EN
TR
Liderlik Yönelimi ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisinde Psikolojik Sözleşmenin Aracı Rolü: Adana İli Örneği
Öz
Bu çalışmanın amacı, eğitim kurumlarında liderlik yönelimi, psikolojik sözleşme ve örgütsel özdeşleşme ilişkisini incelemektir. Araştırma Adana ilinde görev yapan 407 öğretmen ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, Seyhan, Yüreğir, Çukurova ve Sarıçam ilçelerindeki ortaokullardan tabakalı örnekleme tekniği belirlenmiştir. Veriler 2022-2023 eğitim öğretim yılının birinci döneminde toplanmıştır. Öğretmenlere liderlik yönelimi, psikolojik sözleşme ve örgütsel özdeşleşme ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS, LISREL ve Mplus programları kullanılarak analiz edilmiştir. Modeldeki ilişkileri doğrulamak amacıyla Bootstrapping tekniği kullanılmıştır. Bulgular okul müdürlerinin liderlik yönelimlerinin öğretmenlerin örgütsel özdeşleşmeleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca okul müdürlerinin yapısal liderlik yönelimi öğretmenlerin işlemsel psikolojik sözleşmeleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir. Okul müdürlerinin sembolik liderlik yönelimi öğretmenlerin ilişkisel psikolojik sözleşmeleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir. Araştırmada elde edilen bir başka bulgu ise öğretmenlerin işlemsel ve ilişkisel psikolojik sözleşme algıları öğretmenlerin örgütsel özdeşleşmeleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir. Psikolojik sözleşmenin işlemsel boyutu, insan kaynakları yönelimli liderlik ile örgütsel özdeşleşme ilişkisinde aracılık rolü oynamaktadır. Araştırma sonunda politika yapıcılara eğitim kurumlarında liderlik yönelimi konusunda çalışma yapmaları ve uygulayıcılara ise öğretmenlerin bireysel ihtiyaçları doğrultusunda psikolojik sözleşme ve örgütsel özdeşleşme konularını gözden geçirmeleri önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aitken, K., & Von Treuer, K. (2020). Leadership behaviours that foster organisational identification during change. Journal Of Organizational Change Management, 34(2), 311-326. https://doi.org/10.1108/JOCM-01-2020-0029
- Akbaba, M. (2018). Otel işletmelerinde psikolojik sözleşmenin işe yabancılaşma ve örgütsel özdeşleşme üzerine etkisi. Journal of Institute of Economic Development and Social Researches, 4(9), 320-330. https://dergipark.org.tr/tr/pub /iksad/issue/51698/671167
- Aksoy Kürü, S. & Köksal, K. (2021). Etik liderliğin örgütsel adalet algısı üzerindeki etkisi: psikolojik sözleşme algısının aracılık rolü. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (2), 128-144. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ysbed/issue/69391/954065
- Alcan, E. (2018). Öğretmenlerin örgütsel destek, örgütsel özdeşleşme ve örgütsel bağlılık algıları arasındaki ilişki. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
- Allen, G. W., Attoh, P. A., & Gong, T. (2017). Transformational leadership and affective organizational commitment: mediating roles of perceived social responsibility and organizational identification. Social Responsibility Journal, 13(3), 585-600. https://doi.org/10.1108/SRJ-11-2016-0193
- Anderson, N., & Schalk, R. (1998). The psychological contract in retrospect and prospect. Journal of Organizational Behavior, 19(1), 637-647. https://doi.org/10.1108/SRJ-11-2016-0193
- Argyris, C. (1960). Understanding organizational behavior. Tavistock.
- Arslan, F. (2022). İş yaşamında lider-üye etkileşimin yiyecek-içecek çalışanlarının iş performansına ve örgütsel özdeşleşme düzeylerine etkisi. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(8), 148-155. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cutsad/issue/71091/1132800
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
23 Aralık 2023
Yayımlanma Tarihi
26 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
2 Temmuz 2023
Kabul Tarihi
9 Ekim 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 20 Sayı: 3
APA
Abbak, A. C., & Özdemir, M. (2023). Liderlik Yönelimi ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisinde Psikolojik Sözleşmenin Aracı Rolü: Adana İli Örneği. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 985-1016. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1321709
AMA
1.Abbak AC, Özdemir M. Liderlik Yönelimi ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisinde Psikolojik Sözleşmenin Aracı Rolü: Adana İli Örneği. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2023;20(3):985-1016. doi:10.33711/yyuefd.1321709
Chicago
Abbak, Ahmet Can, ve Murat Özdemir. 2023. “Liderlik Yönelimi ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisinde Psikolojik Sözleşmenin Aracı Rolü: Adana İli Örneği”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 (3): 985-1016. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1321709.
EndNote
Abbak AC, Özdemir M (01 Aralık 2023) Liderlik Yönelimi ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisinde Psikolojik Sözleşmenin Aracı Rolü: Adana İli Örneği. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 3 985–1016.
IEEE
[1]A. C. Abbak ve M. Özdemir, “Liderlik Yönelimi ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisinde Psikolojik Sözleşmenin Aracı Rolü: Adana İli Örneği”, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 20, sy 3, ss. 985–1016, Ara. 2023, doi: 10.33711/yyuefd.1321709.
ISNAD
Abbak, Ahmet Can - Özdemir, Murat. “Liderlik Yönelimi ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisinde Psikolojik Sözleşmenin Aracı Rolü: Adana İli Örneği”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20/3 (01 Aralık 2023): 985-1016. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1321709.
JAMA
1.Abbak AC, Özdemir M. Liderlik Yönelimi ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisinde Psikolojik Sözleşmenin Aracı Rolü: Adana İli Örneği. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2023;20:985–1016.
MLA
Abbak, Ahmet Can, ve Murat Özdemir. “Liderlik Yönelimi ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisinde Psikolojik Sözleşmenin Aracı Rolü: Adana İli Örneği”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 20, sy 3, Aralık 2023, ss. 985-1016, doi:10.33711/yyuefd.1321709.
Vancouver
1.Ahmet Can Abbak, Murat Özdemir. Liderlik Yönelimi ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisinde Psikolojik Sözleşmenin Aracı Rolü: Adana İli Örneği. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2023;20(3):985-1016. doi:10.33711/yyuefd.1321709