İdeal Turizm Okulu Yöneticisinin Nitelikleri: Bir RepGrid İncelemesi

Öz

Okul yöneticisi, bir kurumun başarısında ve özellikle turizm gibi pratik kısımları da içeren bazı alanlarda süreçlerin yürütülmesinde en önemli rollerden birine sahiptir. Bu başarı ve etkili yönetim için okul yöneticisinin sahip olması gereken bazı nitelikler vardır. Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin bilişsel yapılarını incelemek ve turizmde çalışan yöneticinin sahip olması gereken nitelikleri ortaya koymaktır. Nitel araştırma desenlerine göre hazırlanan çalışmada Repertory Grid Tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubunu turizm okullarında görev yapan ve en az 6 farklı yöneticinin yanında görev yapan 40 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma sonucunda dürüstlük (η=8, %20,0), (2) adaletlilik (η=6, %15,0), (3) kişisel özellik; duygusal zeka; duyarlılık (η=5, %12,5) en önemli niteliklerdir. Bu sonuçlar dikkate alındığında ideal okul yöneticilerinin bu niteliklere dikkat etmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Turizm okulu yöneticilerinin seçiminde bu niteliklere dikkat edilmesi önemli bir öneridir.

Anahtar Kelimeler

• İdeal yönetici
• turizm
• repertuar tablosu
• nitelikler

Qualifications of the Ideal Tourism School Administrator: A RepGrid Review

Öz

The school administrator has one of the most important roles in the success of an institution and in the execution of processes, especially in some fields like tourism including practical parts. For this success and effective management, there are certain qualities that the school administrator should have. The aim of this study is to examine the cognitive constructs of teachers and to reveal the qualities that the administrator working in tourism should have. Repertory Grid Technique was used in the study, which was prepared according to qualitative research patterns. The study group consisted of 40 teachers working in tourism schools, who worked with at least 6 different administrators. As a result of the study, honesty (η=8, 20.0%), (2) fairness (η=6, 15.0%), (3) personal feature; emotional intelligence; sensitivity (η=5, 12.5%) are the most important qualifications. When these results are taken into consideration, it becomes clear that ideal school administrators should pay attention to these qualifications. It is an important suggestion to pay attention to these qualities in the selection of tourism school administrators.

Anahtar Kelimeler

• Ideal administrator
• tourism
• repertory grid
• qualifications

Kaynakça

1. Açıkalın, A. (1994). Teknik ve toplumsal yönleriyle okul yöneticiliği. In: Ankara: Pegem Yayınları.
2. Adams-Webber, J. (1996). Repertory grid technique. Encyclopaedia of psychology, 782-783.
3. Ağaoğlu, E., Altınkurt, Y., Yılmaz, K., & Karaöse, T. (2012). Okul yöneticilerinin yeterliklerine ilişkin okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin görüşleri (Kütahya ili). Eğitim ve Bilim, 37(164).
4. Altın, F., & Vatanartıran, S. (2014). Türkiye’de okul yöneticisi yetiştirme, atama ve sürekli geliştirme model önerisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 17-35.
5. Balcı, A. (2013). Etkili okul ve okul geliştirme: Kuram uygulama ve araştırma: Pegem A Yayıncılık.
6. Baltacı, A. (2017). Okul müdürlerinin öz-yeterlik algıları ve mesleğe yönelik tutumları arasındaki ilişki. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 35-61.
7. Bartell, C. A., & Birch, L. W. (1995). Restructuring administrator preparation for California. Thrust for educational leadership, 24(5), 28-31.
8. Beail, N. (1985). Repertory grid technique and personal constructs: Applications in clinical & educational settings. Brookline Books.

9. Bell, R. C. (1990). Analytic issues in the use of repertory grid technique. Advances in personal construct psychology, 1, 25-48.
10. Bell, R. C. (2010). A note n aligning constructs. Personal Construct Theory, 7, 42-48.
11. Beycioğlu, K., & Aslan, M. (2010). Okul Gelişiminde Temel Dinamik Olarak Değişim ve Yenileşme: Okul Yöneticileri ve Öğretmenlerin Rolleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 153-173.
12. Bjork, L. G., & Ginsberg, R. (1995). Principles of reform and reforming principal training: A theoretical perspective. Educational Administration Quarterly, 31(1), 11-37.
13. Caldwell, B., & J, S. (1992). Leading the Self-Managing School (London, Falmer). Canadıan Instıtute of Advanced Research (1992) The Learning Society (Toronto, CIAR). Coopers and Lybrand (1998) European Comparisons in Educational Funding London, National.
14. Celep, C. (1996). Okullarda işbirlikçi karar verme ve yöneticinin rolü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 5(5), 49-58.
15. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2016). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches: Sage publications.
16. Erçetin, S., Özdemir, M., Yağcı, E., Gündüz, H., Gelişli, Y., Erişen, Y., & Ekici, G. (2004). Sınıf yönetimi. Asil Yayın Dağıtım.
17. Ersözlü, A. (2012). Okul yöneticilerinin yönetsel güçlülük düzeylerinin öğretmenlerin örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışları ve iş doyumuna etkisi/The effect of managerial resourcefulness of school administrators on organizational commitment, organizational citizenship behaviors and job satisfaction levels of teachers. [Doktora tezi, Fırat Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
18. Fransella, F., Bell, R., & Bannister, D. (2004). A manual for repertory grid technique: John Wiley & Sons.
19. Günbayı, İ. (2007). Okullarda bir yönetim süreci olarak iletişim. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 7(2), 765- 798.
20. Hampson, S. E. (2019). The construction of personality: An introduction. Routledge.
21. Helvacı, M. A., & Aydoğan, İ. (2011). Etkili okul ve etkili okul müdürüne ilişkin öğretmen görüşleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 41-60.
22. Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2010). Eğitim yönetimi. (S. Turan, Çev. Ed.). Nobel.
23. James, M. K., Posner, B. Z., Glover, K., & Predovic, L. (1987). The leadership challenge: How to get extraordinary things done in organizations. Jossey-Bass, Inc., Publishers,
24. Karadağ, E. (2011). Okul müdürlerinin niteliklerine ilişkin olarak öğretmenlerin oluşturdukları bilişsel kurgular: Fenomonolojik bir çözümleme. Eğitim ve Bilim, 36(159).
25. Karip, E., & Köksal, K. (1999). Okul yöneticilerinin yetiştirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 18(18), 193- 207.
26. Kelly, G. A. (1955). The psychology of personal constructs. Volume 1: A theory of personality: WW Norton and Company.
27. Kelly, G. A. (2003). The psychology of personal constructs: Clinical diagnosis and psychotherapy.Routledge.
28. Klopf, G. J. (1982). The Essentials of Effectiveness: A Job Description for Principals. Principal, 61(4), 35-38.
29. Koçak, F., & Helvacı, M. A. (2011). Okul yöneticilerinin etkililiği (Uşak ili örneği). Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 1(1), 33-55.
30. Krafft, C. (2018). Is school the best route to skills? Returns to vocational school and vocational skills in Egypt. The Journal of Development Studies, 54(7), 1100-1120.
31. Kuş, E. (2007). Nicel-nitel araştırma teknikleri: sosyal bilimlerde araştırma teknikleri: Nicel mi? Nitel mi? . Anı Yayıncılık.
32. Leithwood, K., & Azah, V. N. (2016). Characteristics of effective leadership networks. Journal of Educational Administration, 409-431.
33. Lezotte, L. (1991). Correlates of effective schools. The First and second generation effective schools products, Ltd., Okemos, MI.
34. Marsh, H. W., & Roche, L. A. (1997). Making students' evaluations of teaching effectiveness effective: The critical issues of validity, bias, and utility. American psychologist, 52(11), 1187.
35. Mayring, P. (2000). Nitel sosyal araştırmaya giriş (Çev. A. Gümüş ve MS Durgun). Baki Kitabevi.
36. Melrose, S., & Shapiro, B. (1999). Students’ perceptions of their psychiatric mental health clinical nursing experience: a personal construct theory exploration. Journal of Advanced Nursing, 30(6), 1451-1458.
37. Messick, D. M. (2004). On the psychological exchange between leaders and followers. In The psychology of leadership (pp. 95-110): Psychology Press.
38. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook: sage.
39. Morrison, P. (1990). An example of the use of repertory grid technique in assessing nurses' self-perceptions of caring. Nurse Education Today, 10(4), 253-259.
40. Murphy, J. (1990). Preparing School Administrators for the Twenty-First Century: The Reform Agenda. NCEL Occasional, Paper No. 2.
41. Murphy, J., & Louis, K. S. (1994). Reshaping the principalship: Insights from transformational reform efforts: ERIC.
42. Murray, F. B. (1986). Goals for the reform of teacher education: An executive summary of the Holmes Group report. The Phi Delta Kappan, 68(1), 28-32.
43. Odden, A. (1995). Incentives, School Organization and Teacher Compensation.
44. Okçu, V. (2011). Türkiye'de okul yöneticilerinin yetiştirilmesi ve atanmasına ilişkin mevcut durum, beklentiler ve öneriler. Electronic Journal of Social Sciences, 10(37), 245-266.
45. Olcay, A. (2008). Türk turizminde eğitimin önemi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 383-390.
46. Orpen, C. (1997). The interactive effects of communication quality and job involvement on managerial job satisfaction and work motivation. The Journal of Psychology, 131(5), 519-522.
47. Özan, M. B. (2006). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin İletişim Becerilerinin Öğretmen ve Yönetici Bakış Açısıyla Değerlendirilmesi. Eurasian Journal of Educational Research (EJER)(24), 153-160.
48. Özdemir, S. (2000). Eğitimde örgütsel yenileşme.Pegem A Yayıncılık.
49. Özdemir, S., Sezgin, F., & Kılıç, D. Ö. (2015). Okul yöneticisi ve öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin liderlik yeterlikleri. Eğitim ve Bilim, 40(177), 365-383.
50. Özdemir, T. Y., & Orhan, M. (2019). Öğretmenlerin okul, okul yöneticisi ve öğrenci velisi kavramlarına yönelik metaforik algıları. Journal of Theoretical Educational Science, 12(2), 701-726.
51. Özden, Y. (2002). Eğitimde yeni değerler. Pegem A Yayıncılık.
52. Sadan, A., Küçükdanacı, T., Göçli, Y., & Taşdemir, O. (2021). Okul yönetimi konusunda yayınlanan makalelerin analizi. Ulusal Eğitim Dergisi, 1(1), 12-19.
53. Schlechty, P. (2011). Okulu yeniden kurmak (Y. Özden, çev.). Nobel Yayın Dağıtım.
54. Sezgin, F., Koşar, S., & Emre, E. (2014). Okul yöneticisi ve öğretmen yetiştirmede mentörlük sürecinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(3), 1337-1356.
55. Shaw, M. L., & McKnight, C. (1981). Think again: Personal problem-solving and decision-making: Prentice-Hall.
56. Stronge, J. H., & Xu, X. (2021). Qualities of effective principals.ASCD.
57. Şahin, A. E. (2000). İlköğretim okulu müdürlerinin yeterlikleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 22(22), 243-260.
58. Şahin, M. (2022). Türkiye ve Avrupa ülkelerinde okul yöneticisi eğitimi ve atanma süreçlerine ilişkin bir çalışma. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(12), 1829-1854.
59. Şişman, M. (2002). Öğretim liderliği: Pegem A Yayıncılık
60. Tan, F. B., & Hunter, M. G. (2002). The repertory grid technique: A method for the study of cognition in information systems. MIS quarterly, 39-57.
61. Tanhan, F. (2013). Repertory grid görüşme tekniğine dayalı olarak okul psikolojik danışmanlarının niteliklerinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(40), 186-197.
62. Turan, S. (2001). School climate, supportive leadership behavior and faculty trust in Turkish public schools. American Educational Research Association (AERA), 10-14.
63. Turan, S., & Şişman, M. (2000). Okul yöneticileri için standartlar: Eğitim yöneticilerinin bilgi temelleri üzerine düşünceler. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(4), 68-87.
64. Van Maanen, J. (1979). The fact of fiction in organizational ethnography. Administrative science quarterly, 24(4), 539-550.
65. White, A. (1996). A theoretical framework created from a repertory grid analysis of graduate nurses in relation to the feelings they experience in clinical practice. Journal of Advanced Nursing, 24(1), 144-150.
66. Williams, W. (1988). Answers to Questions about Math Anxiety. School science and mathematics, 88(2), 95-104.
67. Yılmaz, K. (2006). İlköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerine göre kamu ilköğretim okullarında bireysel ve örgütsel değerler ve okul yöneticilerinin okullarını bu değerlere göre yönetme durumları. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
68. Zembat, R., Tunçeli, H., & Akşin, E. (2015). Okul öncesi öğretmen adaylarının" okul yöneticisi" kavramına ilişkin algılarına yönelik metafor çalışması. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 446-459.