Farklı Fosfor Seviyelerinin Tef (Eragrostis tef (Zucc.) Trotter) Bitkisinde Tane Verimi ve Bazı Verim Özelliklerine Etkisi Üzerine Bir Ön Araştırma
Öz
Amaç: Bu çalışma, farklı fosfor seviyelerinin tef (Eragrostis tef (Zucc.) Trotter) bitkisinde tane verimi ve bazı verim özellikleri üzerine etkilerini saptamak amacıyla yürütülmüştür.
Materyal ve Yöntem: Araştırma, 2017 yılının yaz yetişme döneminde, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Bornova deneme alanlarında dış ortam koşullarında saksı denemesi olarak gerçekleştirilmiştir. Denemede, tef bitkisinin Dessie genotipi kullanılmış ve beş farklı fosfor (0, 5, 10, 15, 20 kg P da-1) incelenmiştir. Çalışmada bitki boyu, sap sayısı, tane verimi, hasat indeksi gibi özellikler ölçülmüştür.
Bulgular ve Sonuç: Fosfor seviyelerinin incelenen tüm özellikler üzerinde önemli etkilerinin olduğunu saptanmıştır. Yüksek fosfor dozu uygulamaları, kontrole göre tane verimini yükseltmiştir. Dekara 10 kg fosfor uygulamasının, Akdeniz iklim koşullarındaki İzmir’de, tef bitkisi tane verimini yükselten en iyi gübre seviyesi olduğunu ortaya koymuştur.Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abebe B, Abebe A. 2016, Effect of seed rate on yield and yield components of tef ((Eragrostis tef) Trotter) at Shebedino, Southern Ethiopia, Journal of Natural Sciences Research, 6(21):6-11.Adam MY. 2004. Effect of seed rate and nitrogen on growth and yield of teff grass (Eragrostis teff (Zucc.) Trotter), University of Khartoum, M.Sc. Thesis, 74p.Asefa F, Debela A, Mohammed M. 2014. Evaluation of teff [Eragrostis tef (Zucc.) Trotter] responses to different rates of NPK along with Zn and B in Didessa District, Southwestern Ethiopia, World Applied Sciences Journal, 32(11): 2245-2249.Assefa A, Tana T, Abdulahi J. 2016. Effects of compost and inorganic NP rates on growth, yield and yield components of teff (Eragrotis teff (Zucc.) Trotter) in Girar Jarso District, Central Highland of Ethiopia Central Highland of Ethiopia. J. Fertil Pestic, 7:174.Ayelew A, Kena K, Dejena K. 2011. Application of NP fertilizers for better production of teff (Eragrostis tef (Zucc). Trotter) on diffrent types of soil in Southern Ethopia. Journal of Natural Science Research, 1(1).Balcha A. 2014. Effect of phosphorus rates and varieties on grain yield, nutrient uptake and phosphorus efficiency of Tef [Eragrostis tef (Zucc.) Trotter], American Journal of Plant Sciences, 5:262-267.Gebretsadkan K. 2016. Tef [Eragrostis tef (Zucc.) Trotter] under different water levels and N-P fertilizer rates in Tigray region, Northern Ethiopia Meles, Int. J. of Life Sciences, 4(3):321-335.Gebreslassie HB, Demoz HA. 2016. A Review on: Effect of phosphorus fertilizer on crop production in Ethiopia, Journal of Biology, Agriculture and Healthcare, 6(7):117-120.Geren H, Kavut YT, Topçu GD, Ekren S, İştipliler D. 2014. Akdeniz iklimi koşullarında yetiştirilen kinoa (Chenopodium quinoa Willd.)’da farklı ekim zamanlarının tane verimi ve bazı verim unsurlarına etkileri, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 51(3):297-305.Giday O, Gibrekidan H, Berhe T. 2014. Response of teff (Eragrostis tef) to different rates of slow release and conventional urea fertilizers in Vertisols of Southern Tigray, Ethiopia, Advances in Plants & Agriculture Research, 1(5):1-8.Hadis M. 2016. Evaluation of yaramila (23-10-5 NPS) fertilizer on teff grown at vertisols of Northwestern Tigray, International Journal of Research and Innovations in Earth Science 3(6):2394-1375.Jabesa KB, Abraham T. 2016. Performance of yield attributes, yield and economics of teff (Eragrostis tef) influenced by various row spacing, nitrogen and phosphorus fertilizers, African Journal of Plant Science, 10(10): 234-237.Kacar B, Katkat V. 1999. Gübreler ve Gübreleme Tekniği. Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı Yayın No: 144, Bursa. Vipaş Yayın No:20, 531s.Kaplan M, Üke Ö, Kale H, Yavuz S, Kurt Ö, Atalay Aİ. 2016. Olgunlaşma döneminin teff otunun potansiyel besleme değeri, gaz ve metan üretimine etkisi, Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Derg., 6(4):181-186.Kebede T. 2012. Response of tef [Eragrostis tef (Zucc.) Trotter] cultivars to nitrogen and phosphorus fertilizer rates at Menzkeya district, North Shewa, Ethiopia, Haramaya University, School of Graduate Studies, M.Sc. Thesis, 53p.Mengistu DK, Mekonnen LS. 2012. Integrated agronomic crop managements to improve tef productivity under terminal drought, water stress, Prof. Ismail Md. Mofizur Rahman (Ed.), InTech, DOI: 10.5772/30662.Miller D. 2008. Teff as alternative summer crop. PhD Thesis, The University of Queensland, School of Agriculture and Food Sciences, Gatton Campus QLD, 4343, Australia Mirutse F, Haile M, Kebede F, Tsegay A, Yamoah C. 2009. Response of teff [Eragrostis teff Trotter] to phosphorus and nitrogen on Vertisol at North Ethiopia, Journal of the Drylands, 2(1):8-14.MGM. 2017. İzmir Meteoroloji İstasyonu Aylık Rasat Verileri. Meteoroloji Gen. Müd., AnkaraSarı U, Tiryaki İ. 2018. Alternatif tahıl: Eskinin unutulmuş yeni bitkisi tef (Eragrostis tef [Zucc.] Trotter), KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 21(3):447-456.Shiferaw W, Balcha A, Mohammed H. 2012. Genetic variation for grain yield and yield related traits in tef [Eragrostis tef (Zucc.) Trotter] under moisture stress and non-stress environments, American Journal of Plant Sciences, 3:1041-1046. Tesfahunegn GB. 2014. Response of yield and yield components of tef [Eragrostis tef (Zucc.) Trotter] to tillage, nutrient and weed management practices in Dura Area, Ethiopia Hindawi Publishing Corporation International Scholarly Research Notices, http://dx.doi.org /10.1155/2014/439718.Yurtsever N. 1984. Deneysel İstatistik Metotlar, Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Yayınları No:121, Ankara.Zucca C. 2016. Rate determination of nitrogen and phosphorous fertilizer for better production of teff, ICARDA, CGIAR Research Program on Dryland Systems, Ref. No:2012/04, Morocco.
