Öz

Vakit newspaper is among the newspapers that convey the news and articles about National Struggle, which is a turning point in Turkish political life, to its readers with a national stance. Many of the newspapers operating in this period were published in the capital Istanbul. When Mustafa Kemal Pasha started preparations for the National Struggle in Anatolia, the Istanbul press was divided into two as supporters and opponents of the National Struggle. The news and articles of Vakit, which is a pro-National Struggle and one of the newspapers operating in Istanbul under difficult conditions, are very important. Vakit newspaper, which fulfills an important responsibility especially by creating public opinion in the direction of the National Struggle in Istanbul, was closely interested in the developments of the period and shared them with its readers by making news. Vakit newspaper reacted to the occupation movements and gave the news that criticized the Treaty of Sèvres, which was forced to be accepted by the Entente States. He even declared that the signing of the treaty was the national mourning day and that he stated that Turks signed their own death warrant with their own hands. In this study, the period that continued from the date when Mustafa Kemal Pasha left Istanbul and started the National Struggle to the Parliament's Lausanne Conference was handled by the Vakit newspaper axis. In this process, the occupation movements and the reflections of the foreign policy of the period on the Vakit newspaper were analyzed.

Millî Mücadele Dönemi İşgal Hareketleri ve Dış Politikasının Vakit Gazetesindeki Yansımaları (16 Mayıs 1919-20 Kasım 1922)

Öz

Vakit gazetesi, Türk siyasi hayatında bir dönüm noktası olan Millî Mücadele ile ilgili haber ve yazıları millî bir duruşla okuyucularına aktaran gazeteler arasında yer almıştır. Bu dönemde faaliyetlerini yürüten gazetelerin birçoğu başkent İstanbul’da çıkmaktaydı. Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’da Millî Mücadele hazırlıklarına başlaması üzerine İstanbul basını, Millî Mücadele’ye taraftar ve karşı olanlar olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Milli Mücadele yanlısı olup İstanbul’da zor şartlar altında faaliyet gösteren gazetelerden biri olan Vakit’in haber ve yazılarının önemi oldukça fazladır. Özellikle İstanbul’da Millî Mücadele yönünde kamuoyu oluşturarak önemli bir sorumluluğu yerine getiren Vakit gazetesi, dönemin gelişmeleri ile yakından ilgilenmiş ve bunları haber yaparak okuyucularıyla paylaşmıştır. Vakit gazetesi işgal hareketlerini tepkiyle karşılamış ve İtilaf Devletleri tarafından zorla kabul ettirilmek istenen Sevr Antlaşması’nı tenkit eden haberler vermiştir. Hatta antlaşmanın imzalandığı günü millî matem günü ilan ederek Türk’ün kendi eliyle kendi ölüm fermanını imzaladığını belirtmiştir. Bu çalışmada Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul’dan ayrılarak Millî Mücadele’yi başlattığı tarihten TBMM’nin Lozan Konferansı’na davet edildiği tarihe kadar devam eden süreç Vakit gazetesi ekseninde ele alınmıştır. Bu süreçte işgal hareketleri ve dönemin dış politikasının Vakit gazetesine yansımaları analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dış politika
• Vakit gazetesi
• Millî Mücadele
• Mustafa Kemal Paşa

Kaynakça

1. Armaoğlu, F. (2019). Türk Dış Politikası. (Ed. Uyar, C.), İstanbul: Kronik Yayınları.
2. Babaoğlu, R. (2019). Türkiye’de İktidar-Basın İlişkilerinin Çatışmalı Doğasına Bir Örnek Olarak Ahmet Emin
3. Yalman Davası (1958-1960). CTAD, 15 (29), 339-371.
4. Baykal, H. (1998). Millî Mücadele’de Basın. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 4 (11), 471-479.
5. Goloğlu, M. (Ed. Çekmece, Ö.). (2010). Millî Mücadele Tarihi-IV Cumhuriyete Doğru (1921-1922). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
6. Gönlübol, M., vd., (2014). Olaylarla Türk Dış Politikası (1919-195) Dönemi. Ankara: Siyasal Kitabevi.
7. Lewis, B. (2007). Modern Türkiye’nin Doğuşu, (Çev. Kıratlı, M.). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
8. İnuğur, M. (2005). Basın ve Yayın Tarihi. İstanbul: Der Yayınları.

9. Özkaya, Y. (1985). Millî Mücadele Başlangıcında Basın ve Mustafa Kemal Paşa’nın Basınla İlişkileri.
10. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 1 (3), 871-912.
11. Topuz, H. (2003). Türk Basın Tarihi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
12. Yalman, A. (1970). Yakın Tarihte Gördüklerim ve Geçirdiklerim (1888-1922). İstanbul: Rey Yayınları.
13. Ahmed Emin, “Gazetemiz”,Vakit, 23 Teşrîn-i evvel 1917 (1333).
14. Ahmed Emin, “Ahd-i Millî Programı”,Vakit, 17 Şubat 1920 (1336).
15. Mehmet Asım, “İşgalin Manası”,Vakit, 17 Mayıs 1919 (1335).