Farklı Nohut (Cicer arietinum L.) Çeşitlerinde Bazı Teknolojik ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi
Öz
Bu çalışma 2022 yılında Van Yüzüncü Yıl üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Laboratuvarında yapılmıştır. Çalışmada Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Tarımsal Araştırma Enstitülerinden temin edilen tescilli 12 adet nohut çeşidinde bazı teknolojik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Denemede, tanede nem oranı (%), hektolitre ağırlığı (kg/hl), kuru ağırlık (g), yaş ağırlık (g), ıslak hacim (ml), kuru hacim (ml), su alma indeksi (%), şişme kapasitesi (ml/tane), şişme indeksi (%) ve pişme süresi (dk) gibi özellikler incelenmiştir. Elde edilen veriler Tesadüf Parselleri Deneme desenine göre varyans analizine tabi tutulmuş ve ortalamalar LSD testi ile kıyaslanmıştır. Araştırma sonunda elde edilen verilere göre; tanede nem oranı % 8.20-10.50, hektolitre ağırlığı 63.07-80.80 kg/hl, kuru ağırlık 27.40-45.79 g, yaş ağırlık 60.75-87.87 g, ıslak hacim 148-176.27 ml, kuru hacim 73.50-88.50 ml, su alma indeksi % 0.89-1.11, şişme kapasitesi 0.25-0.47 ml/tane, şişme indeksi % 1.92-2.63 ve pişirme süresi 49-80 dk arasında değişim göstermiştir. Tüketici ve pazar tercihleri göz önünde bulundurulduğunda nem oranında İnci, hektolitre ağırlığında Hasanbey, kuru ağılık, yaş ağırlık ve ıslak hacim kriterlerinde Canıtez-87, kuru hacimde Azkan, şişme kapasitesi, su alma indeksi ve şişme indeksi değerleri bakımından Çağatay çeşitlerinde en yüksek, pişme süresi bakımından ise Hisar çeşidinde en düşük değerler tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adak, M. S., Güler, M., & Kayan, N. (2010, Ocak). Yemeklik Baklagillerin Üretimini Arttırma Olanakları. Türkiye Ziraat Mühendisliği VII. Teknik Kongresi, Ankara.
- Anonim. (2022). TAGEM çeşit kataloğu. https://arastirma.tarimorman.gov.tr Erişim tarihi: 05.01.2022.
- Atmaca, E. (2008). The effect of different planting times and row spacing on yield, yield components and quality in some chickpea cultivars and lines in Eskişehir conditions. (PhD), Ankara University, Institute of Natural and Applied Science Ankara, Turkey .
- CoStat (2004). CoHart Software. Version 6.303, Montery, CA, USA.
- Çalışkan, S., Aytekin, R. İ., Yağız, A. K., & Yavuz, C. (2018). Bazı fasulye (Phaseolus vulgaris L.) çeşitlerinde tam ve kısıtlı sulama uygulamalarının tane kalitesi üzerine etkisi. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 6(12), 1853-1859. doi:10.24925/turjaf.v6i12.1853-1859.2351
- Çulha, G., & Bozoğlu, H. (2017). Amazon ve sırma börülce çeşitlerinin tane kalitesine farklı kültürel uygulamaların etkisi. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 20 (Özel Sayı): 362-366. doi:10.18016/ksudobil.349303
- Doğanay, Ö., Köse, E., & Mut, Z. (2019). Determination of mineral content of chickpea varieties and lines grown in Turkey. Derim, 36(1), 73-78. doi:10.16882/derim.2019.516765
- Düzgüneş, O., Kesici, T., Kavuncu, O., & Gürbüz, F. (1987). Araştırma ve Deneme Metotları. İstatistik Metotları-II, 1021. Ankara, Türkiye: Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi.
- Ercan, G., Kaya, M., & Çiftçi, C. Y. (2005). Nohudun dünya ve Türkiye ekonomisindeki yeri. Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1), 19-29.
- Erdemci, İ. (2012). Determination of some agricultural and technological characteristics of different chickpea (Cicer arietinum L.) genotypes in summer and winter planting conditions in Southeastern Anatolia region. (PhD), Çukurova University, Institute of Natural and Applied Science Adana, Turkey.