Tarım Kredi Kooperatiflerinin Faaliyet ve Kârlılık Oranları Açısından Analizi: Amasya İli Örneği (2014-2018 Dönemi)

Tarım kredi kooperatifleri, üreticilerin ekonomik çıkarlarını korumak ve özellikle meslek ve geçimleriyle ilgili gereksinimlerini karşılamak amacıyla karşılıklı yardım prensibine dayanılarak kurulan örgütlerdir. Bu örgütlenmeler, tarım sektöründe faaliyet gösteren birey ve işletmelere kaynak sağlama açısından önemli roller üstlenmektedirler. Kâr amacı gütmeyen tarım kredi kooperatiflerinin finansal açıdan incelenmesi, finansal başarılarının tespiti ve elde edilen bulgular ışığında öneriler sunulması çalışmanın önemli yanlarını oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı; tarım kredi kooperatiflerinin seçilmiş faaliyet ve kârlılık oranları açısından finansal analizlerini gerçekleştirmektir. Ayrıca etkinlik süresi ile nakit dönüşüm süresi de ele alınarak derinlik sağlanmıştır. Analizde, Samsun Bölge Birliği bünyesinde yer alan Amasya iline ait 16 tarım kredi kooperatifinin 2014-2018 dönemine ait bilanço-gelir tablolarından faydalanılmıştır. Analiz sonucunda, ticari alacakların ortalama devir hızının 1,13 ve tahsil süresinin ise 322 gün olduğu ve alacakların tahsilinde zorlanıldığı; stokların yılda 9,92 ve 37 günde bir elden çıkartılabildiği, bu açıdan alacakların tahsilinden daha iyi bir performans gösterildiği tespit edilmiştir. Diğer taraftan etkinlik süresinin yıllar itibariyle azalış gösterdiği ve bu durumun olumlu olduğu; fakat nakit dönüşüm süresinin kısmi olarak artış yönlü bir seyir takip ettiği bu durumun ise olumsuz olduğu saptanmıştır. Kârlılık oranları açısından 13 kooperatifin net satışlarının ortalama %6’sı kadar net kâr elde ettikleri ve özsermaye kârlılıklarının ortalama %9 olduğu; diğer 3 kooperatifin ise zarar ettikleri görülmüştür.