Okuma Güçlüğü Olan İlkokul 3. Sınıf Öğrencisinin Web 2.0 Araçlarıyla Desteklenmiş Akıcı Okuma Teknikleriyle Okuma Becerilerinin Geliştirilmesi: Bir Eylem Araştırması

Yıl 2025, Sayı: 48, 66 - 108, 31.12.2025

Sibel Dal , Mehmet Erdem

https://doi.org/10.14582/zgefd.1787401

Öz

Araştırmada Web 2.0 araçlarıyla desteklenmiş akıcı okuma teknikleri yoluyla okuma güçlüğü bulunan ilkokul 3.sınıf öğrencisinin akıcı okuma becerilerindeki değişim incelenmiştir. Eylem araştırması deseni ile yürütülen araştırmanın çalışma grubunu bir ilkokul 3. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, 84 ders saatinde toplanmıştır. Veriler, Yanlış Analiz Envanteri, eşli okuma değerlendirme formu, tekrarlı okuma günlüğü, video kayıtları, araştırmacı günlüğü, geçerlilik komitesi kayıtları, Prozodik Okuma Ölçeği aracıyla toplanmıştır. Akıcı okuma becerilerini geliştirmek için yankılı, eşli, tekrarlı okuma ve kelime kutusu tekniklerinin Wordwall, ChatterPix Kids, Wordart, Bubbl.us, Plotagon, Storyjumber, Storyboard That, Voki, I am Puzzle, Pixon, Educaplay, Bookcreator, Crosswordlabs, Padlet, Quickworksheets, Educandy, Canva, LearningApps, Maze Generation Web 2.0 araçları ile bütünleştiği eylem planları uygulanmıştır. Uygulamadan önce öğrenci düzeyini belirlemek için yapılan ölçümlerde ulaşılan bulgular her üç metinden de Yanlış Analiz Envanterine göre öğrencinin “Endişe düzeyi”nde olduğu, Web 2.0 destekli uygulama süreci tamamlandıktan sonra öğrenci seviyesinin “Serbest düzeye” ulaştığı belirlenmiştir. Bu metinlerde öğrencinin okuma hızının belirlenen düzeye ulaştığı, doğru okuma oranlarının “Endişe” düzeyinden “Öğretim” düzeyine ulaştığı, prozodik okuma becerilerinin yeterli seviye ulaştığı, okuduğunu anlama seviyesinin “Endişe” düzeyinden “Serbest” düzeye geldiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

İlkokul , Türkçe , okuma güçlüğü , akıcı okuma teknikleri , Web 2.0 araçları.

The Development of Reading Skills in a Third-Grade Student with Reading Difficulties Using Web 2.0–Supported Fluent Reading Techniques: An Action Research Study

Öz

"This study examined the changes in fluent reading skills of a third-grade primary school student with reading difficulties through Web 2.0-supported techniques. Conducted as an action research, the study included one third-grade student, and data were collected over 84 lesson hours. Intervention plans integrated echo reading, paired reading, repeated reading, and the word box technique with various Web 2.0 tools such as Wordwall, ChatterPix Kids, Wordart, Bubbl.us, Plotagon, Storyjumper, Storyboard That, Voki, I am Puzzle, Pixon, Educaplay, Bookcreator, Crosswordlabs, Padlet, Quickworksheets, Educandy, Canva, LearningApps, and Maze Generation. Findings revealed that prior to the intervention, the student’s performance was at the 'frustration level' according to the Error Analysis Inventory, while after the intervention the student reached the 'independent level.' Results further indicated improvements in reading speed, accuracy (from 'frustration' to 'instructional' level), prosodic reading skills, and reading comprehension (from 'frustration' to 'independent' level)."

Anahtar Kelimeler

Primary school , Turkish , reading difficulties , fluent reading techniques , Web 2.0 tools

Kaynakça

• Aktaş, E. (2023). Effect of readers theater on reading comprehension skills and reading motivation among students of Turkish as a foreign language. International Journal of Education & Literacy Studies, 11(3), 71-83. http://dx.doi.org/10.7575/aiac.ijels.v.11n.3p.71
• Akyol, H. (2013). Türkçe ilk okuma yazma öğretimi. Pegem Yayınevi.
• Akyol, H. & Kodan, H. (2016). Okuma güçlüğünün giderilmesine yönelik bir uygulama: Akıcı okuma stratejilerinin kullanımı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(2), 7-21. https://doi.org/10.7822/omuefd.35.2.1
• Akyol, H., & Sever, E. (2019). Okuma yazma güçlüğü ve bir eylem araştırması: İkinci sınıf örneği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(3), 685-707. https://doi.org/10.16986/HUJE.2018040667
• Akyol, M. (2014). Yapılandırılmış akıcı okuma yönteminin üçüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma ile okuduğunu anlama becerilerine etkisi (Tez No. 364936) [Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Akyol, M. (2020). Okuma sürecinde prozodik ve anlam üniteleri ile anlam ünitelerinin akıcı okuma ve anlam becerilerine etkisi (Tez No. 643741) [Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Anılan, H. (2019). Okuma ve okuduğunu anlama. Vizetek Yayıncılık.
• Ardıç, M., Tanık Önal, N., & Önal, N. (2023). Teknoloji destekli fen eğitimi bağlamında Edpuzzle’a yönelik bir değerlendirme. Temel Eğitim Dergisi, (20), 83-97. https://doi.org/10.52105/temelegitim.20.5
• Babacan, K. & Yıldız, M. (2022). Okuyucu tiyatrosunun ilköğretim 4. sınıf öğrencilerinin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerine etkisi. Eğitim ve Gelecek Dergisi, (22), 57-68. https://doi.org/10.30786/jef.930648
• Baştuğ, M. (2022). Akıcı okumayı geliştirme; kavramlar, uygulamalar, değerlendirmeler. Pegem Akademi.
• Baştuğ, M., & Kaman, Ş. (2013). Nörolojik etki yönteminin öğrencilerin akıcı okuma ve anlama becerilerine etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(25), 291-309.
• https://dergipark.org.tr/tr/pub/maeuefd/article/206119 Burns, A. (2015). The action research in ELICOS Program: Refining the development of a national model. Cambridge English: Research Notes, (60), 4-8 https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=3517188
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
• Dağ, N. (2010). Okuma güçlüğünün giderilmesinde 3p metodu ile boşluk tamamlama (cloze) tekniğinin kullanımı üzerine bir çalışma. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 11(1), 63-74. https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000146
• Demirtaş, E. (2022). Prozodi öğretiminin okuma güçlüğü olan bir ilkokul üçüncü sınıf öğrencisinin okuma akıcılığı ve okuduğunu anlama becerileri üzerindeki etkisi (Tez No. 715447) [Yayımlanmamış yüksek tezi, Bartın Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Doğan, Ö. (2022). Yankılayıcı okuma yönteminin akıcı okuma becerine etkisi (Tez No. 715452) [Yayımlanmamış yüksek tezi, Bartın Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Ege, B. (2019). Okuma güçlüğünün giderilmesinde akıcı okuma stratejilerinin etkisi. (Tez No. 591812) [Yüksek lisans tezi, Bayburt Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Çelebi, C., & Satırlı, H. (2021). Web 2.0 Araçlarının ilkokul seviyesinde kullanım alanları. Instructional Technology and Lifelong Learning, 2(1), 75-110. https://doi.org/10.52911/itall.938122
• Dursun, H. (2023). ADDIE tasarım modeline göre Web 2.0 araçlarıyla ilkokul 4. sınıf matematik öğrenme ortamı geliştirme süreci [Yayımlanmamış yüksek tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Gılıç, İ.I., & Yanpar Yelken, T. (2022). Konuşma ve yaratıcı yazma becerilerinin Web 2.0 destekli CLIL ve Web 2.0 ile geliştirilmesi. Uluslararası İnovatif Eğitim Araştırmacısı Dergisi, 2(2), 241-245. https://doi.org/10.29228/iedres.65843
• Gün, S. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe’nin öğretiminde Web 2.0 sesli ve görüntülü görüşme uygulamalarının (Skype) konuşma becerisine etkisi (Tez No. 395891) [Yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Gündüzalp, C. (2021). Web 2.0 araçları ile zenginleştirilmiş çevrimiçi öğrenmenin öğrencilerin üst bilişsel ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 10(3), 1158-1177. Johnson, A. P. (2019). Eylem araştırması el kitabı (Y. Uzuner & M.Ö. Anay, Çev.). Anı Yayıncılık.
• Karadağ, B. F., & Garip, S. (2021). Türkçe öğretiminde web 2.0 uygulaması olarak Learningapps’ın kullanımı. Çocuk Edebiyat ve Dil Eğitimi Dergisi, 4(1), 21-40. https://doi.org/10.47935/ceded.897374
• Karaoğlu, A. (2022). Dijital hikâye oluşturmanın ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma becerilerine etkisi (Tez No. 709747) [Yüksek lisans tezi, Ordu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Kaynar, T. (2019). Web 2.0 araçlarının yabancı dil öğretiminde kullanımı (Tez No. 573625) [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Keskin, H. K. (2012). Akıcı okuma yöntemlerinin okuma becerileri üzerindeki etkisi (Tez No. 311006) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Kolcubaşı, A. (2023). Web 2.0 araçlarıyla desteklenen anlama becerisine yönelik etkinliklerin öğrencilerin okuduğunu ve dinlediğini anlama başarısına etkisi (Tez No. 788113) [Yüksek lisans tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Lyon, G. R., Shaywitz, S. E., & Shaywitz, B. A. (2003). A definition of dyslexia. Annals of Dyslexia, 53(1), 1–14. https://doi.org/10.1007/s11881-003-0001-9
• Mete, F., & Batıbay, E., F. (2019). Web 2.0 uygulamalarının Türkçe eğitiminde motivasyona etkisi: Kahoot örneği. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 1029-1047. https://doi.org/10.16916/aded.616756
• Ocak, Y. (2022). Sosyal bilgiler öğretiminde Web 2.0 animasyon araçları kullanımının akademik başarıya ve bilgilerin kalıcılığın etkisi (Tez No. 776387) [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. Özer, M. (2016). Dijital hikâye anlatımının kelime öğrenme ve akılda tutmadaki rolü: Harran Üniversitesi’nde Bir Durum Çalışması. (Tez No. 422913) [Yüksek lisans tezi, Çağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Özhan, T. (2019). İlkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma becerilerinin ve anlama düzeylerinin incelenmesi (Tez No. 422913) [Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Öztürk, A. (2022). Sosyal bilgiler öğretiminde web 2.0 araçlarının kullanılmasının ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyleri ve akademik başarılarına etkisi (Tez No. 743508) [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Pehlivan Coşkun, Y. (2022). Konuşma becerisinin geliştirilmesinde web 2.0 aracılığıyla oyun temelli öğrenme (Tez No. 774618) [Doktora tezi, Uşak Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Rajendran, T., & Yunus, Md. M. (2021). ChatterPix Kids: A potential mobile app for helping primary ESL pupils improve their speaking fluency. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 20(4), 18–42. https://doi.org/10.26803/ijlter.20.4.2
• Rasinski, T. V. (2004). Creating fluent readers. Educational Leadership, 61(6), 46–51.
• Samuels, S. J. (2006). Reading fluency: Its development and assessment. In S. J. Samuels & A. E. Farstrup (Eds.), What research has to say about fluency instruction (pp. 24–46). International Reading Association.
• Satılmış, A. (2021). Okuma güçlüğü olan öğrencilerde akıcı okuma stratejilerinin etkisi (Tez No. 694867) [Yüksek lisans tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Schwanenflugel, P. J., Hamilton, A. M., Kuhn, M. R., Wisenbaker, J. M., & Stahl, S. A. (2004). Becoming a fluent reader: Reading skill and prosodic features in the oral reading of young reader. Journal of Educational Psychology, 96(1), 119–129. https://doi.org/10.1037/0022-0663.96.1.119
• Semaan, C., & Ismail, N. (2018). The effect of using powtoon on learning english as a foreign language. International Journal of Current Research, 10(5), 69262-69265. https://www.researchgate.net/publication/328702033_The_effect_of_using_powtoon_on_ Sidekli, S., & Çetin Altındaş, E. (2021). Akıcı okuma teknikleri. E. Kolaç & S. Dal (Ed.), Etkinliklerle Türkçe öğretimi (ss. 243-268) içinde, 2.Baskı, Nobel Yayınevi.
• Snowling, M. J. (2000). Dyslexia (2nd ed.).. Blackwell.
• Sözen, N. (2017). Okuma güçlüğü olan öğrencilerin anlama becerilerinin geliştirilmesinde rehberli okuma yönteminin etkisi (Tez No. 486048) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. Soydaş, B. (2019). Dijital metinleri tekrarlı okumanın ilkokul 4. Sınıf öğrencilerinin akıcı okuma ve anlama becerileri üzerine etkisi (Tez No. 566624) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Suğur, Ş, (2023). Podcast kullanılarak akıcı okuma becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir araştırma (Tez No. 795089) [Yüksek lisans tezi, Ordu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Sulak, S. E., & Çetinkaya, S. (2022). Dijital çağda okuma eğitimi. Vizetek Yayıncılık.
• Şahin, K., & Melanlıoğlu, D. (2021). Okuma güçlüğü çeken ortaokul öğrencileri üzerine bir eylem araştırması. Karamanoğlu Mehmet Bey Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 78-89. https://doi.org/10.47770/ukmead.984535
• Şahin, L. (2022). Web 2.0 araçlarının ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin kelime öğrenimine ve İngilizce dersine yönelik tutumlarına etkisi (Tez No. 739227) [Yüksek lisans tezi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Şentürk Leylek, B. (2018). İlkokul 3.sınıf öğrencilerinin okuma becerilerinin gelişiminde ve okuma tutumlarında dijital hikâyelerin etkisi (Tez No. 534932) [Doktora tezi, Uludağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Torgesen, J. K. (2002). The prevention of reading difficulties. Journal of School Psychology, 40(1), 7– 26. https://doi.org/10.1016/S0022-4405(01)00092-9
• Uzuner, Y. (2005). Özel eğitimden örneklerle eylem araştırmaları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 6(2) 1-12. https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000092
• Türkoğlu, A. (2022). 4. sınıf Türkçe dersine yönelik geliştirilen Web 2.0 araçlarının alternatif ölçme değerlendirme araçları ile çevrimiçi değerlendirilmesi (Tez No. 755786) [Yüksek lisans tezi, Ömer Halisdemir Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Varol, H. (2017). Akıcılığı geliştirme programı ile akıcı okuma becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir eylem araştırması (Tez No. 471807) [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Yaşar Sağlık, Z. (2022). Web 2.0 araçlarıyla desteklenen kelime öğretiminin kelime bilgisi, okuduğunu anlama ve akıcı okuma becerilerine etkisi (Tez No.737082) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Yelli, E. Y. (2021). Rehberli okuma tekniğinin öğrencilerinin konuşma becerilerine etkisi (Tez No. 677607) [Yüksek lisans tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Yüksel, A. (2010). Okuma güçlüğü çeken bir öğrencinin okuma becerisinin geliştirilmesine yönelik bir çalışma. Kuramsal Eğitim bilim, 3(1), 124-134.