 01 Şubat 2022;19(Özel Sayı):1-27. doi:10.33711/yyuefd.1068076

Cited By

Sosyal Medya Platformlarında Dijital Şiddet: Spor Bilimleri Öğrencileri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma

HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.20304/humanitas.1220415