Araştırma Makalesi

Diyabetikler için Sağlıklı Bir Atıştırmalık Olarak Aronya Soslu Düşük Kalorili Probiyotik Meyveli Yoğurt

Cilt: 30 Sayı: 3 24 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Diyabetikler için Sağlıklı Bir Atıştırmalık Olarak Aronya Soslu Düşük Kalorili Probiyotik Meyveli Yoğurt

Öz

Diyabet hastaları için günlük diyetin önemli bölümünü oluşturan ara öğünlerin düşük kalorili olması yanı sıra, sağlıklı atıştırmalıklar içermesi gerekmektedir. Bu çalışmada, başta diyabetikler olmak üzere, sağlıklı beslenme endişesi taşıyan bireyler için fonksiyonel, alternatif bir ara öğün formüle etmek amaçlanmıştır. Bunun için, yüksek lif içeriği ve düşük glisemik indeksi nedeniyle fermente süt ürünlerinde doğal tatlandırıcı olarak potansiyel taşıyan hurma (Phoenix dactylifera) meyvesi ve anti-diyabetik etkisi bilinen Aronya (Aronia melanocarpa (Michx) Elliot) meyvesinden elde edilen sos, probiyotik meyveli yoğurt üretiminde kullanılmıştır. Elde edilen meyveli probiyotik yoğurtlarda 21 günlük depolama süresinde bazı kalite nitelikleri, şeker profil analizleri, probiyotik raf ömrü ve duyusal analizler gerçekleştirilmiştir. Aronya soslu probiyotik yoğurt örneklerinin, kurumadde, invert şeker, toplam şeker, kül ve pH oranları sırasıyla; %21.20, %6.248, %9.421, %1.250 ve 3.94-4.06 bulunmuştur. Meyveli yoğurt örnekleri protein ve kurumadde içeriği bakımından ilgili tebliğlere uygundur. Yoğurt örneklerinde, toplam spesifik mikroorganizma sayısı depolamanın tüm günlerinde istenen terapötik etkiyi sağlayacak seviyenin üzerinde (>8.00 log kob/g) tespit edilmiştir. Meyveli yoğurt örneğinde 84.15 kcal/100 g olarak hesaplanan kalori değeri, diyabetikler için tavsiye edilen aralığın (100-150 kcal/100 g) oldukça altındadır. Duyusal analiz sonuçlarına göre hem sade hem de meyveli yoğurtlar, kavrulmuş çiya ve yulafla ara öğün olarak tüketilmeye uygundur.

Anahtar Kelimeler

Aronya, Diyabet, Hurma, Probiyotik, Sağlıklı beslenme, Yoğurt

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 2209A (1919B012304874) numaralı proje kapsamında kısmen desteklenmiştir.

Proje Numarası

1919B012304874

Etik Beyan

Bu makalenin yazarları çalışmalarında araştırma ve yayın etiğine uyduklarını beyan eder. Araştırma kapsamında gerçekleştirilen duyusal analizler, Bayburt Üniversitesi Rektörlüğü Etik Kurulu’nun 28.02.2024 tarih ve 190859 sayılı kararı ile onaylanmıştır.

Teşekkür

Yazarlar, destekleri için Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)'na teşekkürlerini sunarlar. Bu araştırma kapsamında formülasyonu hazırlanan ürün için “Hurma meyvesi (Phoenix dactylifera) ile tatlandırılmış Aronya meyvesi (Aronia melonacarpa) sosu ve bu sosu içeren fonksiyonel anti-diyabetik yoğurt üretim yöntemi ve ara öğün olarak sunumu” başlığı altında Türk Patent Kurumuna, 06.06.2025 22:39:31 tarih ve 2025/007516 sayılı patent başvurusu yapılmıştır.

Kaynakça

  1. American Diabetes Association (2018). Lifestyle Management: Standards of Medical Care in Diabetes. Diabetes Care, 2018; 41, S38-S50. https://professional.diabetes.org/standards-of-care
  2. Anonymous. (2015). Türkiye Beslenme Rehberi. Erişim tarihi: 04.06.2025. https://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/10915,tuber-turkiye-beslenme-rehberipdf.pdf
  3. Anonymous. (2022). Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği (Tebliğ No: 2022/44), Resmî Gazete, Sayı: Sayı: 32029. Erişim Tarihi: 04.06.2025. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/02/20090216-8.html
  4. Ahmed, M. (2002). Glycemic index of 3 varieties of dates. Saudi Medical Journal, 23(11):1426-1428.
  5. Arbuckle, W.S. (1986). Ice Cream, Springer New York, ISBN: 978-1-4615-7224-4.
  6. Arslaner, A., & Salık, M.A. (2020). Some quality properties, mineral and heavy metal composition of wild fruit traditional marmalades. Turkish Journal of Agriculture- Food Science and Technology, 8(3), 678-687. https://doi.org/10.24925/turjaf.v8i3.678-687.3190
  7. Arslaner, A., & Salik, M.A. (2022). Probiotic ice cream with Malus floribunda fruit sauce: Quality properties, mineral, and volatile composition. Journal of Food Processing and Preservation, 46(5), e16566. https://doi.org/10.1111/jfpp.16566
  8. Arslaner, A., & Türkoğlu, Z. (2024). Aronya (Aronia melanocarpa)’nın Besin Bileşimi, Sağlık Etkileri ve Gıda Katkı Maddesi Potansiyeli, All Sciences Academy, pp. 52. ISBN: 978-625-6314-77-1
  9. Arslaner, A., Salik, M.A. & Bakirci, İ. (2021). The effects of adding Hibiscus sabdariffa L. flowers marmalade on some quality properties, mineral content and antioxidant activities of yogurt. Journal of Food Science and Technology, 58, 223–233. https://doi.org/10.1007/s13197-020-04533-z
  10. Aubert, C. & Chalot, G. (2018). Chemical composition, bioactive compounds, and volatiles of six table grape varieties (Vitis vinifera L.). Food Chemistry, 240, 524-533. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2017.07.152

Kaynak Göster

APA
Arslaner, A., Türkoğlu, Z., Işik, E. B., Yıldız, B., Çifci, D., & Akkoyun, M. (2025). Diyabetikler için Sağlıklı Bir Atıştırmalık Olarak Aronya Soslu Düşük Kalorili Probiyotik Meyveli Yoğurt. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 30(3), 1103-1116. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1770280
AMA
1.Arslaner A, Türkoğlu Z, Işik EB, Yıldız B, Çifci D, Akkoyun M. Diyabetikler için Sağlıklı Bir Atıştırmalık Olarak Aronya Soslu Düşük Kalorili Probiyotik Meyveli Yoğurt. YYUFBED. 2025;30(3):1103-1116. doi:10.53433/yyufbed.1770280
Chicago
Arslaner, Ayla, Zehra Türkoğlu, Elif Büşra Işik, Beysun Yıldız, Dilan Çifci, ve Melike Akkoyun. 2025. “Diyabetikler için Sağlıklı Bir Atıştırmalık Olarak Aronya Soslu Düşük Kalorili Probiyotik Meyveli Yoğurt”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 (3): 1103-16. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1770280.
EndNote
Arslaner A, Türkoğlu Z, Işik EB, Yıldız B, Çifci D, Akkoyun M (01 Aralık 2025) Diyabetikler için Sağlıklı Bir Atıştırmalık Olarak Aronya Soslu Düşük Kalorili Probiyotik Meyveli Yoğurt. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 3 1103–1116.
IEEE
[1]A. Arslaner, Z. Türkoğlu, E. B. Işik, B. Yıldız, D. Çifci, ve M. Akkoyun, “Diyabetikler için Sağlıklı Bir Atıştırmalık Olarak Aronya Soslu Düşük Kalorili Probiyotik Meyveli Yoğurt”, YYUFBED, c. 30, sy 3, ss. 1103–1116, Ara. 2025, doi: 10.53433/yyufbed.1770280.
ISNAD
Arslaner, Ayla - Türkoğlu, Zehra - Işik, Elif Büşra - Yıldız, Beysun - Çifci, Dilan - Akkoyun, Melike. “Diyabetikler için Sağlıklı Bir Atıştırmalık Olarak Aronya Soslu Düşük Kalorili Probiyotik Meyveli Yoğurt”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30/3 (01 Aralık 2025): 1103-1116. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1770280.
JAMA
1.Arslaner A, Türkoğlu Z, Işik EB, Yıldız B, Çifci D, Akkoyun M. Diyabetikler için Sağlıklı Bir Atıştırmalık Olarak Aronya Soslu Düşük Kalorili Probiyotik Meyveli Yoğurt. YYUFBED. 2025;30:1103–1116.
MLA
Arslaner, Ayla, vd. “Diyabetikler için Sağlıklı Bir Atıştırmalık Olarak Aronya Soslu Düşük Kalorili Probiyotik Meyveli Yoğurt”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 30, sy 3, Aralık 2025, ss. 1103-16, doi:10.53433/yyufbed.1770280.
Vancouver
1.Ayla Arslaner, Zehra Türkoğlu, Elif Büşra Işik, Beysun Yıldız, Dilan Çifci, Melike Akkoyun. Diyabetikler için Sağlıklı Bir Atıştırmalık Olarak Aronya Soslu Düşük Kalorili Probiyotik Meyveli Yoğurt. YYUFBED. 01 Aralık 2025;30(3):1103-16. doi:10.53433/yyufbed.1770280