Afgan Göçmen Sorunları: Uşak Örneği

Öz

Göç, insanlık tarihi kadar eski olsa da göçmenlerin karşılaştıkları sorunlar ülkeden ülkeye farklılık gösterebilmektedir. Birey ve topluluklara göre farklılık gösteren nedenlerden ötürü göç edilen bölge ve göç edenler açısından da birçok dönüşüm söz konusudur. Bu çalışma bu dönüşümü yaşayan Uşak ilindeki Afgan göçmenleri ele almaktadır. Çalışmada göçmen sorunları ile ilgili genel bir çerçeve çizilmiş ve Uşak’ta yaşayan 24 Afgan göçmen ile yaşadıkları sorunlar üzerine nitel araştırma yöntemi kullanılarak yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler transkript edilerek NVivo10 paket programına aktarılmış ve 4 ana tema oluşturulmuştur. Bu temalar; göç etme nedenleri, Türkiye’ye göç etme nedenleri, sosyal yaşama ilişkin bulgular ve çalışma hayatına ilişkin bulgulardır. Elde edilen bulgular sonucunda birbirinden farklı nedenlerle göç eden Afgan göçmenler için göç ettikleri bölgeleri belirlerken de farklı değişkenlerin etkili olduğu görülmüştür. Siyasi, ekonomik, güvenlik, ailevi, toplumsal, eğitim ile ilgili birçok farklı faktörlere bağlı olarak göç ettikleri bulgusu elde edilmiştir. Türkiye’ye göç etmelerinde de kültürel faktörler ağırlıklı olmak üzere istihdam koşulları, coğrafi konum ve sosyal bağlantılar gibi faktörler etkili olmuştur. Ayrıca göçmenlerin göç ettikten sonra birçok farklı sorunlarla karşı karşıya kaldıkları görülmüştür. Özellikle iş gücü piyasasına katılımda göçmen kimliklerinden ötürü birçok sorunla karşı karşıya kalmışlardır. İş ararken dil problemi, işverenin göçmen çalışanları işe almak istememesi gibi sorunlar yaşayan göçmenler çalışma hayatına katıldıktan sonra da düşük ücretle çalışma, sigortasız işlerde çalışma, fazla mesai, taciz, iş kazaları, kendi işini kuramamak ve vasıfsız ve ağır işlerde çalıştırılmak gibi birçok farklı problemle karşı karşıya kaldıkları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Göç
• Göçmen
• Afgan İş Gücü
• Göçmen Sorunları

Afghan Migrant Problems: The Case of Uşak

Öz

Although migration is as old as human history, the problems faced by migrants may differ from country to country. Due to reasons that differ according to individuals and communities, there are many transformations in terms of the migrated region and migrants. This study focuses on Afghan migrants in Uşak province who are experiencing this transformation. In this research, a general framework on migrant problems was drawn and by using qualitative research method semi-structured interviews were conducted with 24 Afghan migrants living in Uşak on the problems they experience. The interviews were transcribed and transferred to the NVivo10 package program and 4 main themes were formed. These themes are; reasons for migration, reasons for migrating to Turkey, findings on social life and findings on working life. As a result of the findings, it was seen that different variables were effective in determining the regions where Afghan migrants migrated for different reasons. It was found that they migrated due to many different factors related to political, economic, security, family, social and education. Factors such as employment conditions, geographical location and social connections were also effective in their migration to Turkey, with cultural factors being predominant. It has also been observed that migrants face many different problems after migration. Especially in participating in the labor market, they faced many problems due to their migrant identities. While looking for a job, migrants face problems such as language problems, employers' unwillingness to hire migrant workers, and after joining the labor market, they face problems such as low wages, working in uninsured jobs, overtime, harassment, work accidents, not being able to start their own business, and unskilled and heavy work.

Anahtar Kelimeler

• Migration
• Migrant
• Afghan Labor Force
• Migrant Problems

Kaynakça

1. Adıgüzel, Y. (2013). Dayanışma ağları üzerinden Eskişehir'de siyaset ve göçmenlik algısı. İstanbul University Journal of Sociology, 3(27), 73-94.
2. Akkuzu, İ. (2015). Göç ve kapitalizm. Türkiye İşçi Sendikalar Konfederasyonu Araştırma Enstitüsü Bülteni, (4). 20- 29.
3. Alakuş, E. ve Uzan, Y. (2020). İnsan ticaretine konu olma potansiyeli bakımından Türkiye’nin Afgan düzensiz göçmen gerçeği. Göç Araştırmaları Dergisi, 6(1), 92-117.
4. Arpacı, M. (2020). Ulusaşırı göç ve toplumsal cinsiyet: Erzincan’da yaşayan Afgan kadınlar örneği. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 135-154.
5. Aslan, G. G. ve Güngör, F. (2019). Suriyeli sığınmacıların Türkiye’ye göç sonrası yaşadığı sorunlar: istanbul örneği. OPUS International Journal of Society Researches, 11(18), 1602-1632.
6. Baldık, Y. ve İşigüzel, B. (2018). Ana dili Türkçe olmayan göçmen toplulukların eğitim sistemine katılımında Türkçe öğretiminin önemi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Nevşehir.
7. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
8. Bauder, H. (2005). Habitus, rules of the labour market and employment strategies of ımmigrants in vancouver, canada. Social & Cultural Geography, 6(1), 81-97.

9. Birinci Gemici, N. (2016). Çalışma hayatında dezavantajlı bir grup: göçmenler. İş ve Hayat, 2(4), 239-261.
10. Bozkurt, E., Özbey, S., Türkmen, S. ve Gözeler, M. K. (2020). 60-72 aylık göçmen Afgan çocuklara uygulanan sosyal uyum ve beceri programının etkisinin incelenmesi. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 5(2), 1-20.
11. Bozok, N. ve Bozok, M. (2018). “Göçmen istekleri” yaklaşımı ışığında beykoz, karasu mahallesi’ndeki refakatsiz afgan göçmen çocukların yaşamlarını sürdürme mücadeleleri. Moment Dergi, 5(2), 416-440.
12. Bozok, N. ve Bozok, M. (2019). İstanbul’a dağılan refakatsiz Afgan göçmen çocuklar. Beyond Istanbul, 8, 125-129.
13. Bozok, N. ve Bozok, M. (2020). “Pandemi mevcut sorunları derinleştirdi”: İstanbul’da kayıtdışı Afgan göçmenler, sağlık, hastalık ve kovid-19 pandemisi. Göç Dergisi, 7(2), 165-188.
14. Buz, S. (2002). Türkiye’deki sığınmacıların üçüncü bir ülkeye gidiş için bekleme sürecinde karşılaştıkları sorunlar. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi
15. Castles, S. ve Miller, M. J. (2008). Göçler çağı - modern dünyada uluslararası göç hareketleri. Bilgi Üniversitesi, İstanbul.Ciğerci Ulukan, N. (2015). Kapitalizmin denizinde boğulanlar: göçmenler ve göç politikaları. DİSKAR (Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Enstitüsü Bülteni), 4, 30-39.
16. Coşkun, M. ve Çetin, B. (2022). Özbek asıllı Afgan göçmen kadınlarda toplumsal cinsiyet rollerine göre mekân kullanımı ve kültürel adaptasyon sorunları: Ovakent örneği (Hatay). Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(49), 386-410.
17. Craig, T., Mac Jajua, P. ve Warfa, N. (2009). Mental health care needs of refugees. Psychiatry, 8(9), 351-354.
18. Creswell, J. W. (2013). Educational research: planing, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research,Pearson.
19. Çakı, G. (2019). Göçmen ayrımcılığını konu alan halkla ilişkiler kampanyalarındaki görsellerin göstergebilimsel analizi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Atılım Üniversitesi
20. Çetin, İ. (2016). Suriyeli mültecilerin işgücüne katılımları ve entegrasyon: Adana-Mersin örneği. Gaziantep University Journal Of Social Sciences, 15(4). 1001-1016.
21. Dedeoğlu, S. (2018). Tarımsal üretimde göçmen işçiler: yoksulluk nöbetinden yoksulların rekabetine. Çalışma ve Toplum, 1(56), 37-68.
22. Demir, M. (2011). İş yaşamında ayrımcılık: turizm sektörü örneği. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 760-784.
23. Demirbaş, H. ve Bekaroğlu, E. (2013). Evden uzakta olmak: sığınmacıların/ mültecilerin psikolojik sorunları ve alınacak önlemler. Kriz dergisi, 21(1), 11-24.
24. Doğan, M. (2019). Temel eğitim kurumlarındaki afgan uyruklu öğrencilerin sosyal entegrasyonunda okulun yeri: Karaman örneği. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
25. Fielden, A. (2008). Local integration: an under-reported solution to protracted refugee situations.
26. Gencer, T. E. ve Özkan, Y. (2017). Göç eden çocukların kayıp nesil olmalarını engellemek: Suriyeli çocukların eğitim sistemi üzerinden entegrasyonu ve okul sosyal hizmeti uygulamaları. In Kongre Programı ve Bildiri Özetleri Kitabı Congress Programme & Book of Abstracts (p. 227).
27. Güler, H. (2020). Afganlı göçmenlerin göç süreçleri ve işçilik deneyimleri: Uşak ili örneği. Çalışma ve Toplum, 3(66), 1461-1482.
28. Habıbullah, F. (2023). Türkiye’de yalnız yaşayan Afgan göçmen kadınların yaşam hikâyeleri: İstanbul Zeytinburnu örneği. Uluslararası İlişkiler Çalışmaları Dergisi, 3(1), 14-24.
29. Harunoğulları, M. (2016). Suriyeli sığınmacı çocuk işçiler ve sorunları: Kilis örneği. Göç Dergisi (GD), 3(1), 29-63.
30. İnsan Kaynakları Geliştirme Vakfı (2015). Türkiye’de göçmen olmak: göçmen işçiler araştırması. Aşama Matbaacılık Ltd. Şti, İstanbul.
31. Karakaya, C. ve Karakaya, E. N. (2021). Türkiye'nin göz ardı edilen göçmenleri: Afganlar. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(1), 100-111.
32. Karaman, B. ve Özçalık, M. (2007). Türkiye’de gelir dağılımı eşitsizliğinin bir sonucu: çocuk işgücü. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 14(1), 25-41.
33. Karasu, M. A. (2017). Göç ve uyum sorunu. Uluslararası, 11, 631-649.
34. Kartal, B. ve Başçı, A. G. E. (2014). Türkiye'ye yönelik mülteci ve sığınmacı hareketleri. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 275-299.
35. Koç, M. Görücü, İ. ve Akbıyık, N. (2015). Suriyeli sığınmacılar ve istihdam problemleri. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 63-94.
36. Koçan, S., Demirci Güngördü, N., Demir, A. ve Üstün, Ç. (2017). Bir grup sağlık çalışanının bakış açısıyla göçmen sorunu: nitel bir çalışma. Electronic Turkish Studies, 12(31), 361-378.
37. Kutanis, R. Ö. ve Ulu, S. (2016). İşgücü piyasalarında ayrımcılığın kaynakları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (35), 359-372.
38. Leghtas, I. ve Sullivan, D. (2017). Refugess ınternational. Saha Araştırması Raporu.
39. Lordoğlu, K. ve Aslan, M. (2016). En fazla Suriyeli göçmen alan beş kentin emek piyasalarında değişimi: 2011-2014. Çalışma ve Toplum, 2(49), 789-808.
40. Mawani, F. N. (2014). Social determinants of refugee mental health. In Refuge and Resilience. 27-50. Springer, Dordrecht.
41. Obayd, A. J. ve Karataş, A. (2021). Afganistan’da göç hareketliliğinin neden ve sonuçları. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(50), 75-91.
42. Orhan, O. ve Gündoğar, S. S. (Ed.). (2015). Suriyeli sığınmacıların Türkiye'ye etkileri. Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi.
43. Önen, C., Güneş, G., Türeme, A. ve Ağaç, P. (2014). Bir mülteci kampında yaşayan Suriyelilerde depresyon ve anksiyete durumu. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(6), 223-230.
44. Özgün, C. (2021). Afgan göçmen profili üzerine bir araştırma: Trabzon örneği. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 7(12), 1-17.
45. Özkarslı, F. (2015). Mardin’de enformel istihdamda çalışan Suriyeli göçmenler. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 175-192.
46. Papademetriou, D. (2005). Education and immigrant ıntegration in the United States and Canada. Proceedings of Conference, April 25, 2005, The Migration Policy Institute.
47. Patton, M. Q. (2005). Qualitative research. New York: John Wiley & Sons, Ltd.
48. Suh G. (2021). Sebepleri ve sorunlarıyla göçmenlik: İstanbul’daki Afganlar. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi
49. Svensson, M., Urinboyev, R., Wigerfelt Svensson, A., Lundqvist, P., Littorin, M. ve Albin, M. (2013). Migrant agricultural workers and their socio-economic, occupational and health conditions–a literature review. Occupational and Health Conditions–A Literature Review (July 1).
50. Şahin, C. (2001). Yurt dışı göçün bireyin psikolojik sağlığı üzerindeki etkisine ilişkin kuramsal bir inceleme. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2). 57-67.
51. Tekin, H. (2006). Nitel araştırma yönteminin bir veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme. İstanbul University Journal of Sociology, 3(13), 101-116.
52. Toksabay, B. (2010). The health right of refugees in turkey. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
53. Tümtaş, M. S. (2022). Türkiye’ye düzensiz Afgan göçü: zorunlu göç mü “istila” mı?. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 21(1), 338-353.
54. Wakili, J. ve Cangöz, İ. (2022). Gazetelerin internet sitelerinde Afgan göçmenlerin temsili. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, (36), 34-60.
55. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 6458, Kabul Tarihi: 4/4/2013, Yayımlandığı R. Gazete: Tarih: 11/4/2013 Sayı: 28615, Yayımlandığı Düstur: Tertip: 5 Cilt: 53, https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6458.pdf (erişim tarihi: 15.06.2023).
56. Yavuz, Ö. (2014). Afetler sonrası yapılan sosyal yardımlar ve hizmetler. İdeal Kültür Yayıncılık, İstanbul
57. Yıldırım A. ve Şimşek H. (2021). Nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.
58. Yıldırım, A. (1999). Nitel araştırma yöntemlerinin temel özellikleri ve eğitim araştırmalarındaki yeri ve önemi. Eğitim ve Bilim, 23(112).
59. Yılmaz, G. (2008). Düş, umut, acı ve travmanın sentezi: sermaye birikiminde göçmen emeği. Toplum ve Hekim, 3, 172-178.