Erken Yaşta Evlilik ve Babalık: Van’da Nitel Bir Saha Çalışması
Öz
Erken yaşta evlilikler, küresel ölçekte ciddi bir toplumsal sorun olup hem kız hem de erkek çocuklar için hak ihlallerine yol açmaktadır. Ancak erkeklerin erken yaşta evlilik deneyimleri literatürde sınırlı olarak yer almakta ve özellikle babalık rolü bağlamında ele alınmadığı görülmektedir. Bu çalışma, erken yaşta evlendirilen erkeklerin babalık rollerini nasıl inşa ettiklerini, bu süreci nasıl deneyimlediklerini ve bireysel ile toplumsal yaşam üzerindeki etkilerini derinlemesine anlamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini Van ilinde yaşayan, 18 yaş altındayken evlenmiş ve en az bir çocuğa sahip 20 erkek oluşturmaktadır. Katılımcılar kartopu ve amaçlı örnekleme teknikleriyle seçilmiş, veriler yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Analiz sürecinde güvenilirlik için denetim izi oluşturulmuş, bağımsız araştırmacı denetimi yapılmış ve katılımcı doğrulaması (member-checking) gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın raporlanmasında COREQ (Consolidated Criteria for Reporting Qualitative Research) ilkeleri dikkate alınmıştır. Çalışma bulguları, erken yaşta evlenen erkeklerin çocukluk ve yetişkinlik arasında sıkıştıklarını, eğitimden koparak ekonomik bağımsızlık kazanmadan ağır sorumluluklar üstlendiklerini göstermektedir. Bu durumun, sosyal baskılar ve aile beklentileriyle birleşerek psikolojik ve psikososyal sorunlara yol açtığı görülmüştür. Ayrıca erkeklerin babalık rollerini toplumsal erkeklik ve otorite normlarına göre benimsedikleri, ancak bu rollere duygusal ve psikolojik olarak hazırlıksız oldukları ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktepe, E., & Atay, İ. M. (2017). Çocuk evlilikleri ve psikososyal sonuçları. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 9(4), 410-420. https://doi.org/10.18863/pgy.310791
- Attepe Özden, S., Tekindal, M., Gedik, T. E., Ege, A., Erim, F. & Tekindal, M.A. (2022). Nitel Araştırmaların Rapor Edilmesi: COREQ Kontrol Listesinin Türkçe Uyarlaması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (35), 522-529. https://doi.org/10.31590/ejosat.976957
- Assini-Meytin, L. C., & Green, K. M. (2015). Long-term consequences of adolescent parenthood among African American urban youth: A propensity matching approach. Journal of Adolescent Health, 56(5), 529-535. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2015.01.005
- Atay, T. (2004). Erkeklik en çok erkeği ezer. Toplum ve Bilim Dergisi (Erkeklik), 101, 11-30.
- Avşar, S. (2017). Toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında tarihsel rollerini yitiren erkekliğin çöküşü: Küllerinden “yeni erkek”liğin doğuşu. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 3(2), 224-241. https://doi.org/10.21798/kadem.20182365990
- Auroux, M., Volteau, M., Ducot, B., Wack, T., Letierce, A., Meyer, L., & Mayaux, M.-J. (2009). Progeny’s mental aptitudes in man: Relationship with parental age at conception and with some environmental factors. Comptes Rendus Biologies, 332(7), 603–612. https://doi.org/10.1016/j.crvi.2009.02.010 Balaman, A., R. (2002). Evlilik Akrabalık Türleri, Ankara: T.C Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Bamishigbin ON Jr, Dunkel Schetter C, Stanton AL. (2019). The antecedents and consequences of adolescent fatherhood: A systematic review. Social Science & Medicine, 232, 106-119. doi: 10.1016/j.socscimed.2019.04.031.
- Biello, K. B., Sipsma, H. L., Kershaw, T. (2010). Effect of teenage parenthood on mental health trajectories: Does sex matter? American Journal of Epidemiology, 172(3), 279–287. https://doi.org/10.1093/aje/kwq128
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Aile Sosyolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
23 Şubat 2026
Gönderilme Tarihi
24 Mart 2025
Kabul Tarihi
23 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: VANGÖLÜ HAVZASI ÖZEL SAYISI (2)