An Examination of Primary School Students’ Mathematics Anxiety and School Happiness

Yıl 2025, Sayı: 48, 1 - 19, 31.12.2025

Mehmet Bars , Helin Şilan Pektaş

https://doi.org/10.14582/zgefd.1661620

Öz

This study aims to determine 4th-grade primary school students’ levels of mathematics anxiety and school happiness, examine whether these variables differ according to demographic characteristics such as gender, schools attended, academic achievement, and number of siblings, and evaluate the predictive power of mathematics anxiety on school happiness. Conducted with a correlational survey model, the study included 406 students selected from three public primary schools in Diyarbakır during the 2023–2024 academic year. This group, composed of students with diverse demographic characteristics, was intended to enhance the generalizability of the research findings. Data were collected using the “School Happiness Scale for Primary School Children” and the “Mathematics Anxiety Scale for 3rd and 4th Grade Primary School Children”. Based on the findings obtained from the study, neither school happiness nor mathematics anxiety showed a statistically significant difference in relation to any of the examined variables. Regression analysis revealed that mathematics anxiety significantly and negatively predicts school happiness (F = 82.47, p < .001). In other words, as mathematics anxiety increases, school happiness decreases. Future studies may investigate the long-term effects of this relationship.

Anahtar Kelimeler

Anxiety , Mathematics , Happiness

İlkokul Öğrencilerinin Matematik Kaygıları ile Okul Mutluluklarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın temel amacı, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin matematik kaygısı ve okul mutluluğu düzeylerini belirlemek; bu değişkenlerin cinsiyet, devam edilen okullar, akademik başarı ve kardeş sayısı gibi demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek ve matematik kaygısının okul mutluluğunu yordama gücünü değerlendirmektir. İlişkisel tarama desenine dayalı olarak yürütülen araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır ilindeki üç resmi ilkokuldan seçilen toplam 406 öğrenci oluşturmuştur. Farklı demografik özelliklere sahip öğrencilerden oluşan bu grup, araştırma sonuçlarının genellenebilirliğini artırmayı amaçlamaktadır. Ölçme aracı olarak, “İlkokul Çocukları İçin Okul Mutluluğu Ölçeği” ve “İlkokul 3. ve 4. Sınıf Çocukları İçin Matematik Kaygı Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmadan elde dilen bulgulara göre okul mutluluğu ve matematik kaygısı, hiçbir değişken açısından anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Regresyon analizi, matematik kaygısının okul mutluluğunu anlamlı ve negatif yönde yordadığını göstermiştir (F = 82.47, p < .001). Başka bir ifadeyle matematik kaygısı arttıkça okul mutluluğu azalmaktadır. Gelecekteki araştırmalarda, bu ilişkinin uzun vadeli etkileri incelenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaygı , Matematik , Mutluluk

Kaynakça

• Alkan, G. (2019). Matematik kaygısının nedenleri ve öğretmenin cinsiyetinin bu durum üzerindeki etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
• Altuntaş, Z. (2021). İlkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin matematik kaygısı ve matematik özyeterlik algılarının incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
• Ashcraft, M. H., & Moore, A. M. (2009). Mathematics anxiety and the affective drop in performance. Journal of Psychoeducational Assessment, 27(3), 197-205. https://psycnet.apa.org/doi/10.1177/0734282908330580
• Baban, A. (2018). Ortaokul öğrencilerinde matematik kaygısı ve algılanan öğretmen tutumu [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Nişantaşı Üniversitesi.
• Barroso, C., Ganley, C. M., McGraw, A. L., Geer, E. A., Hart, S. A., & Daucourt, M. C. (2021). A meta-analysis of the relation between math anxiety and math achievement. Psychological Bulletin, 147(2), 134–168. https://doi.org/10.1037/bul0000307
• Bostancı, Y. (2020). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin matematik kaygıları ile matematik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve matematik kaygısını oluşturan etmenlerin belirlenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi.
• Canbay, C. (2023). İlköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin matematik kaygısı ile algıladıkları öğretmen duygusal desteği arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
• Cebecioğlu, S. (2023). Sınıf öğretmenlerinin kontrol düzeyleri ile ilkokul öğrencilerinin okul mutlulukları arasındaki ilişki [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
• Crego, A., Yela, J. R., Gómez-Martínez, M. Á., Riesco-Matías, P., & Petisco-Rodríguez, C. (2021). Relationships between mindfulness, purpose in life, happiness, anxiety, and depression: testing a mediation model in a sample of women. International journal of Environmental Research and Public Health, 18(3), 925. https://doi.org/10.3390/ijerph18030925
• Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Researchdesign: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). SAGE Publications.
• Çelikel, H. (2022). Öğrencilerin algıladığı öğretmen yakınlık davranışlarının dördüncü sınıf öğrencilerinin matematik kaygısı ve derse katılım düzeyine etkisi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Dağdelen, M. (2022). Ortaokul öğrencilerinin matematik kaygısı ile okuryazarlık öz-yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi.
• Demirdelen, Z. (2023). Öğrenci ve öğretmen özelliklerinin öğrencilerin matematik kaygısı ve başarısını yordama gücünün hiyerarşik lineer modelleme ile incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
• Dreger, R. M., & Aiken, L. R., Jr. (1957). The identification of number anxiety in a college population. Journal of Educational Psychology, 48(6), 344–351. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/h0045894
• Dursun Gülseven, S. (2023). 11-14 yaş arası devlet okulunda okuyan çocukların okul mutluluğu ve akademik başarıları ile psikolojik rezilyansları arasındaki ilişki [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Doğuş Üniversitesi.
• Ergülcü, Y. (2021). İlköğretim ikinci kademedeki özel yetenekli öğrencilerin matematik dersine dair kaygıları ile akademik özyeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Ayvansaray Üniversitesi.
• Gunderson, E. A., Ramirez, G., Beilock, S. L., & Levine, S. C. (2018). The role of parents and teachers in the development of gender-related math attitudes. Sex Roles, 78(1), 139-152. https://doi.org/10.1007/s11199-011-9996-2
• Harari, R. R., Vukovic, R. K., & Bailey, S. P. (2013). Mathematics anxiety in young children: An exploratory study. Journal of Experimental Education, 81(4), 538–555. https://doi.org/10.1080/00220973.2012.727888
• Hembree, R. (1990). Matematik kaygısının doğası, etkileri ve giderilmesi. Matematik Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 21, 33-46. https://doi.org/10.2307/749455
• Huebner, E.S., Gilman, R., Reschly, A.L., & Hall, R. (2009). Pozitif okullar. SJ Lopez ve CR Snyder (Ed.), Oxford pozitif psikoloji el kitabı (2. baskı, s. 561–568). Oxford Üniversitesi Yayınları.
• Karasar, N. (2005). Bilimsel Araştırma Yöntemi. 21. Baskı. Nobel Yayıncılık.
• Kırnık, D., Özkul, R., Dönük, O., Altunhan, Y., & Altunkaynak, Y. (2021). Development of school happiness-Life scale. Inonu University Journal of the Faculty of Education (INUJFE), 22(1). https://doi.org/10.17679/inuefd.841270
• Kline, P. (2000). The hand book of psychological testing (2nd ed.). Routledge.
• Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). TheGuilfordPress.
• Levy H.E., Fares, L., & Rubinsten, O. (2021). Math anxiety affects females’ vocational interests. Journal of Experimental Child Psychology, 210, 1-16. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2021.105214
• Luttenberger, S., Wimmer, S., & Paechter, M. (2018). Spotlight on math anxiety. Psychology Research and Behavior Management, 11, 311-322. https://doi.org/10.2147/PRBM.S141421
• Lyons, I. M., & Beilock, S. L. (2012). When math hurts: Math anxiety predicts pain network activation in anticipation of doing math. PLOS ONE, 7(10), e48076.https://doi.org/10.1371/journal.pone.0048076
• Ma, X., & Xu, J. (2004). The causal ordering of mathematics anxiety and mathematics achievement: A longitudinal panel analysis. Journal of Adolescence, 27(2), 165–179. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2003.11.003
• Medikoğlu, O. (2020). İlkokul öğrencilerinin matematik öz yeterlik kaynakları ile matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Education, Theory and Practical Research, 6(1), 35-52.https://dergipark.org.tr/tr/pub/ekuad/article/728920#article_cite
• Mutlu, Y., & Söylemez, İ. (2018). İlkokul 3. ve 4. sınıf çocukları için matematik kaygı ölçeği: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. EKEV Akademi Dergisi, (73), 429–440.https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosekev/article/1148057
• Özdemir, Y., Yılmaz Hiğde, A., & Sağkal, A. S. (2021). İlkokul çocukları için okul mutluluğu ölçeği’nin (İÇİOMÖ) geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 50(231), 111–127.https://doi.org/10.37669/milliegitim.745320
• Özgenel, M., & Bozkurt, B. N. (2020). Okul mutluluğunu yordayan bir faktör: öğretmenlerin politik becerileri. Turkish Journal of Educational Studies, 7(2), 130-149. https://doi.org/10.33907/turkjes.701230
• Öztop, F., & Toptaş, V. (2017). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin matematik dersine yönelik korkusu ve altında yatan sebepler. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 2(3), 162-173. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijetsar/issue/31142/338296
• Sakal, M. (2015). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin bazı psiko – sosyal değişkenlere göre matematik kaygısının incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
• Sapma, G. (2013). Matematik başarısı ile matematik kaygısı arasındaki ilişkinin istatistiksel yöntemlerle incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Schaeffer, M., Rozek, C., Berkowitz, T., Levine, S., & Beilock, S. (2018). Disassociating the relation between parents’ math anxiety and children’s math achievement: long-term effects of a math app intervention. Journal of Experimental Psychology General, 147(12), 1782-1790. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/xge0000490
• Suldo, S., Thalji, A., & Ferron, J. (2011). Longitudinal academic outcomes predicted by earlyadolescents’ subjective well-being, psychopathology, and mental health status yieldedfrom a dual factor model. The Journal of Positive Psychology, 6(1), 17–30. https://doi.org/10.1080/17439760.2010.536774
• Szczygieł, M., & Pieronkiewicz, B. (2021) Exploring the nature of math anxiety in young children: Intensity, prevalence, and relations with mathematical competencies. Journal of Numerical Cognition, 7(3), 456-478. https://dx.doi.org/10.1080/10986065.2021.1882363
• Tabakçı, S. (2018). Matematik kaygısı ile çocuklarda öğrenilmiş çaresizlik arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Toros Üniversitesi.
• Tanyolaç, G. (1996). 11-12 Yaş düzeyindeki öğrencilerin korku yaygınlıklarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
• Ulum, H., & Küçükdanacı, T. (2022). The relationship between mathematics anxiety and mathematics achievement: Meta analysis study. Research on Educationand Psychology, 6(2), 193-206. https://doi.org/10.54535/rep.1206987
• Vukovic, R. K., Roberts, S. O., & Green Wright, L. (2013). From parental involvement to children’s mathematical performance: the role of mathematics anxiety. Early Education and Development, 24(4), 446–467.https://doi.org/10.1080/10409289.2012.693430
• Wang, Z., Hart, S., Kovas, Y., Lukowski, S., Soden, B., Thompson, L., & Petrill, S. (2014). Who is afraid of math? two sources of genetic variance for mathematical anxiety. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 55(9), 1056-1064. https://doi.org/10.1111/jcpp.12224
• Wasil, A. R., Gillespie, S., Park, S. J., Venturo-Conerly, K. E., Osborn, T. L., DeRubeis, R. J., Weisz, J. R., & Jones, P. J. (2021). Which symptoms of depression and anxiety are most strongly associated with happiness? A network analysis of Indian and Kenyan adolescents. Journal of affective disorders, 295, 811–821. https://doi.org/10.1016/j.jad.2021.08.087
• Winarso, W., & Haqq, A. A. (2019). Psychological disposition of student; Mathematics anxiety versus happiness learning on the level education. International Journal of Trends in Mathematics Education Research, 2(1), 19-25. https://doi.org/10.33122/ijtmer.v2i1.32
• Xie, F., Duan, X., Ni, X., Li, L., & Zhang, L. (2022). The impact of parents' intelligence mindset on math anxiety of boys and girls and the role of parents' failure beliefs and evaluation of child's math performance as mediators. Frontiers In Psychology, 13, 687136. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.687136
• Yufa, Y. (2023). Analysis of mathematics anxiety experienced by students of vocational school in padang city and the factors that affect them. G-Couns Jurnal Bimbingan Dan Konseling, 7(03), 587-595. https://doi.org/10.31316/gcouns.v7i03.4900
• Yurtbakan, E., & Aydoğdu İskenderoğlu, T. (2020). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin matematik motivasyonlarında ve problem kurma becerilerinde etkileşimli okumanın etkisi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 348–370.https://doi.org/10.17556/erziefd.631488