Yapraktan Amino Asit Uygulamalarının Bazı Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalitesine Etkileri

Arif Şanlı; Fatma Zehra Ok; Sabri Erbaş

doi:10.53433/yyufbed.1188512

EN TR

Effects of Foliar Amino Acid Applications on Yield and Quality of Sugar Beet (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Cultivars

Öz

This study was carried out in 2018-2019 to determine the effects of foliar amino acid applications made at different times on root yield and some quality characteristics of sugar beet cultivars. In the study, Danicia, Terranova, Indira, Orthega, Smart Djerba and Ernestina varieties were used as materials. In the study, plant origin amino acid (26% amino acid) was applied to sugar beet leaves in 3 different periods (30, 45 and 60 days after emergence). The reactions of sugar beet cultivars to amino acid applications differed significantly according to the application periods. Depending on the application period, the root yields of the cultivars varied between 6680-9745 kg/da, polar sugar ratios between 14.5-18.6%, brix values between 16.2-23.0%, α-amino nitrogen contents between 2.33-4.80 mg/100g, and raw sugar yields between 970-1808 kg/da. With the amino acid applications, an increase of approximately 7.1-10.6% and 6.5-12.4% occurred in the root and raw sugar yields of the cultivars, respectively. In the study, it was concluded that plant-based amino acids can be used in sugar beet agriculture, especially to increase tolerance to herbicides and heat stresses, and the production of root and sugar per unit area can be increased with amino acid applications, however, application periods should be chosen considering both the cultivar characteristics and the ecological conditions of the region.

Anahtar Kelimeler

Amino acid, Beta vulgaris var. saccharifera L, Polar sugar, Root yield, Sugar beet

Yapraktan Amino Asit Uygulamalarının Bazı Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalitesine Etkileri

Öz

Bu çalışma, farklı zamanlardan yapılan amino asit uygulamalarının şeker pancarı çeşitlerinde kök gövde verimi ile bazı kalite özelliklerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla 2018-2019 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmada Danicia, Terranowa, İndira, Ortega, Smart Djerba ve Ernestina çeşitleri materyal olarak kullanılmıştır. Araştırmada bitkisel kökenli amino asit (%26 amino asit) şeker pancarı yapraklarına 200 ml/da dozunda 3 farklı dönemde (çıkışlarda 30, 45 ve 60 gün sonra) uygulanmıştır. Şeker pancarı çeşitlerinin amino asit uygulamalarına tepkileri uygulama dönemlerine göre önemli farklılık göstermiştir. Çeşitlerin kök gövde verimleri uygulama dönemlerine bağlı olarak 6680-9745 kg/da, polar şeker oranları %14.5-18.6, briks değerleri %16.2-23.0, α-amino azot içerikleri 2.33-4.80 mg/100g, ham şeker verimleri ise 970-1808 kg/da arasında değişim göstermiştir. Amino asit uygulamaları ile çeşitlerin kök gövde ve ham şeker verimlerinde sırası ile yaklaşık %7.1-10.6 ve %6.5-12.4 arasında artış meydana gelmiştir. Çalışmada bitkisel kökenli amino asitlerin şeker pancarı tarımında özellikle herbisit ve sıcaklık streslerine karşı toleransın arttırılmasına kullanılabileceği ve amino asit uygulamaları ile birim alan kök gövde ve şeker üretiminin arttırılabileceği, bununla birlikte uygulama dönemlerinin gerek çeşit özelliği gerekse bölgenin ekolojik koşulları dikkate alınarak seçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Amino asit, Beta vulgaris var. saccharifera L, Kök gövde verimi, Polar şeker, Şeker pancarı

Kaynakça

Anonim. (2021). Türkiye şeker fabrikaları ekin ve üretim verileri. https://www.turkseker.gov.tr/data/dokumanlar/2021_Sektor_Raporu.pdf Erişim Tarihi: 12.09.2022.
Abd El-Lateef, E. M., Abd El-Salam, M. S. Mekki, B. B. Yousef, R. M., & Hussein, H. -A. A. (2020). Response of sugar beet varieties to foliar treatments with bio stimulant growth substances under sandy soil conditions. Global Journal of Environmental Research 14(2), 29-36.
Artyszak, A., & Gozdowski, D. (2021). Influence of various forms of foliar application on root yield and technological quality of sugar beet. Agriculture. 11(8), 693. doi:10.3390/agriculture11080693
Bray, M., Driscoll, J., & Huggins, J. W. (2000). Treatment of lethal Ebola virus infection in mice with a single dose of an S-adenosylhomocysteine hydrolase inhibitor. Antiviral Research, 45(2), 135-147. doi:10.1016/S0166-3542(00)00066-8
Bulgari, R., Cocetta, G., Trivellini, A., Vernieri, P., & Ferrante, A. (2015). Biostimulants and crop responses: A review. Biological Agriculture & Horticulture, 31(1), 1-17. doi:10.1080/01448765.2014.964649
Bulgari, R., Franzoni, G., & Ferrante, A. (2019). Biostimulants application in horticultural crops under abiotic stress conditions. Agronomy, 9(6), 306. doi:10.3390/agronomy9060306
Castro, P. R. C., & Vieira, E. L. (2001). Aplicações de Reguladores Vegetais na Agricultura Tropical. Guaíba, Brasil: Livraria e Editora Agropecuária.
Colla, G., Rouphael, Y., Canaguier, R., Svecova, E., & Cardarelli, M. (2014). Biostimulant action of a plant-derived protein hydrolysate produced through enzymatic hydrolysis. Frontiers in Plant Science, 5, 1-6. doi:10.3389/fpls.2014.00448
Denli, Z., & Arabacı, G. (2014). Kiwano (Cucumis metuliferus) bitkisindeki peroksidaz enzimleri üzerine amino asit etkisinin incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 18(2), 105-109. doi:10.16984/saufbed.61967
Drobek, M., Frac, M., & Cybulska, J. (2019). Plant biostimulants: importance of the quality and yield of horticultural crops and the improvement of plant tolerance to abiotic stress- A review. Agronomy, 9(6), 335. doi:10.3390/agronomy9060335

Du Jardin, P. (2015). Plant biostimulants: Definition, concept, main categories and regulation. Scientia Horticulturae 196, 3-14. doi:10.1016/j.scienta.2015.09.021
El-Gamal, I. S., Abd El-Aal, M. M. M., El-Desouky, S. A., Khedr, Z. M., & Abo Shady, K. A. (2016). Effect of some growth substances on growth, chemical compositions and root yield productivity of sugar beet (Beta vulgaris L.) plant. Middle East Journal of Agriculture, 5(2), 171-185. doi:10.13140/RG.2.2.25978.85444
El-Samad, H. A., Shaddad, M. A. K., & Barakat, N. (2011). Improvement of plants salt tolerance by exogenous application of amino acids. Journal of Medicinal Plants Research, 5(24), 5692-5699.
Forde, B. G., & Lea, P. J. (2007). Glutamate in plants: Metabolism, regulation, and signalling. Journal of Experimental Botany, 58(9), 2339-2358. doi:10.1093/jxb/erm121
ICUMSA. (2007). ICUMSA Methods Book (Methods GS6-5). Determination of α-Amino Nitrogen in Sugar Beet by the Copper Method (Blue Number). Berlin, Germany: Bartens.
Kavas, M. F., & Leblebici, M. J. (2004). Kalite ve İşletme Kontrol Laboratuvarları El Kitabı. Ankara, Türkiye: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü Yayın No: 224.
Noshad, H., Mohammadian, R., Khayamim, S., & Hamdi, F. (2015). Effect of amino acid containing organic fertilizers on nitrogen use efficiency and qualitative and quantitative properties of sugar beet. Journal of Sugar Beet, 30(2), 95-102. doi:10.22092/JSB.2015.11551
Ober, E. S., & Rajabi, A. (2011). Abiotic Stress in Sugar Beet. Sugar Technology, 12, 294–298. doi:10.1007/s12355-010-0035-3
Ok, F. Z., Şanlı, A., Cirit, Y. & Tosun, B. (2022). Uçucu yağ uygulamalarının depolama devresinde şeker pancarı (beta vulgaris l.) kalitesine etkileri. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 10(11), 2087-2095. doi:10.24925/turjaf.v10i11.2087-2095.4939
Rasovsky, M., Paˇcuta, V., Ducsay, L., & Lenická, D. (2022). Quantity and quality changes in sugar beet (Beta vulgaris Provar. Altissima Doel) induced by different sources of biostimulants. Plants, 11(17), 2222. doi:10.3390/plants11172222
Roeb, J., Peteinatos, G. G., & Gerhards, R. (2015). Using sensors to assess herbicide stress in sugar beet. In J. V. Stafford (Ed.), Precision agriculture '15 (pp. 561-570). Netherlands: Wageningen Academic Publishers. doi:10.3920/978-90-8686-814-8_70
Sadeghian, S. Y., Mohammadian, R., Taleghani, D. F., & Noghabi, M. A. (2004). Relation between sugarbeet traits and water use efficiency in water stressed genotypes. Pakistan Journal of Biological Sciences, 7(7), 1236-2141. doi:10.3923/pjbs.2004.1236.1241
Shan, H., Zhang, H., Cui, A., Wang, Y. and Zhang, J. (2018). Effect of exogenous growth regulator on seed germination of maize under salt stress. Journal of Agricultural Science and Technology (Beijing), 20(8), 82-90.
Sharma, S. S., & Dietz, K. J. (2006). The significance of amino acids and amino acid-derived molecules in plant responses and adaptation to heavy metal stress. Journal of Experimental Botany, 57(4), 711-726. doi:10.1093/jxb/erj073
Sonnewald, U. (2001). Control of potato tuber sprouting. Trends in Plant Science, 6(8), 333-335. doi:10.1016/S1360-1385(01)02020-9
Şanlı, A., Karadoğan, T., Tosun, B. (2015). The effects of sugar beet molasses applications on root yield and sugar content of sugar beet (Beta vulgaris L.). Journal of Field Crops Central Research Institute, 24(2), 103-108. doi:10.21566/tbmaed.00450
Vranova, V., Rejsek, K., Skene, K. R., & Formanek, P. (2011). Non-protein amino acids: Plant, soil and ecosystem interactions. Plant and Soil, 342, 31-48. doi:10.1007/s11104-010-0673-y
Wilson, R. G., Yonts, C. D., & Smith, J. A. (2002). Influence of glyphosate and glufosinate on weed control and sugarbeet (Beta vulgaris) yield in herbicide-tolerant sugarbeet. Weed Technology, 16(1), 66-73. doi:10.1614/0890-037X(2002)016[0066:IOGAGO]2.0.CO;2

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Arif Şanlı ^*
0000-0002-5443-2082
Türkiye

Fatma Zehra Ok
0000-0002-0199-572X
Türkiye

Sabri Erbaş
0000-0003-0691-6127
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

29 Nisan 2023

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

13 Ekim 2022

Kabul Tarihi

22 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 28 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.53433/yyufbed.1188512

IZ

https://izlik.org/JA38EE24XP

APA

Şanlı, A., Ok, F. Z., & Erbaş, S. (2023). Yapraktan Amino Asit Uygulamalarının Bazı Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalitesine Etkileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 28(1), 290-298. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1188512

AMA

1.Şanlı A, Ok FZ, Erbaş S. Yapraktan Amino Asit Uygulamalarının Bazı Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalitesine Etkileri. YYUFBED. 2023;28(1):290-298. doi:10.53433/yyufbed.1188512

Chicago

Şanlı, Arif, Fatma Zehra Ok, ve Sabri Erbaş. 2023. “Yapraktan Amino Asit Uygulamalarının Bazı Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalitesine Etkileri”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28 (1): 290-98. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1188512.

EndNote

Şanlı A, Ok FZ, Erbaş S (01 Nisan 2023) Yapraktan Amino Asit Uygulamalarının Bazı Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalitesine Etkileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28 1 290–298.

IEEE

[1]A. Şanlı, F. Z. Ok, ve S. Erbaş, “Yapraktan Amino Asit Uygulamalarının Bazı Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalitesine Etkileri”, YYUFBED, c. 28, sy 1, ss. 290–298, Nis. 2023, doi: 10.53433/yyufbed.1188512.

ISNAD

Şanlı, Arif - Ok, Fatma Zehra - Erbaş, Sabri. “Yapraktan Amino Asit Uygulamalarının Bazı Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalitesine Etkileri”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28/1 (01 Nisan 2023): 290-298. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1188512.

JAMA

1.Şanlı A, Ok FZ, Erbaş S. Yapraktan Amino Asit Uygulamalarının Bazı Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalitesine Etkileri. YYUFBED. 2023;28:290–298.

MLA

Şanlı, Arif, vd. “Yapraktan Amino Asit Uygulamalarının Bazı Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalitesine Etkileri”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 1, Nisan 2023, ss. 290-8, doi:10.53433/yyufbed.1188512.

Vancouver

1.Arif Şanlı, Fatma Zehra Ok, Sabri Erbaş. Yapraktan Amino Asit Uygulamalarının Bazı Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalitesine Etkileri. YYUFBED. 01 Nisan 2023;28(1):290-8. doi:10.53433/yyufbed.1188512