Bornova üniversite caddesi yol ağaçlarının hava kalitesi üzerine etkisi
Öz
Amaç: Bu çalışmada İzmir kenti Bornova ilçesinde bulunan Ağaçlı Yol olarak bilinen 2.5 km uzunluğundaki Üniversite Caddesinde yer alan yol ağaçlarının hava kalitesini iyileştirmesine yönelik ekosistem servisinin hesaplanması amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Araştırma materyalini Üniversite Caddesinde bulunan yol ağaçları oluşturmaktadır. Araştırmada yolun her iki kıyısında bulunan yetişkin demir ağaçlarının (Casuarina equisetifolia) coğrafi konumları ile boy, taç genişliği, taç yüksekliği, gövde kalınlığı gibi fiziksel özellikleri yapılan ölçümlerle belirlenmiş ve ağaç envanteri hazırlanmıştır. Bu ağaçların yıl içinde hava kalitesini iyileştirme ekosistem servisi kuru çöküntü yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır.
Araştırma Bulguları: Çalışmada, 483 adet demir ağacının bir yılda atmosferden 161 kg kirletici (O3, NO2, SO2, PM10) toplama potansiyeline sahip olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: İzmir kentinin en eski ağaçlı yollarından biri olan ve bu yeşil koridor ekolojik özellikleriyle kentin hava kalitesinin iyileştirilmesine ve kent halkının yaşam kalitesinin yükselmesine olumlu katkıda bulunmaktadır. Ağaçların hava kalitesini iyileştirme fonksiyonlarının kirletici kaynaklarına yakın olduğu durumlarda yüksek olması nedeniyle koridorun yol kıyısında bulunması sağladığı etkiyi arttırmaktadır. Sonuç olarak kent içindeki yeşil koridorların sağladığı ekosistem servislerinin niceliksel olarak ortaya konulması, ekolojik kalitesi yüksek yeşil alanlara sahip, dayanıklı kentlerin oluşmasına katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler
Yeşil koridor , düzenleyici ekosistem servisi , yol ağacı , izmir
Kaynakça
- Berberoğlu, S., Çilek, A., Ünlükaplan, Y. 2019. A Framework for Resilient Cities: Green Infrastructure Based on Adaptation Project Modelling, Mapping, Analysis and Training (H. Alphan, H., C. Coşkun Hepcan, eds.). PARDUS, Ankara, 168p.
- Baldocchi, D.D., Hicks, B.B. Camara, P. 1987. A canopy stomatal resistance model for gaseous deposition to vegetated surfaces. Atmospheric Environment 21: 91–101.
- Baro, F., Chaparro, L., Gomez-Baggethun, E.,J., Nowak,D.J., Terradas, J. 2014. Contribution of Ecosystem Services to Air Quality and Climate Change Mitigation Policies: The Case of Urban Forests in Barcelona, Spain, AMBIO 43:466–479.
- Coskun Hepcan, C., Hepcan, S. 2017. Ege Universitesi Lojmanlar Yerleskesinin Hava Kalitesinin Iyilestirilmesine Yonelik Duzenleyici Ekosistem Servislerinin Hesaplanmasi, Ege Universitesi Ziraat Fakultesi Dergisi 54 (1): 113- 120.
- CSB, 2017. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Hava İzleme Kalite Aği Verileri, Erişim, Ocak2018.
- Fenn, M.E., de Bauer, L.I, Hernandez-Tejeda, T. (Eds.) (2002). Urban Air Pollution and Forests: Resources at Risk in the Mexico City Air Basin. Springer, New York, p. 387pp.
- Freer-Smith, P., Beckett, K., Taylor, G. (2005). Deposition velocities to Sorbus aria, Acer campestre, Populus deltoides X trichocarpa ‘Beaupre’, Pinus nigra and X Cupressocyparis leylandii for coarse, fine and ultra-fine particles in the urban environment. Environmental Pollution, 133, 157-167.
- Forman, R.T.T. (2014). Urban ecology science of cities. Cambridge University Press, p. 462. ISBN-13: 978-052118824.
- Fowler, D., 2002. In: Bell, J.N.B., Treshow, M. (Eds.), Pollutant deposition and uptake by vegetation, second ed. John Wiley and Sons Ltd, West Sussex, England, pp. 43-67.
- Lovett, G.M. 1994. Atmospheric deposition of nutrients and pollutants in North America: an ecological perspective. Ecological Application 4: 629-650.
