Analysis of Demographic Differences in Organizational Trust: A Study on Academics at Van Yüzüncü Yıl University

Öz

This study was conducted to evaluate differences in organizational trust levels based on the demographic characteristics of academics. This study on academics working at Van Yüzüncü Yıl University involved 329 participants. In line with the research, the organizational trust scale developed by Tüysüz in 2015 was used to measure how the demographic characteristics of academics differ in terms of organizational trust and its dimensions. The data obtained within the scope of the research were evaluated using statistical analysis methods. Exploratory factor analysis was used to measure the construct validity of the research. In addition, Pearson correlation analysis was used to determine the relationships between variables, the independent samples t-test was used to make comparisons between two groups, and ANOVA was applied for three or more groups. For the pairwise comparison of the results obtained from the one-way analysis of variance (ANOVA), the Post Hoc Tukey test was used. The analyses revealed that the skewness and kurtosis values of the organizational trust scale and its dimensions conform to a normal distribution. According to the correlation analysis, the dimensions of organizational trust were found to have a very strong positive relationship with each other and with the overall organizational trust scale. The analyses revealed that certain demographic variables caused some significant differences in the overall organizational trust scale and its dimensions. However, no significant differences were found based on age, length of service at the institution, position, administrative role, or marital status.

Anahtar Kelimeler

• Demographic Characteristics
• Organizational Trust
• Academician.

Örgütsel Güvende Demografik Farklılıkların Analizi: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Akademisyenleri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu çalışma akademisyenlerin sahip olduğu demografik özelliklerine göre örgütsel güven düzeylerinde meydana gelen farklılıkların değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinde çalışan akademisyenler üzerine yapılan bu çalışmaya 329 kişi katılmıştır. Araştırma doğrultusunda akademisyenlerin demografik özelliklerinin örgütsel güven ve boyutları ile farklılaştığını ölçmek için 2015 yılında Tüysüz tarafından oluşturulan örgütsel güven ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler istatistiksel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Araştırmanın yapı geçerliliğini ölçmek için açımlayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Bununla birlikte değişkenler arası ilişkilerin belirlenmesi için pearson korelasyon analizi, iki grup arasında karşılaştırma yapabilmek için bağımsız örneklem t-testi, üç veya daha fazla grup için ise (tek yönlü varyans analizi) ANOVA uygulanmıştır. ANOVA sonucunda ortaya çıkan sonuçların ikili karşılaştırılması için ise Post- Hoc Tukey testi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda örgütsel güven ölçeği ve boyutlarının çarpıklık- basıklık değerlerinin normal dağılıma uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Korelasyon analizine göre örgütsel güven boyutlarının hem birbirleriyle hem de genel örgütsel güven ölçeği ile çok güçlü pozitif bir ilişki içerisinde olduğu görülmüştür. Analizler neticesinde, belirli demografik değişkenlerin genel örgütsel güven ölçeği ve boyutları üzerinde anlamlı bazı farklılıklara yol açtığı tespit edilmiştir. Yaş, kurumda çalışılan süre, pozisyon, idari görevi olma durumu ve medeni durum değişkenlerine göre ise anlamlı farklılıklar bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Demografik Özellikler
• Örgütsel Güven
• Akademisyen.

Kaynakça

1. Aktuna, M. (2007). İKY eğitim fonksiyonunun örgütsel güvene etkileri ve bir uygulama’’, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
2. Ballı, A. İ. K., & Üstün, F. (2017). Çalışanların örgütsel güven düzeyleri ile demografik özellikleri arasındaki ilişki: Bir örnek olay çalışması. International Journal Of Social And Humanities Sciences, 1(2), 20–38.
3. Bökeoğlu, Ö. Ç., & Yılmaz, K. (2008). İlköğretim okullarında örgütsel güven hakkında öğretmen görüşleri. Educational Administration: Theory and Practice, (54), 211–233.
4. Çağlar, Ç. (2011). Okullardaki örgütsel güven düzeyi ile öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(4), 1827–1847.
5. Chen, T. Y., Hwang, S. N., & Lıu, Y. (2012). Antecedents of the voluntary performance of employees: Clarifying the roles of employee satisfaction and trust. Public Personnel Management, 41(3), 407–420. https://doi.org/10.1177/009102601204100
6. Cook, J., & Wall, T. (1980). New work attitude measures of trust, organizational commitment and personal need non‐fulfilment. Journal of Occupational Psychology, 53(1), 39–52. https://doi.org/10.1111/j.2044-8325.1980.tb00005.x
7. Demircan, N., & Ceylan, A. (2003). Örgütsel güven kavram: Nedenleri ve sonuçlar. Yönetim ve Ekonomi, 10(2), 139–150.
8. Eğriboyun, D. (2014). Ortaöğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin örgütsel güven ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2), 329–363.

9. Genç, E. (2020). Yöneticilerin iş ortamında birbirlerine duydukları güvenin bireysel performanslarına etkisinin incelenmesi. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(2), 343–352. doi: 10.30692/sisad.733929
10. Gider, Ö. (2010). Eğitim ve araştırma hastanelerinde çalışan personelin örgütsel bağlılık, örgütsel güven ve iş doyum düzeylerinin araştırılması. Yönetim, 21(65), 81–105.
11. Gilbert, J. A., & Tang, T. L. P. (1998). An examination of organizational trust antecedents. Public Personnel Management, 27(3), 321–335. https://doi.org/10.1177/009102609802700303
12. Gören, S. Ç., & Özdemir, M.R. (2015). Ortaokul öğretmenlerinin örgütsel güvene ilişkin görüşlerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 793–801. https://doi.org/10.17860/EFD.00263
13. Hollander, J. (2010). A study of organizational trust and related variables among faculty members at HBCUs (Theses and Dissertation) [University of Iowa]. https://doi.org/10.17077/etd.iet9btjl.ABD.
14. James, T. A., & Tang, T. L. P. (1996). Downsizing and the impact on survivors: A Matter of Justice. Employment Relations Today, 23, 33–41. https://doi.org/10.1002/ert.3910230205
15. Joseph, E. E., & Winston, E. B. (2005). A correlation of servany leadership, Leader trust and organizational trust. Leadership and Organization Development Journal, 26(1), 6–22. https://doi.org/10.1108/01437730510575552
16. Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (5.b). Asil Yayın Dağıtım. Ankara.
17. Khaiat, A., Lamine, M., & Tichtich, S. (2024). Demographic variables and their ımpact on organizational trust. Future Human Image, 21, 25–37. https://doi.org/10.29202/fhi/21/3
18. Maister, D. H., Green, C. H., & Galford, R. M. (2009). Sovetnik, Kotoromu Doveryayut Mann Ivanov i Ferber. https://www.rassep.ru/academy/perevodnye-knigi/?sortBy=nameo&orderBy=asc,nulls&PAGEN_1=352
19. Mishra, A. K. (1996). Organizational responses to crisis: The centrality of trust”, Trust in organizations, frontiers of theory and Resear Tyler. Içinde ch içinde, pp.261-287, 13. Bölüm, Ed.:R.M. Kramer & T.R. (ss. 261–287). Sage Publications Inc. Newbury Park.
20. Mishra, J., & Morrissey, M. A. (1990). “Trust in employee/Employer relationships: A survey of west michigan managers. Public Personnel Management, 19(4), 443–485. doi: 10.1177/009102609001900408
21. Neves, P., & Caetano, A. (2006). Social exchange processes in organizational change: The Roles of Trust and Control. Journal of Change Management, 6(4), 351–364. doi: 10.1080/14697010601054008
22. Özer, N., vd. (2006). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel güven algıları. Ege Eğitim Dergisi, 7(1), 103–124.
23. Perks, H., & Halliday, S. V. (2003). Sources, signs and signalling for fast trust creation in organisational relationships”. European Management Journal, 2(3), 338–350. https://doi.org/10.1016/S0263-2373(03)00049-5
24. Pillai, R., Schriesheim, C. A., & Williams, E. S. (1998). Fairness perceptions and trust as mediators for transformational and transactional leadership: A two-sample study. Journal of Management, 25(6). https://doi.org/10.1177/014920639902500606
25. Polat, S., & Celep, C. (2008). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adalet, örgütsel güven, örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 54(54), 307–331.
26. Schoorman, F. D., Mayer, R., & Davis, J. (2007). An Integrative Model of Organizational Trust: Past, Present and Future. Academy of Management Review, 32(2), 344–354. doi: 10.5465/AMR.2007.24348410
27. Shaw, R. B. (1997). Trust in the balance : building successful organizations on results, integrity, and concern. Jossey-Bass. San Francisco.
28. Straiter, K. L. (2005). The effects of supervisors’ Trust of subordinates and their organization on job satisfaction and organizational commitment. International Journal of Leadership Studies, 1(1), 86–101.
29. Sydow, J. (1998). Understanding the costitution of interorganizational trust”. In C.Lane, & R.Bachmann (eds.), Trust within and between Organizations: Conceptual Issues and Emprical Applications. Oxford University Press.ABD.
30. Tanner, B. M. J. (2007). An analysis of the relationships among job satisfaction, organizational trust and organizational commitment in an acute care hospital. Saybrook University, Doctoral Thesis. California.
31. Taşkın, F., & Dilek, R. (2010). Örgütsel güven ve örgütsel bağlılık üzerine bir alan araştırması. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(1), 37–46.
32. Terekli, G. (2010). Örgütsel güven boyutları ve iş tatmini ilişkisi: tekstil isletmesinde bir araştırma [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Anadolu Üniversitesi Eskişehir.
33. Tüysüz, M. (2015). Effects of percıeved organızational trust on employee motivatıon: An applicatıon on retail store employees. Marmara Üniversitesi. İstanbul.
34. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi. (2025.). tarihinde 23 Ekim 2025, adresinden erişildi https://www.yyu.edu.tr/ Weber, L. R., & Carter, A. I. (2003). The social construction of trust. Kluwer Academic/Plenum Publishers. doi: 10.1007/978-1-4615-0779-6
35. Whitener, E. M., Brodt, S. E., Korsgaard, M. A., & Werner, J. M. (1998). Managers as initiators of trust: An exchange rela- tionship framework for understan-ding behavior. Academy of Management Review, 23(3), 513–530. https://doi.org/10.2307/259292
36. Yazıcıoğlu, İ. (2009). Konaklama işletmelerinde işgörenlerin örgütsel güven duygulari ile iş tatmini ve işten ayrılma niyetleri üzerine bir alan araştırması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(30), 235-249.