Organizational and Professional Socialization Experiences of Special Education Teachers

Öz

In its broadest sense, organizational socialization refers to an individual's comprehensive understanding of organizational roles, relationships, and practices within an organization. Professional socialization, however, involves the acquisition of the culture, knowledge, skills, and dispositions necessary for an individual to integrate into a profession. This study, conducted using qualitative methods, aims to examine the organizational and professional socialization experiences of special education teachers. The study sample consists of 16 participants, with four teachers representing each branch of autism, intellectual disability, visual impairment, and hearing impairment. Data were collected through individual interviews and subjected to descriptive analysis. The findings indicate that special education teachers predominantly adopt a utilitarian approach, influenced by external factors. They appear to be significantly distant from a mindset that would integrate them with their profession in the long term, making it a part of their lives. Despite consulting their close circles, other institutions, and online resources before entering the profession, teachers strongly experience feelings of loneliness, anxiety, alienation, and helplessness in the early years of their careers. It is evident that teachers are left to their personal efforts to overcome these negative emotions. During the socialization process, teachers' expectations are directed more towards the schools where they work rather than towards the Ministry or individual initiatives. To ensure a successful socialization process for special education teachers, comprehensive practices focusing on the Ministry and the Higher Education Council, along with school-centered initiatives, particularly during the early years of their careers, should be prioritized.

Anahtar Kelimeler

• Organizational socialization
• professional socialization
• special education teacher.

Özel Eğitim Öğretmenlerinin Örgütsel ve Mesleki Sosyalleşme Yaşantıları

Öz

En genel tanımıyla örgütsel sosyalleşme; örgütteki bireyin örgütsel rolleri, örgüte ait ilişkileri ve uygulamaları çok yönlü olarak kavramasıdır. Mesleki sosyalleşme ise bireyin, mesleğin bir parçası olmak adına ihtiyaç duyduğu kültürü, bilgi, beceri ve eğilimleri öğrenmesidir. Nitel yöntemlerle yürütülen bu çalışmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin örgütsel ve mesleki sosyalleşme yaşantılarını incelemektir. Araştırmanın çalışma grubu; otizm spektrum bozukluğu, zihin, görme ve işitme yetersizliği branşlarının her biri için dörder öğretmen olmak üzere toplam 16 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma verileri bireysel görüşmeler yoluyla toplanmış ve betimsel analize tabi tutulmuştur. Bulgulara göre özel eğitim öğretmenlerinin daha çok faydacı bir yaklaşımla ve dışsal faktörlerin etkisiyle harekete geçtikleri; kendilerini uzun vadeli olarak meslekle bütünleştirmedikleri ve bu mesleği hayatlarının temel bir parçası haline getirmedikleri görülmüştür. Öğretmenler mesleğe başlamadan önce yakın çevrelerine, diğer kurumlara ve internet kaynaklarına başvursalar da mesleğin ilk yıllarında yalnızlık, tedirginlik, yabancılaşma ve çaresizlik duygularını güçlü şekilde hissetmektedirler. Bu olumsuz duyguları aşma konusunda ise öğretmenlerin kendi kişisel çabalarına terk edildiği anlaşılmaktadır. Sosyalleşme sürecinde öğretmenlerin beklentileri Bakanlık ve bireysel girişimlerden ziyade görev yaptıkları okula yöneliktir. Özel eğitim öğretmenlerinin başarılı bir sosyalleşme süreci geçirmeleri adına Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu odaklı bütüncül uygulamaların yanı sıra özellikle mesleğin ilk yıllarında, görev yapılan okul odaklı girişimlerin ön planda tutulması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Örgütsel sosyalleşme
• mesleki sosyalleşme
• özel eğitim öğretmeni

Kaynakça

1. Abbott, A. A. (1988). Professional choices: values at work. National Association of Social Workers.
2. Ada, Ş., Akan, D., Ayık, A., Yıldırım, İ., et al. (2013). Öğretmenlerin Motivasyon Etkenleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), 151-166.
3. Afat, N., & Çiçek, Ş. (2019). Özel eğitim öğretmenliği lisans programlarındaki öğrencilerin profili ve alana yönelik görüşleri. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Eğitim Dergisi, 1(1), 97-127.
4. Albez, C., Yıldırım, İ., & Ayık, A. (2020). Mesleki çalışmaların etkililiğine yönelik öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Turkish Studies, 15(2), 611-634.
5. Argon, T. (2011). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Education Sciences, 6(1), 197-207.
6. Ashforth, B., Sluss, D., & Saks, A. (2007). Socialization tactics, proactive behavior, and newcomer learning: Integrating socialization models. Journal of Vocational Behavior, 70, 447-462. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2007.02.001
7. Balcı, A. (2003). Örgütsel sosyalleşme: Kuram, strateji ve taktikler (2. Baskı). Pegem A Yayıncılık.
8. Bauer, T. N., Bodner, T., Erdogan, B., Truxillo, D. M., & Tucker, J. S. (2007). Newcomer adjustment during organizational socialization: A meta-analytic review of antecedents, outcomes, and methods. Journal of Applied Psychology, 92(3), 707–721. https://doi.org/10.1037/0021-9010.92.3.707

9. Chao, G. T. (2012). Organizational socialization: Background, basics, and a blueprint for adjustment at work.
10. Christensen, L. B., Johnson, R. B., & Turner, L. A. (2020). Araştırma yöntemleri: Metodoloji, araştırma ve istatistik (3. baskı). Anı Yayıncılık.
11. Çağlar, A. (2022). Yeni göreve başlayan okul müdürlerinin örgütsel ve mesleki sosyalleşmeleri. Milli Eğitim Dergisi, 51(235), 2319-2348.
12. Çalık, C. (2006). Örgütsel sosyalleşme sürecinde eğitimin değişen rolü ve önemi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(1), 1-10.
13. Çalışkan, İ. G. (2019). Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşmelerinin okul yöneticilerinin liderlik tarzlarına ilişkin algılarına göre incelenmesi: Özel eğitim öğretmenleri örneği (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi.
14. Çanak, M., & Katıtaş, S. (2016). Aday öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme süreçlerinin incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, (7), 111-130.
15. Çetin, Ç. (2004). Özel Eğitim Alanında Çalışmakta Olan Farklı Meslek Grubundaki Eğitimcilerin Yaşadığı Güçlüklerin Belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 5(01). https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000073
16. Çiftçi, N. (2017). Öğretmenlerin algılarına göre motivasyon kaynaklarının belirlenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
17. Demirkart, M. (2015). İlköğretim okul yöneticilerinin örgütsel sosyalleşme düzeyleri (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
18. Dinç, A. (2018). Beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki sosyalleşme ve psikolojik sermaye düzeyleri (Yayınlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
19. Doğan, M. (2020). Ortaokullarda görev yapan branş öğretmenlerinin motivasyon etkenleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(5), 27-37.
20. Durgut, S., & Kartal, S. (2021). Yönetici davranışlarının öğretmenlerin mesleki sosyalleşmelerine etkisi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(2), 28-50. https://doi.org/10.29065/usakead.909917
21. Feldman, D. C. (1981). The multiple socialization of organization members. Academy of Management Review, 6(2), 309-318.
22. Fish, W. W., & Stephens, T. L. (2010). Special Education: A Career of Choice. Remedial and Special Education, 31(5), 400-407. https://doi.org/10.1177/0741932509355961
23. Goddard, R. D., Hoy, W. K., & Woolfolk-Hoy, A. W. (2000). Collective teacher efficacy: Its meaning, measure, and impact on student achievement. American Educational Research Journal, 37(2), 479-507.
24. Hanushek, E. A., & Rivkin, S. G. (2010). Hiçbir çocuk geride kalmasın yasası kapsamında öğretmenlerin kalitesi ve dağılımı. Ekonomik Perspektifler Dergisi, 24(3), 133-150.
25. Hartley, K. C. (1992). Sembolik etkileşimcilik yoluyla sosyalleşme ve kültür teorisi: Bir iletişim perspektifi.
26. Himmetoğlu, B., Shıkhkamalova, V., & Bayrak, C. (2022). Özel eğitim öğretmenlerinin karşılaştıkları problemler ve bu problemlerin çözümünde okul müdürlerinin rolü. Trakya Eğitim Dergisi, 12(3), 1597-1618.
27. Kahyaoğlu, R. B., & Karataş, D. D. S. (2019). Mesleki gelişim eğitim seminerlerine ilişkin öğretmen görüşleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (37), 201-220.
28. Kartal, S. (2005). İlköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşmeleri: Ankara ili örneği. Ege Eğitim Dergisi, 6(2).
29. Kartal, S. (2007). Eğitimde örgütsel sosyalleşme. Maya Akademi Yayın Dağıtım.
30. Kılıç, M. H. (2020). Özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin karşılaştıkları sorunlar: Merkezefendi ve Pamukkale ilçe örneği.
31. Kırcali-İftar, G. (1998). Özel eğitim: Özel gereksinimli bireyler ve özel eğitim. Anadolu Üniversitesi, Açık Öğretim Yayınları.
32. Lai, Y., & Vadeboncoeur, J. A. (2013). The Discourse of Parent Involvement in Special Education: A Critical Analysis Linking Policy Documents to the Experiences of Mothers. Educational Policy, 27(6), 867-897. https://doi.org/10.1177/0895904812440501
33. LeCompte, M. D., & Goetz, J. P. (1982). Problems of reliability and validity in ethnographic research. Review of Educational Research, 52(1), 31-60.
34. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
35. MEB (2006). Özel eğitim hizmetleri tanıtım el kitabı. MEB Yayınları.
36. Memduhoğlu, H. B. (2008). Organizational socialization and the process of organizational socialization in Turkish education system. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2).
37. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber. (S. Turan, çev.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
38. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2. baskı). Sage Publications.
39. Önal, N., & Çetin, O. (2014). Öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi.
40. Page, G. (2004, January). Professional socialization of valuation students: What the literature says. In Proceedings 10th Pacific Rim Real Estate Society Conference.
41. Priest, T. E. D. (2000). Professional and organizational socialization and the role of the school psychologist (Yayınlanmamış doktora tezi). St. John’s University, School of Education and Human Services Division of Administrative and Instructional Leadership, New York.
42. Saks, A. M., Uggerslev, K. L., & Fassina, N. E. (2007). Socialization tactics and newcomer adjustment: A meta-analytic review and test of a model. Journal of Vocational Behavior, 70(3), 413–446. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2006.12.004
43. Sarı, H., & Gürbüz, A. (2021). Özel eğitim meslek okulları öğretim programlarının uygulanması sırasında karşılaşılan güçlüklerin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Turkish Special Education Journal: International, 3(2), 77-98.
44. Schein, E. H. (1988). Organizational socialization and the profession of management. MIT Sloan Management Review, 30(1), 53.
45. Scott, L., Powell, C., Bruno, L., Cormier, C., Hall, K., Brendli, K., & Taylor, J. (2023). The other fifty percent: Expressions from special education teachers about why they persist in the profession. Excelsior: Leadership in Teaching and Learning. https://doi.org/10.14305/jn.19440413.2023.16.1.02
46. Sezgin Nartgün, Ş., & Demirer, S. (2016). Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme ve özdeşleşme düzeylerinin birlikte çalışma yeterliklerine etkisi. Mersin University Journal of the Faculty of Education, 12(1).
47. Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information, 22, 63–75.
48. Stempien, L. R., & Loeb, R. C. (2002). Differences in Job Satisfaction Between General Education and Special Education Teachers: Implications for Retention. Remedial and Special Education, 23(5), 258-267. https://doi.org/10.1177/07419325020230050101
49. Tortop, H. S., Kandemir, B., Kaya, Ö. E., & Demir, F. (2015). Öğretmen adaylarının zihinsel engelli birey kavramına ilişkin algıları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15, 307-322.
50. Uğurlu, Z., Kıral, E., & Aksoy, İ. G. (2011, April). İlköğretim okul yöneticilerinin görüşlerine göre öğretmenlerin sosyalleşmesinde kullandıkları örgütsel sosyalleşme strateji ve taktikleri. In 2nd International Conference on New Trends in Education and Their Implications (ss. 706-719). Siyasal Kitabevi.
51. Uyguralp Gizdem, Ö., & Kartal, S. (2016). Sınıf öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşmelerinde informal grupların etkileri. Kastamonu Education Journal, 24(3), 1359-1370.
52. Ünal, F. S. (2019). Öğretmenlerin okul seçme nedenleri üzerine fenomenolojik bir araştırma (Yayınlanmamış doktora tezi).
53. Üstüner, M., Demirtaş, H., Cömert, M., & Özer, N. (2009). Ortaöğretim öğretmenlerinin öz-yeterlik algıları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(17), 1-16.
54. Van Maanen, J. (1978). İnsanları işleme: Örgütsel sosyalleşme stratejileri. Örgüt Dinamikleri, 7(1), 19-36.
55. Woolfolk, A. E., & Hoy, W. K. (1990). Prospective teachers’ sense of efficacy and beliefs about control. Journal of Educational Psychology, 82(1), 81–91.
56. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
57. Yıldız, K. (2012). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Örgütsel Sosyalleşme Sürecinde Sosyalleştirme Stratejilerini Kullanma Düzeyleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi.
58. Young, K. (2008). An Alternative Model Of Special Education Teacher Education Socialization. Teaching And Teacher Education, 24(4), 901-914.
59. Zhang, D., Wang, Q., Losinski, M., & Katsiyannis, A. (2014). An examination of preservice teachers’ intentions to pursue careers in special education. Journal of Teacher Education, 65(2), 156-171. https://doi.org/10.1177/0022487113510743.