Araştırma Makalesi

‘Alata Yıldızı’בBebeco’ kayısı melezlerinin fenolojik, bitkisel ve meyve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi

Cilt: 59 Sayı: 4 31 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

‘Alata Yıldızı’בBebeco’ kayısı melezlerinin fenolojik, bitkisel ve meyve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışma Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (Erdemli/Mersin) arazisinde bulunan kayısı ıslah parselindeki ‘Alata Yıldızı’בBebeco’ (AY×B) melezlerinin fenolojik, bitkisel ve meyve kalite özelliklerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Yöntem: Çalışmada, ‘Alata Yıldızı’ ve ‘Bebeco’ çeşitleri ile melezlerine ait 2017 yılında 18 birey ve 2018 yılında da 12 birey incelenmiştir. Ebeveynlerin ve melez bireylerin bitkisel özelliklerinin incelenmesinde UPOV tarafından hazırlanmış olan kayısı deskriptörü kullanılmıştır. Çalışmada ebeveyn ve melez bireylere ait fenolojik gözlemlerden ilk çiçeklenme, tam çiçeklenme, çiçeklenme sonu ve hasat tarihi, meyve kalite özellikleri ve meyve kabuk renk özellikleri L, a*, b*, C ve h° değerleri olarak ölçülmüştür. Araştırma Bulguları ve Tartışma: Çalışma sonucunda, AY×B5 ve AY×B11 melezleri meyvelerini 10 Mayıstan önce olgunlaştırarak erkencilik bakımından ümitvar bulunmuştur. Genel olarak, melezlerin ebeveynlerine ait fenolojik, bitkisel ve meyve kabuk renk özelliklerin sınıf aralıklarında yer almıştır. Ancak, hibritlerdeki meyve ağırlığının ebeveynlerdekine göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuç: AYxB kombinasyonundan elde edilen erkenci genotiplerden daha iyi meyve rengi oluşturmak amacıyla bu genotiplerin kırmızı renkli çeşitlerle melezlenmeleri ve geriye melezleme çalışmalarının yapılabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Erkencilik, Kayısı, morfolojik, pomolojik, biyokimyasal

Destekleyen Kurum

T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü

Proje Numarası

TAGEM/BBAD/17/A08/P01/01

Teşekkür

TAGEM/BBAD/17/A08/P01/01 nolu ve ‘Bazı Yerli ve Yabancı Kayısı Çeşitlerinde Melezleme Islahı Üzerine Araştırmalar’ başlıklı projesi kapsamında vermiş oldukları destek için T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü ve Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğüne teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Kaynakça

  1. Abbott, A.G., T. Zebentenvayeva, L. Georgi, L. Garay, R. Horn, S. Jung, D. Main, J.D. Lalli, V. Decroocq, M.L. Badenes, W.V. Baird & G.L. Reighard, 2006. The Rosaceae genome database: A tool for improving apricot genetics and culture. Acta Horticulturae, 717: 201-206. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2006.717.42
  2. Acarsoy Bilgin, N., Y. Evrenesoğlu, K.U. Yılmaz, T. Yiğit, R. Kokargül, K. Gökalp, A. Türkoğlu, Ö. Boztepe, E. Kaçar, E. Bilen & A. Mısırlı, 2016. Melez kayısı populasyonunun meyve kalite özellikleri ile ilgili genel değerlendirme. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 53(1): 25-34.
  3. Asma, B.M., 2012a. Breeding program for plum pox virus resistance in Turkey: Preliminary results. Acta Horticulturae, 966: 285-290. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2012.966.45
  4. Asma, B.M., 2012b. A New Early-ripening Apricot, ‘Dilbay’. HortScience, 47 (9): 1367-1368. https://doi.org/10.21273/HORTSCI.47.9.1367
  5. Asma, B.M., A. Mısırlı, N. Acarsoy Bilgin & M.Yanar, 2017. Apricot culture and breeding studies in Turkey. Chronica Horticulturae, 56: 15-21.
  6. Asma, B.M., Z.T. Murathan, T. Kan, E.F. Karaat, O. Birhanlı & A. Erdoğan, 2018. Eylul. A new late ripening apricot cultivar for fresh market. HortScience, 53(6): 902-903. https://doi.org/10.21273/HORTSCI13038-18
  7. Audergon, J.M., G. Clauzel, A. Blanc, G. Roch, P. Lambert, D. Ruiz, J.A. Campoy, J.A. Salazar, P. Martínez-Gómez, J. Egea, S. Bureau, B. Gouble, M. Bogé, P. Reling, C.M.G.C. Renard, L. Dondini & S. Tartarini, 2012. Inheritance of phenological traits in apricot progenies. Acta Horticulturae, 966: 27-35. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2012.966.3
  8. Ayanoglu, H. & N. Kaska, 1995. Preliminary results of local apricot adaptation studies in the Mediterranean region of Turkey. Acta Horticulturae, 384: 117-122. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.1995.384.14
  9. Bassi, D., & J.M. Audergon, 2006. Apricot breeding: Update and perspectives. Acta Horticulturae, 701: 279-294. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2006.701.43
  10. Bassi, D., & P. Negri, 1991. Ripening date and fruit traits in apricot progenies. Acta Horticulturae, 291: 133-140. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.1991.293.12

Kaynak Göster

APA
Altan, H., & Çalışkan, O. (2022). ‘Alata Yıldızı’בBebeco’ kayısı melezlerinin fenolojik, bitkisel ve meyve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, 59(4), 685-696. https://doi.org/10.20289/zfdergi.1115742
AMA
1.Altan H, Çalışkan O. ‘Alata Yıldızı’בBebeco’ kayısı melezlerinin fenolojik, bitkisel ve meyve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi. Journal of Agriculture Faculty of Ege University. 2022;59(4):685-696. doi:10.20289/zfdergi.1115742
Chicago
Altan, Hürü, ve Oğuzhan Çalışkan. 2022. “‘Alata Yıldızı’בBebeco’ kayısı melezlerinin fenolojik, bitkisel ve meyve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi”. Journal of Agriculture Faculty of Ege University 59 (4): 685-96. https://doi.org/10.20289/zfdergi.1115742.
EndNote
Altan H, Çalışkan O (01 Aralık 2022) ‘Alata Yıldızı’בBebeco’ kayısı melezlerinin fenolojik, bitkisel ve meyve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi. Journal of Agriculture Faculty of Ege University 59 4 685–696.
IEEE
[1]H. Altan ve O. Çalışkan, “‘Alata Yıldızı’בBebeco’ kayısı melezlerinin fenolojik, bitkisel ve meyve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi”, Journal of Agriculture Faculty of Ege University, c. 59, sy 4, ss. 685–696, Ara. 2022, doi: 10.20289/zfdergi.1115742.
ISNAD
Altan, Hürü - Çalışkan, Oğuzhan. “‘Alata Yıldızı’בBebeco’ kayısı melezlerinin fenolojik, bitkisel ve meyve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi”. Journal of Agriculture Faculty of Ege University 59/4 (01 Aralık 2022): 685-696. https://doi.org/10.20289/zfdergi.1115742.
JAMA
1.Altan H, Çalışkan O. ‘Alata Yıldızı’בBebeco’ kayısı melezlerinin fenolojik, bitkisel ve meyve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi. Journal of Agriculture Faculty of Ege University. 2022;59:685–696.
MLA
Altan, Hürü, ve Oğuzhan Çalışkan. “‘Alata Yıldızı’בBebeco’ kayısı melezlerinin fenolojik, bitkisel ve meyve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi”. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, c. 59, sy 4, Aralık 2022, ss. 685-96, doi:10.20289/zfdergi.1115742.
Vancouver
1.Hürü Altan, Oğuzhan Çalışkan. ‘Alata Yıldızı’בBebeco’ kayısı melezlerinin fenolojik, bitkisel ve meyve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi. Journal of Agriculture Faculty of Ege University. 01 Aralık 2022;59(4):685-96. doi:10.20289/zfdergi.1115742