Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrencilere İlişkin Görüşlerinin Değerlendirilmesi

Öz

Özel eğitime gereksinimi olan birey kavramı, sadece engelli çocukları değil, üstün yetenekli çocukları da kapsamaktadır. Özel eğitime gereksinimi olan bireyler farklı öğretim programlarından yararlanabilmektedirler. Bu programlardan birisi de Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programıdır. Fen bilimleri dersinde hedef ve kazanımlara ulaşılabilmesi için ders programında öğretmenlerin yapmış olduğu düzenlemelerin neler olabileceğinin bilinmesi ve fen bilimleri öğretmelerinin özel eğitime gereksinimi olan öğrencilere ders anlatmak için öğrenciye yönelik hazırlanan materyallerde kullanılabilecek alternatiflerin çeşitlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle bu araştırmada fen bilimleri öğretmenlerinin özel eğitime gereksinimi olan bireylere ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma olgubilim deseninde tasarlanmış nitel bir araştırmadır. Çalışma grubu 2020-2021 eğitim öğretim yılında Antalya ili Alanya ilçesinde görev yapan 20 fen bilimleri öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırma bulguları fen bilimleri öğretmenlerinin özel eğitime gereksinimi olan öğrencilere ilişkin bazı uyarlamalar yaptıklarını ortaya koymuştur. Özel eğitime gereksinimi olan öğrencilerin akademik başarısı ve gelişimlerini izleme amaçlı örnek ölçme-değerlendirme ölçekleri geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Fen eğitimi
• özel gereksinimi olan öğrenciler
• nitel araştırma yöntemi
• görüşme

Evaluation of Science Teachers' Opinions on Students With Special Education

Öz

The concept of the individual in need of special education includes not only disabled children but also gifted children. Individuals with special education needs can benefit from different education programs. One of these programs is the Science Curriculum. In order to achieve the objectives and achievements in the science course, it is necessary to know what the arrangements made by the teachers in the curriculum can be and to diversify the alternatives that can be used in the materials prepared for the students in order to teach the students who need special education. Therefore, this aims to evaluate the views of science teachers about individuals who need special education. This research is qualitative research designed in a phenomenological pattern. The study group of the research consists of science teachers working in Antalya province Alanya in the 2020-2021 academic year. Data were collected with a semi-structured interview form. Research findings revealed that science teachers made some adaptations for students who need special education. It is recommended to develop sample measurement-evaluation scales to monitor the academic success and development of students in need of special education.

Anahtar Kelimeler

• Science education
• students with special needs
• qualitative research method
• interview

Kaynakça

1. Altun, T., & Uzuner, F. G. (2016). Sınıf öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin eğitimine yönelik görüşleri. International Journal of Social Science, 44, 33-49.
2. Çepni, S. (2010). Araştırma ve proje çalışmalarına Giriş. Celepler Matbaacılık.
3. Courtade, G.R., Spooner, F., & Browder, D.M. (2007). Review of studies with students with significant cognitive disabilities which link to science standards. Research & Practice for Persons with Severe Disabilities, 32, 43-49.
4. Elemek, M. A. (2008). Öğrenme bozukluğu olan çocuklarda benlik saygısının ve kaygı durumunun incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
5. Gündoğan, A. (2002). Okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin karşılaştıkları sorunlar (Denizli ili örneği). Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
6. Çakmak, S., Karakoç, T., & Şafak, P. (2016). Görme engelliler okullarındaki ve kaynaştırma eğitim ortamlarındaki az gören öğrencilerin işlevsel görme becerilerinin karşılaştırılması. Eğitim ve Bilim, 41(187), 165–179.
7. Kızılaslan, A., & Sözbilir, M. (2017). Görme yetersizliği olan öğrencilerin maddenin halleri ve ısı ünitesini öğrenmeye yönelik ihtiyaç analizi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 35, 274–290.
8. Kızılaslan, A., & Sözbilir, M. (2018). Maddenin halleri ve ısı öğretim tasarım modelinin değerlendirilmesi öğrenci ve öğretmen görüşleri. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 48(48), 111–127.

9. Mastropieri, M. A., & Scruggs, T. E. (2016). Science learning in special education: The case for constructed versus instructed learning. exceptionality, 15(2), 57-74.
10. Mastropieri M.A., Scruggs T.E., Norland J.J., Berkeley S., McDuffie K., Tornquist E.H. & Connors N. (2006) Differentiated curriculum enhancement in inclusive middle school science: effects on classroom and high-stakes tests. The Journal of Special Education, 40, 130– 137.
11. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı. (ilkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8.Sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201812312311937 adresinden 3 Kasım 2021 tarihinde edinilmiştir.
12. McGinnis, G. (2013). Teaching science to learners with special needs. Theory into Practice, 52(1), 43-50.
13. Mulvey, B. K., Chiu, J. L., Ghosh, R., & Bell, R. L. (2016). Special education teachers' nature of science ınstructional experiences. Journal of Research in Science Teaching, 53(4), 554-578.
14. National Research Council. (1996). National Science Education Standards. Washington, DC: National Academy Press.
15. Özdemir, S. (2011). The effects of the first step to success program on academic engagement behaviors of turkish students with attention deficit hyperactivity disorder. Journal of Positive Behavior Interventions, 13(3), 168–177.
16. Özdemir, S., Gürel Selimoğlu, Ö., Töret, G., & Suna, H. E. (2017). Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar ve normal gelişim gösteren çocukların statik ve hareketli materyallerde yüz işlemelerinin karşılaştırılması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 18(2), 271–290.
17. Özgüven, İ.E. (1999). Çağdaş eğitimde psikolojik danışma ve rehberlik. PDREM Yayıncılık.
18. Scruggs, T. E., & Mastropieri, M. A. (2007). Science learning in special education: the case for constructed versus ınstructed learning. Exceptionality, 15(2), 57-74.
19. Sözbilir, M., Zorluoğlu, S. L., & Kızılaslan, A. (2019). Görme yetersizliği olan öğrencilere yönelik geliştirilen fen etkinliklerin bilimsel süreç becerileri öğrenimine etkisi: madde ve ısı. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(8), 172–192.
20. Vannest, K. J., Mason, B. A., Brown, L., Dyer, N., Maney, S. and Adıgüzel, T. (2009). Instructional settings in science for students with disabilities: implications for teacher education. Journal of Science Teacher Education, 20(4), 353-363.
21. Wiener, J., & Timmermanis, V. (2012). Social relationships: R. B. Wong and D. L. Butler (Ed). Learning about learning disabilities, (89-140). USA: Elsevier.
22. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin yayıncılık
23. Yiğiter, S. (2005). Sınıf öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğüne ilişkin bilgi düzeyleri ile özel öğrenme güçlüğü olan çocukların kaynaştırılmasına yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.