Araştırma Makalesi

Hakkari ve Civarının (Güneydoğu Anadolu, Türkiye) Güncel Deprem Potansiyeli: Bölge-Zaman-Magnitüd Analizleri

Cilt: 29 Sayı: 2 31 Ağustos 2024
PDF İndir
TR EN

Hakkari ve Civarının (Güneydoğu Anadolu, Türkiye) Güncel Deprem Potansiyeli: Bölge-Zaman-Magnitüd Analizleri

Öz

Hakkari (Türkiye), depremsellik ve tektonizma olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesinin en aktif illerinden bir tanesidir. Aletsel ve tarihsel dönemde, Hakkari ili ve civarında bulunan bu fay ve fay zonları birçok yıkıcı/hasar verici deprem üretmiştir. Son yıllarda Aralık 2023 (Mw=4.7) ve Şubat 2024’de (Mw=4.3) meydana gelen depremler, bu bölgedeki güncel depremselliğin önemli göstergelerindendir. Analizlerden elde edilen bulgulara göre, bölgede ortalama b-değeri 0.880.09 olup en düşük b-değerleri Yüksekova-Şemdinli Fay Zonu civarında gözlenmiştir. Buna ek olarak, pozitif Coulomb gerilme değişimleri Hakkari ili ve civarında KB-GD ve KD-GB yönlü olarak ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan, seçilen bölge için Mw=5.0 büyüklüğündeki bir depremin tekrarlama zamanı ~16 yıldır. Ayrıca, Mw=5.0 büyüklüğündeki bir depremin 10, 16 ve 20 yılda oluşma olasılıkları ise sırasıyla ~%45, ~%62 ve ~%69 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışmada hesaplanan sismotektonik parametrelerin birlikte değerlendirilmesi ile Hakkari ili ve civarının güncel sismik tehlike potansiyeli ortaya çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler

b-değeri, Deprem olasılığı, Gerilme, Hakkari, Tekrarlama periyodu, Z-değeri

Kaynakça

  1. Abdelfattah, A. K., Jallouli, C., Qaysi, S., & Al‑Qadasi, B. (2020). Crustal stress in the Northern Red Sea Region as inferred from seismic b‑values, seismic moment release, focal mechanisms, gravity, magnetic, and heat flow data. Surveys in Geophysics, 41, 963-986. https://doi.org/10.1007/s10712-020-09602-8
  2. AFAD. (2024). Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı, deprem kataloğu. Erişim tarihi: 31.01.2024. https://deprem.afad.gov.tr/home-page
  3. Ahadov, B., & Jin, S. (2019). Effects of Coulomb stress change on Mw>6 earthquakes in the Caucasus region. Physics of the Earth and Planetary Interiors, 29(106326), 1–12. https://doi.org/10.1016/j.pepi.2019.106326
  4. Akkaya, İ., Şengül, M. A., Özvan, A., & Tapan, M. (2013). Yüksekova (Hakkari) bölgesinin depremselliği ve sismik tehlike analizleri. İstanbul Yerbilimleri Dergisi, 26(1), 37-51.
  5. Akkaya, İ. (2015). The application of HVSR microtremor survey method in Yüksekova (Hakkari) gion, Eastern Turkey. Journal of African Earth Sciences, 109, 87-95. https://doi.org/10.1016/j.jafrearsci.2015.05.018
  6. Alkan, H., Büyüksaraç, A., Bektaş, Ö., & Işık, E. (2021). Coulomb stress change before and after 24.01.2020 Sivrice (Elazığ) Earthquake (Mw = 6.8) on the East Anatolian Fault Zone. Arabian Journal of Geosciences, 14, 2648. https://doi.org/10.1007/s12517-021-09080-1
  7. Alkan, H. (2022). Crustal structure in and around the East Anatolian volcanic belt by using receiver functions stacking. Journal of African Earth Sciences, 191, 104532, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.jafrearsci.2022.104532
  8. Alkan, H., & Bayrak, E. (2022). Coulomb stress changes and magnitude-frequency distribution for Lake Van region. Bulletin of the Mineral Research and Exploration, 168(168), 141-156. https://doi.org/10.19111/bulletinofmre.990666
  9. Alkan, H., Öztürk, S., & Akkaya, İ. (2023). Seismic hazard implications in and around the Yedisu seismic gap (Eastern Türkiye) based on Coulomb stress changes, b-values, and S-wave velocity. Pure and Applied Geophysics, 180, 3227-3248. https://doi.org/10.1007/s00024-023-03342-7
  10. Anadolu, N. C., & Kalyoncuoğlu, Ü. Y. (2010). Güneydoğu Anadolu bölgesinin depremselliği ve deprem tehlike analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 14(1), 84-94.

Kaynak Göster

APA
Öztürk, S., & Alkan, H. (2024). Hakkari ve Civarının (Güneydoğu Anadolu, Türkiye) Güncel Deprem Potansiyeli: Bölge-Zaman-Magnitüd Analizleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 29(2), 648-664. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1433478
AMA
1.Öztürk S, Alkan H. Hakkari ve Civarının (Güneydoğu Anadolu, Türkiye) Güncel Deprem Potansiyeli: Bölge-Zaman-Magnitüd Analizleri. YYUFBED. 2024;29(2):648-664. doi:10.53433/yyufbed.1433478
Chicago
Öztürk, Serkan, ve Hamdi Alkan. 2024. “Hakkari ve Civarının (Güneydoğu Anadolu, Türkiye) Güncel Deprem Potansiyeli: Bölge-Zaman-Magnitüd Analizleri”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29 (2): 648-64. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1433478.
EndNote
Öztürk S, Alkan H (01 Ağustos 2024) Hakkari ve Civarının (Güneydoğu Anadolu, Türkiye) Güncel Deprem Potansiyeli: Bölge-Zaman-Magnitüd Analizleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29 2 648–664.
IEEE
[1]S. Öztürk ve H. Alkan, “Hakkari ve Civarının (Güneydoğu Anadolu, Türkiye) Güncel Deprem Potansiyeli: Bölge-Zaman-Magnitüd Analizleri”, YYUFBED, c. 29, sy 2, ss. 648–664, Ağu. 2024, doi: 10.53433/yyufbed.1433478.
ISNAD
Öztürk, Serkan - Alkan, Hamdi. “Hakkari ve Civarının (Güneydoğu Anadolu, Türkiye) Güncel Deprem Potansiyeli: Bölge-Zaman-Magnitüd Analizleri”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29/2 (01 Ağustos 2024): 648-664. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1433478.
JAMA
1.Öztürk S, Alkan H. Hakkari ve Civarının (Güneydoğu Anadolu, Türkiye) Güncel Deprem Potansiyeli: Bölge-Zaman-Magnitüd Analizleri. YYUFBED. 2024;29:648–664.
MLA
Öztürk, Serkan, ve Hamdi Alkan. “Hakkari ve Civarının (Güneydoğu Anadolu, Türkiye) Güncel Deprem Potansiyeli: Bölge-Zaman-Magnitüd Analizleri”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 29, sy 2, Ağustos 2024, ss. 648-64, doi:10.53433/yyufbed.1433478.
Vancouver
1.Serkan Öztürk, Hamdi Alkan. Hakkari ve Civarının (Güneydoğu Anadolu, Türkiye) Güncel Deprem Potansiyeli: Bölge-Zaman-Magnitüd Analizleri. YYUFBED. 01 Ağustos 2024;29(2):648-64. doi:10.53433/yyufbed.1433478