BİYOLOJİ ÖĞRETİMİNDE İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN BAŞARI, HATIRDA TUTMA ve DERSE YÖNELİK TUTUM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, biyoloji öğretiminde işbirlikli öğrenme yönteminin öğrencilerin başarıları, öğrendiklerini hatırda tutmaları ve derse yönelik tutumları üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, Diyarbakır ilinde Ziya Gökalp Lisesi I. sınıf öğrencilerinden oluşan iki grup üzerinde yürütülmüştür. Öntest-sontest kontrol gruplu modelin kullanıldığı araştırmada kontrol grubunda geleneksel öğretim, deney grubunda işbirlikli öğrenme yöntemi kullanılarak "Canlıların Temel Bileşenleri" ünitesi iki ay süre ile işlenmiştir. Elde edilen bulgulardan sontest, erişi ve hatırda tutma testi puanlarına göre deney grubundaki öğrenciler kontrol grubundakilerden daha başarılı olmuşlardır. Biyoloji dersine yönelik tutum bulgularına göre ise işbirlikli öğrenme yönteminin, öğrencilerin tutumlarının olumlu yönde gelişmesinde daha etkili olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Biyoloji öğretimi,İşbirlikli Öğrenme,Biyoloji Dersine Yönelik Tutum.

The Effects of Cooperative Learning on Students’ Achievement, Retention and Attitudes in Biology Teaching

Abstract

The purpose of this study is to investigate the effects of cooperative learning on student’s achievement, retention and attitudes towards in biology teaching. The research was conducted with participation of two groups of first year high school students in Ziya Gökalp High School in Diyarbakır. Pretest and posttest control group research design was used in the study. The unit of "Basic Component of Living" were taught by using cooperative learning and traditional teaching method for two months. The data obtained from the study was statistically analyzed. The results indicated that the students in the experimental group were more successful in terms of posttest, achievement and retention tests. The study also revealed that cooperative learning activities were more effective in development of the students' positive attitudes towards biology course.

Keywords

• Biology Teaching,Cooperative Learning,Attitudes Towards Biology Course.

Kaynakça

1. Sönmez, V: Gelecekteki Olası Eğitim Sistemleri. Anı Yay., 1998, Ankara
2. Demirsoy, A: Son İmparatorluğa Öğütler, Bilim Toplumu. Meteksan, 2000, Ankara.
3. Yök/Dünya Bankası: MEGP Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi. Öğretmen Eğitimi Dizisi, Biyoloji Öğretimi, 1997, Ankara.
4. Antil, L. R., Jenkins, J. R and Wayne, S. K: Cooperative Learning: Prevalence, Conceptualization, and the Relation Between Research and Practice. American Edu. Research Jour. 35, No: 3, pp. 419-454, 1998
5. Johnson, D and Johnson, R: What We Know About Cooperative Learning at the College Level. Cooperative Learning, 13 No. 3 http://www2.emc.maricopa.edu/innovation/CCL, 1993.
6. Açıkgöz, K, Ü: İşbirlikli Öğrenme, Kuram, araştırma, Uygulama., 1992, Malatya.
7. Colosi, J, C., Zales, C, R: Jigsaw Coopeative Learning improves biology lab courses. Bioscience. 48 (2): 118-124. 1998.
8. Gömleksiz, M: Kubaşık Öğrenme Yöntemi ile Geleneksel Yöntemin Demokratik Tutumlar ve Erişiye Etkisi. Doktora Tezi, Çuk. Ün. Sosyal Bil. Ens., 1993, Adana.

9. Johnson, D, W., Johnson, R, T., Stanne, M, B: Cooperative Learning Methods: A Meta- Analysis. 60 Peik Hall 159 Pilsbury Drive, S.E. Minneapolis, Minnesota 55455, University of Minnesota. 2000.
10. Lazarowitz, R: Learning biology cooperatively: An Israeli junior high school study (04.06.2002)http://ipn.uni.kiel.de/projekte/esera/book/b132-aki.pdf. 1991.
11. Blosser, P, E: Using cooperative learning in Science education. (04.06.2002) http://ipn.uni.kiel.de/projekte/esera/book/b132-aki.pdf 1992
12. Lazarowitz, R., Hertzlazarowitz, R and Baird, J. H: Learning Science in a Cooperative Setting–Academic–Achievement and Affective Outcomes” Journal of Research İn Science Teaching. 31 (10): s: 1121-1131. 1994.
13. Oral, B: Sosyal Bilgiler Dersinde İşbirlikli Öğrenme İle Küme Çalışması Yöntemlerinin Öğrencilerin Erişileri, Derse Yönelik Tutumları ve Öğrenilenlerin Kalıcılığı Üzerindeki Etkileri. Çukurova Ün. Eğitim Fak. Dergisi, 2: 19, 43-49, 2000.
14. Özder, H: Tam Öğrenmeye Dayalı İşbirlikli Öğrenme Modelinin Etkililiği. Doktora Tezi, H.Ü. Sosyal Bil. Ens., 1996, Ankara.
15. Özkal, N: İşbirlikli Öğrenmenin Sosyal Bilgilere İlişkin Benlik Kavramı, Tutumlar ve Akademik Başarı Üzerindeki Etkileri. Doktora Tezi, D.E.Ü. Eğitim Bil. Enst., 2000, İzmir.
16. Sharan, S: Handbook of Cooperative Learning Methods. Greenwood Press, Westport, Connecticut, 1995, London.
17. Özbaş, G: Devlet Liseleri, Özel Liseler ve Anadolu Liseleri’ndeki Biyoloji Eğitiminin Karşılaştırılması Yüksek Lisans Tezi, H.Ü. Fen Bil. Ens., 1992, Ankara.
18. Dindar, H: Ortaöğretim Kurumlarında Biyoloji Öğretiminin Yapı ve Sorunları. Doktora Tezi, G.Ü. Fen Bilimleri Ens., 1995, Ankara.
19. Ekici, G: Biyoloji Öğretmenlerinin Öğretimde Kullandıkları Yöntemler ve Karşılaştıkları Sorunlar. Yüksek Lisans Tezi, A.Ü Sosyal Bil. Ens., 1996, Ankara.
20. Yaman, M., Soran, H: Türkiye’de Ortaöğretim Kurumlarında Biyoloji Öğretiminin Değ. H. Ü. Eğt. Fak. Dergisi. 18. s: 229-237, 2000.
21. Bilen, M: Plandan Uygulamaya Öğretim. Anı yayıncılık., 1999, Ankara.
22. Karasar, N: Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 10. Baskı Nobel Yayın, 2000, Ankara.
23. Ekici, G: Biyoloji Dersine Yönelik Tutum Ölçeği. Eğitim Araştırmaları, 8:136-143, 2002.
24. M.E.B:. Lise Biyoloji dersi 1,2 ve 3. Sınıflar Öğrt Progr., 1998, Ankara.
25. Yıldırım, O: Lise 1. Sınıflarda Okutulmakta Olan Biyoloji Dersinin Program Tasarısı. Doktora Tezi, Balıkesir Ün. Fen Bil. Enst., 2000, Balıkesir.
26. Börü, S., Öztürk, E., Cavak, Ş: Lise 1 Biyoloji. M.E Basımevi, 1999, İstanbul.
27. Güven-Der: ÖSS ve ÖYS’ye Hazırlık. Sürat Yayınları, 1995, İstanbul.
28. Özet, M., Arpacı, O., Uslu, A: Biyoloji 1. Sürat Yayınları, 1998, İstanbul.
29. Tekin, H:. Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. 14. Baskı, Yargı yayın., 2000, Ankara.
30. Senemoğlu, N: Gelişim Öğrenme ve Öğretim Kuramdan Uygulamaya. Ertem Matbaacılık, 1997, Ankara.
31. Gömleksiz, M:. Kubaşık Öğrenme. Baki Kitapevi., 1997, Adana.
32. Lord, R. T: 101 Reasons for Using Cooperative Learning in Biology Teaching. The American Biology Teacher. 63 (1), 30-38. 2001.
33. Kinney, J, H: A study of the effects of a cooperative lerning program on the achievement of 9th grade multi-cultural general biology classes. (04.06.2002) http://ipn.uni.kiel.de/projekte/esera/book/b132-aki.pdf 1989.
34. Kurt, I: Fen Eğitiminde İşbirlikli Öğrenme Yönteminin Öğrencilerin Başarısına, Kavram Öğrenmesine ve Hatırlamasına Etkisi. Yüksek Lisans Tezi. M. Ü. Eğitim Bil. Ens., 2001, İstanbul.
35. Borsch, F., Jurgen-Lohmann, J., Giesen, H: Cooperative learning in elementary school: Effect of the jigsaw method on student achievement in scienc Psychologie İn Erziehung Und Unterricht 49 (3): 172-183, 2002
36. Tanner, K., Chatman, L, S., Allen, D: Approaches to Cell Biology Teaching: Cooperative Learning in the Science Clasroom-Beyond Student Working in Groups. Cell Biology Education. Vol. 2, 1-5, 2003.
37. Okebukola, P, A: Cooperative learning and students’ attitudes to laboratory work. (04.06.2002). http://ipn.uni.kiel.de/projekte/esera/book/b132-aki.pdf 1986.
38. Altıparmak, M., Nakipoğlu, M: Lise Biyoloji Laboratuarında İşbirlikli Öğrenme Yönteminin Tutum ve Başarıya Etkisi. (12.10.2002). http://fedu.metu.edu.tr/ufbmek-5/5_kitabi/PDF/Bioloji/Bildiri/pdf. 2002
39. Venman, S., Van Benthum, N., Bootsma, D., Van Dieren, J., Van Der Kemp, N: Cooperative learning and teacher education. Teaching And Teacher Education. 18 (1): 87- 103, 2002. Bu makale Aralık 2003 yılında hazırlanmış olan doktora tezinden üretilmiştir.