Araştırma Makalesi

Erçek Gölü (Van) Kapalı Havzası Arazi Kullanım/Arazi Örtüsü Değişiklerinin Uzaktan Algılama Yöntemi Kullanılarak Belirlenmesi

Cilt: 29 Sayı: 2 31 Ağustos 2024
PDF İndir
TR EN

Erçek Gölü (Van) Kapalı Havzası Arazi Kullanım/Arazi Örtüsü Değişiklerinin Uzaktan Algılama Yöntemi Kullanılarak Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada Erçek Gölü Kapalı Alt Havzası (EGKH) genelinde meydana gelen mekânsal-zamansal değişim süreçlerini belirlemek amacı ile 2006, 2012, 2016, 2018, 2020 ve 2022 yıllarına ait arazi kullanım/arazi örtüsü (AKAÖ) verileri ve 2016, 2018, 2020, 2022 yıllarına ait normalleştirilmiş bitki örtüsü indeksi (NBÖİ) ve normalleştirilmiş fark su indeksi (NFSİ) kullanılmıştır. AKAÖ, NBÖİ ve NFSİ haritalarını oluşturmak için ArcGIS 10.8 programında Copernicus-Land Monitoring Service ve ESRI- Sentinel-2 Land Cover Explorer uydu görüntüleri kullanılmış ve AKAÖ haritasından elde edilen görüntüler kendi içerisinde yedi alt sınıfa (yerleşim yeri, orman, su kütlesi, sulak alan, tarım alanı, çıplak arazi ve kar/buz örtüsü) ayrılmıştır. AKAÖ görüntülerine göre 2006-2020 yılları arasında yerleşim yeri ve çıplak arazi alanlarında artış tarım alanlarında ise azalmanın meydana geldiği gözlemlenmiştir. Havza genelinde 2016-2022 yılları arasında pozitif (en yüksek) NBÖİ değerlerinin 0.822 ile 0.865 arasında değiştiğini ve 0.6-1 değer aralığı bazı yıllar arasında dönüşümlü artış gösterse de sağlıklı bitki örtüsü veya geniş ormanlık alanların yayılım çok sınırlı kaldığını göstermektedir. 2016-2022 yıları arasında pozitif (en yüksek) ve negatif (en düşük) NFSİ değerleri arasında dönüşümlü bir artış ve 2022 yılında ise azalış eğilimi gözlenmiştir. EGKH’da en önemli su kütlesi olan Erçek Gölü’nün en geniş alana 110.9 km2 ile 2020 yılında ve en düşük alana ise 2022 yılında 107.24 km2 sahip olduğu görülmüştür. İlgili yıllar arasında göl alanında yaklaşık %2.23 oranında meydana gelen azalmanın arazi kullanım/arazi örtüsündeki yerleşim alanları ve tarımsal faaliyetleri içerebilecek insan faaliyetlerinin bir sonucu olarak azalış gösterdiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Arazi kullanım/arazi örtüsü Normalleştirilmiş bitki örtüsü indeksi, Erçek Gölü, Normalleştirilmiş bitki örtüsü indeksi, Normalleştirilmiş fark su indeksi, Sulak alan, Uzaktan algılama, Van

Kaynakça

  1. Abebe, G., Getachew, D., & Ewunetu, A. (2022). Analysing land use/land cover changes and its dynamics using remote sensing and GIS in Gubalafito district, Northeastern Ethiopia. SN Applied Sciences, 4, 30. https://doi.org/10.1007/s42452-021-04915-8
  2. Adab, H., Kanniah, K. D., & Solaimani, K. (2013). Modeling forest fire risk in the northeast of Iran using remote sensing and GIS techniques. Natural Hazards, 65, 1723-1743. https://doi.org/10.1007/s11069-012-0450-8
  3. Allam, M., Bakr, N., & Elbably, W. (2019). Multi-temporal assessment of land use/land cover change in arid region based on landsat satellite imagery: Case study in Fayoum Region, Egypt. Remote Sensing Applications:Society and Environment, 14, 8-19. https://doi.org/10.1016/j.rsase.2019.02.002
  4. Ambastha, K., Hussain, S. A., & Badola, R. (2007). Resource dependence and attitudes of local people toward conservation of Kabartal wetland: A case study from the Indo-Gangetic plains. Wetlands Ecology and Management, 15, 287-302. https://doi.org/10.1007/s11273-006-9029-z
  5. Anand, V., & Oinam, B. (2020). Future land use land cover prediction with special emphasis on urbanization and wetlands. Remote Sensing Letters, 11(3), 225-234. https://doi.org/10.1080/2150704X.2019.1704304
  6. Arveti, N., Etikala, B., & Dash, P. (2016). Land use/land cover analysis based on various comprehensive geospatial data sets: a case study from Tirupati area, south India. Advance in Remote Sensing, 5(2), 73-82. http://dx.doi.org/10.4236/ars.2016.52006
  7. Ballut-Dajud, G.A. Sandoval Herazo, L.C., Fernández-Lambert, G., Marín-Muñiz, J.L., López Méndez, M.C., & Betanzo-Torres, E.A. (2022). Factors affecting wetland loss: A review. Land, 11(3), 434. https://doi.org/10.3390/land11030434
  8. Belal, A. A., & Moghanm, F. S. (2011). Detecting urban growth using remote sensing and GIS techniques in Al Gharbiya governorate, Egypt. The Egyptian Journal of Remote Sensing and Space Sciences, 142, 73-79. https://doi.org/10.1016/j.ejrs.2011.09.001
  9. Bhatta, B. (2011). Remote sensing and GIS. Oxford University Press: New Delhi, India.
  10. Bijeesh, T.V., & Narasimhamurthy, K. N. (2019, March). A comparative study of spectral indices for surface water delineation using Landsat 8 images (pp.1-5). In 2019 IEEE International Conference on Data Science and Communication (IconDSC), Bangalore, India. https://doi.org/10.1109/IconDSC.2019.8816929

Kaynak Göster

APA
Dişli, E., & Şapcı Ayaş, Z. (2024). Erçek Gölü (Van) Kapalı Havzası Arazi Kullanım/Arazi Örtüsü Değişiklerinin Uzaktan Algılama Yöntemi Kullanılarak Belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 29(2), 514-529. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1440273
AMA
1.Dişli E, Şapcı Ayaş Z. Erçek Gölü (Van) Kapalı Havzası Arazi Kullanım/Arazi Örtüsü Değişiklerinin Uzaktan Algılama Yöntemi Kullanılarak Belirlenmesi. YYUFBED. 2024;29(2):514-529. doi:10.53433/yyufbed.1440273
Chicago
Dişli, Erkan, ve Zehra Şapcı Ayaş. 2024. “Erçek Gölü (Van) Kapalı Havzası Arazi Kullanım/Arazi Örtüsü Değişiklerinin Uzaktan Algılama Yöntemi Kullanılarak Belirlenmesi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29 (2): 514-29. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1440273.
EndNote
Dişli E, Şapcı Ayaş Z (01 Ağustos 2024) Erçek Gölü (Van) Kapalı Havzası Arazi Kullanım/Arazi Örtüsü Değişiklerinin Uzaktan Algılama Yöntemi Kullanılarak Belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29 2 514–529.
IEEE
[1]E. Dişli ve Z. Şapcı Ayaş, “Erçek Gölü (Van) Kapalı Havzası Arazi Kullanım/Arazi Örtüsü Değişiklerinin Uzaktan Algılama Yöntemi Kullanılarak Belirlenmesi”, YYUFBED, c. 29, sy 2, ss. 514–529, Ağu. 2024, doi: 10.53433/yyufbed.1440273.
ISNAD
Dişli, Erkan - Şapcı Ayaş, Zehra. “Erçek Gölü (Van) Kapalı Havzası Arazi Kullanım/Arazi Örtüsü Değişiklerinin Uzaktan Algılama Yöntemi Kullanılarak Belirlenmesi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29/2 (01 Ağustos 2024): 514-529. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1440273.
JAMA
1.Dişli E, Şapcı Ayaş Z. Erçek Gölü (Van) Kapalı Havzası Arazi Kullanım/Arazi Örtüsü Değişiklerinin Uzaktan Algılama Yöntemi Kullanılarak Belirlenmesi. YYUFBED. 2024;29:514–529.
MLA
Dişli, Erkan, ve Zehra Şapcı Ayaş. “Erçek Gölü (Van) Kapalı Havzası Arazi Kullanım/Arazi Örtüsü Değişiklerinin Uzaktan Algılama Yöntemi Kullanılarak Belirlenmesi”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 29, sy 2, Ağustos 2024, ss. 514-29, doi:10.53433/yyufbed.1440273.
Vancouver
1.Erkan Dişli, Zehra Şapcı Ayaş. Erçek Gölü (Van) Kapalı Havzası Arazi Kullanım/Arazi Örtüsü Değişiklerinin Uzaktan Algılama Yöntemi Kullanılarak Belirlenmesi. YYUFBED. 01 Ağustos 2024;29(2):514-29. doi:10.53433/yyufbed.1440273