Türkçe Öğretmenlerinin Lisans Eğitimlerine İlişkin Görüşlerinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, Türkçe öğretmenlerinin Türkçe Öğretmenliği Lisans Programına ilişkin görüşlerini değerlendirmeye yönelik durum araştırması niteliğindeki nitel bir araştırmadır. Bu doğrultuda öğretmenlerin lisans eğitiminin mesleki yaşamlarına katkılarına, aldıkları lisans eğitimine ilişkin sorunlara ve önerilere, lisans programında okuyan öğretmen adayları için tavsiyelerine yer verilmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi (2016 ve sonrasında mezun olmuş olmak ile 1-5 yıl Türkçe Öğretmenliği yapmış olmak) seçilerek 61 öğretmene açık uçlu dört sorudan oluşan bir anket yapılmıştır. Araştırma kapsamında ortaya çıkan bütün temalar dersler – alan eğitimi, dersler – meslek bilgisi, uygulama, kişisel ve mesleki gelişim, öğretim elemanları, ilk okuma – yazma, eklenecek dersler, eğitim ortamları, sosyal faaliyet, arşiv oluşturma, çocuk edebiyatı, okuma, alan bilgisidir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe Öğretmenliği
• lisans programı
• Türkçe Eğitimi

Evaluation of Turkish Teachers’ Opinions on Undergraduate Education

Öz

This study was designed as qualitative research possessing the characteristics of a case study regarding the evaluation of Turkish teachers’ opinions on the Turkish Language Teaching Undergraduate Program. The contributions of the undergraduate educations of teachers to their professional lives, their recommendations and the problems they experienced regarding the undergraduate education they received, and their recommendations for teacher candidates currently enrolled in this undergraduate program were given. Criterion sampling (having performed 1-5 years of Turkish language teaching and having not graduated from the program before 2016) was chosen from among purposeful sampling methods, and a questionnaire consisting of four open-ended questions was administered to 61 teachers. The themes that arose from the obtained data were classes courses – field education, courses – vocational knowledge, practice, personal and professional development, instructors, first reading and writing, courses to be included, educational environments, social activities, creating archives, children’s literature, reading, and field information.

Anahtar Kelimeler

• Turkish teaching
• undergraduate program
• Turkish education

Kaynakça

1. Aksu, H. H. (2016). Eğitim Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin bölümleri hakkındaki görüşleri: Giresun Üniversitesi örneği. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24 (1), 299-316.
2. Alpaydın, Y., Kocabaş, C., Dervişoğulları, M., & Çakır, G. S. (2019). Öğretmenlik eğitiminde kazandırılan yeterliklerin öğretmenlik mesleği ile uyumu: Öğretmen görüşlerine dayalı bir karma araştırma. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 49, 17-49. https://doi.org/10.15285/maruaebd.525252.
3. Altunkaya, H., & Başkan, A. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının öğretim teknolojilerinden yararlanma ve materyal hazırlamaya yönelik görüşleri. E. Akpınar ve diğerleri (yay. haz.) içinde, UBEST Tam Metin Bildiri Kitabı (ss. 2044-2055). Buca Eğitim Fakültesi Yayını.
4. Arıcı, A. F. (2015). Türkçe öğretmenleri / öğretmen adayları ne okumalı? -Bir “okuma listesi” önerisi-. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(3), 1-15.
5. Aslan, M., & Sağlam, M. (2018). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(1), 144-162. http://dx.doi.org/10.16986/HUJE.2017030313
6. Aykaç, N., & Stebler, M. Z. (2019). 2018 Türkçe öğretmenliği lisans programının öğretim elemanlarının görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 5(2), 116-138. https://doi.org/10.31464/jlere.610269
7. Bayraktar, İ. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının ilk okuma yazma öğretimi dersine yönelik görüşleri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 25, 71-84. https://doi.org/10.29000/rumelide.1032368
8. Ceran, D. (2012). Türkçe öğretmenı̇ adaylarının konuşma eğı̇tı̇mı̇ dersı̇ne yönelı̇k tutumlarının değerlendı̇rı̇lmesı̇. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(8), 337-358. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS_326

9. Ceran, D. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının yazma eğitimi dersine yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. Turkish Studies, 8 (1), 1151-1169. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.4187
10. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry research design. Sage.
11. Çelik, Y. (2020). Mezunlarının görüşlerine göre sınıf öğretmenliği programlarının değerlendirilmesi. OMÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(3), 100. Yıl Eğitim Sempozyumu Özel Sayı, 329-349. http://dx.doi.org/10.7822/omuefd.658115
12. Dumanlı Kadızade, E., & Nergiz, G. (2019). Türkçe öğretmenlerinin çocuk edebiyatına ı̇lişkin görüşleri. Researcher: Social Science Studies, 7(3), 65-76 http://dx.doi.org/10.29228/rssstudies.36871
13. Durukan, E., & Maden, S. (2011). Türkçe öğretmeni adaylarının Türkçe öğretmenliği lisans programına yönelik görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19 (2), 555-566.
14. Ercan Güven, A. N. (2016). Öğretmenlik uygulaması dersinin Türkçe öğretmeni adaylarının görüşleri çerçevesinde değerlendirilmesi. O. Köksal (yay. haz.) içinde, Internatıonal Academıc Research Congress Full Text (ss. 769-776). Eyüp, B. (2019). Türkçe öğretmenı̇ adaylarının dı̇nleme eğı̇tı̇mı̇ dersı̇yle ı̇lgı̇lı̇ görüşlerı̇. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 8 (3), 1773-1795.
15. Göçer, A. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarına göre Türkçenin güncel sorunları. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 491-515. https://doi.org/10.14520/adyusbd.466
16. Gülay, A., & Altun, T. (2017). Göreve yeni başlayan öğretmenlerin yeterlik algılarının ve karşılaştıkları sorunların belirlenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 738-749. https://doi.org/10.14582/DUZGEF.1837
17. Güneş, F. (2016). Öğretmen yetiştirme yaklaşım ve modelleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 17 (3), 413-435.
18. Güzel, A. (2010). Türkçe eğitimi bölümlerinde kurulması gerekli görülen ana bilim dalları. Türklük Bilimi Araştırmaları (TÜBAR), 27, 371-383.
19. İnan, K. (2016). Göreve yeni başlamış öğretmenlerin lisans eğitimleri ve mesleklerine ilişkin görüşleri. Türk Yurdu, 350, 63-66.
20. Lüle Mert, E. (2014). Türkçenin eğitimi ve öğretiminde dört temel dil becerisinin geliştirilmesi sürecinde kullanılabilecek etkinlik örnekleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2(1), 23-48. https://doi.org/10.16916/aded.47575
21. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (2015) . Nitel veri analizi. S. Akbaba Altun & A. Ersoy (Çev. Ed.). Pegem Akademi.
22. Mutlu, H. H., & Süğümlü, Ü. (2019). Türkçe Öğretmenliği yeni lisans programının akademisyen görüşlerine göre değerlendirilmesi. A. Tekin ve diğerleri (yay. haz.) içinde, 2.Uluslararası Temel Eğitim Kongresi, “2023 Eğitim Vizyonu ve Temel Eğitimde Gelecek Arayışları” Tam Metin Bildiri Kitabı (ss. 1254-1260). Eğiten Kitap.
23. Özçakır Sümen, Ö., & Çağlayan, T. (2013). Öğretmen adaylarının eğitim fakültesinden memnuniyet düzeyleri ve hayal ettikleri eğitim ortamı. OMÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(2), 249-272. http://dx.doi.org/10.7822/egt238
24. Özkan, B. (2012). Türkçe öğretmeni adaylarının alan bilgisi derslerinin işlevselliği ile derslerin içerik, materyal ve teorik uygulama dağılımlarının yeterliğine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12 (1), 387-404.
25. Özkan, B., & Şahbaz, N. (2011). Türkçe öğretmeni adaylarının alan derslerinin işlevselliğine yönelik görüşleri. Sakarya University Journal of Education, 1(1), 32-43.
26. Özkan, B., & Yıldırım, M. (2016). Türkçe öğretmeni adaylarının öğretmenlik meslek bilgisi derslerine yönelik tutumlarının incelenmesi. Turkish Studies, 11(14), 509-528. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9555
27. Patton, Q. M. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. M. Bütün & S. B. Demir (Çev. Ed.). Pegem Akademi.
28. Şahin, İ., & Beycioğlu, K. (2015). Eğitim fakültesi öğretim elemanlarının öğretmen yetiştirmeye ilişkin görüşleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 33-50. https://doi.org/10.17679/iuefd.16259330
29. Uçgun, D.(2006). Cumhuriyet döneminde Türkçe öğretmenlerinin yetiştirilmesi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
30. Vural, Y. (2007). Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği mezunu öğretmenlerin program değerlendirmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 80-96.
31. Yalçın İncik, E., & Akay, C. (2015). Eğitim fakültesi ve pedagojik formasyon sertifika programlarında öğrenim gören öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği yeterliklerine yönelik görüşleri. Journal of Kirsehir Education Faculty, 16(2), 179-197.
32. Yılmaz, O. (2016). Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı dersine ilişkin düşünceleri üzerine olgubilimsel bir araştırma. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (31), 33-59.
33. YÖK. (2018, Mayıs 30). Yeni öğretmen yetiştirme lisans programları. Türkçe öğretmenliği lisans programı. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/Turkce_Ogretmenligi_Lisans_Programi