Öğretmenlerde Tükenmişlik

Muhammet İbrahim Akyürek

Öğretmenlerde Tükenmişlik

Öz

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin cinsiyet, yaş, medeni durum, öğrenim durumu, mesleki kıdem ve okul kademesi değişkenlerine göre tükenmişlik algılarını belirlemektir. Bu araştırma, tarama modelindedir. Araştırmanın örneklemini, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Ankara’ nın Sincan ilçesinde 15 resmi ilk ve ortaokulda görev yapan toplam 409 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada öğretmenlerin tükenmişlik durumuna ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen ve Ergin (1992) tarafından Türkçe’ ye çevrilen, 3 alt boyut ve 22 maddeden oluşan Maslach Tükenmişlik Envanteri (Maslach Burnout Invertory, MBI) kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçme aracı, Ankara İl Millî Eğitim Müdürlüğü’ nden alınan yasal izin belgesi ile örneklem kapsamındaki okullara gidilerek, 2017-2018 eğitim öğretim yılı Mayıs ve Haziran ayları içerisinde uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin, tükenmişlik durumuna ilişkin algılarının çok nadir düzeyinde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin az tükenmiş oldukları ifade edilebilir. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin tükenmişlik durumuna ilişkin algıları, cinsiyet, yaş, medeni durum, öğrenim durumu, mesleki kıdem ve okul kademesi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Üniversitelerin işbirliğiyle gerçekleştirilecek kişisel ve örgütsel bazdaki birtakım eğitimler yoluyla öğretmenlerdeki tükenmişlik azaltılabilir.

Anahtar Kelimeler

tükenmişlik,öğretmen,okul

Kaynakça

Akçamete, G., Kaner, S., & Sucuoğlu, B. (1998). Engelli ve normal çocuklarla çalışan öğretmenlerin tükenmişlik ve iş doyumu arasındaki ilişkinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. VI. Ergonomi Kongresi bildirileri, 622.
Aksu, A., & Baysal, A. (2005). İlköğretim okulu müdürlerinde tükenmişlik. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 41, 7-24.
Amigo, I., Asensio, E., Menendez, I., Redondo, S., & Ledesma, J. A. (2014), Working in direct contact with the public as a predictor of burnout in the banking sector. Psicothema, 26(2), 222-226.
Ardıç, K., & Polatcı, S. (2009). Tükenmişlik sendromu ve madalyonun öbür yüzü: İşle bütünleşme. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32, 21-46.
Arı, G. S., & Bal, E. Ç. (2008). Tükenmişlik kavramı: Birey ve örgütler açısından önemi. Yönetim ve Ekonomi, 15(1), 131-148.
Başol, G., & Altay, M. (2009). Eğitim yöneticisi ve öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 15(58), 191-216.
Budak, G., & Sürgevil, O. (2005). Tükenmişlik ve tükenmişliği etkileyen örgütsel faktörlerin analizine ilişkin akademik personel üzerinde bir uygulama. D.E.Ü.İİ.B.F. Dergisi, 20(2), 95-108.
Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem.

Cemaloğlu, N., & Erdemoğlu Şahin, D. (2007). Öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(2), 465-484.
Ergin, C. (1992). Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ve maslach tükenmişlik ölçeğinin uyarlanması. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi bildirileri.
Ergin, C. (1995). Akademisyenlerde tükenmişlik ve çeşitli stres kaynaklarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 12(1-2), 37-50.
Günay, G. Y., & Demiralay, T. (2016). Serbest muhasebeci ve mali müşavirlerin iş stresi, tükenmişlik sendromu ve iş-aile yaşam dengesi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(58), 917-935.
Cordes, C. L., & Dougherty, T. W. (1993). A review and an integration of research on job burnout. Academy of Management Review, 18(4), 621-656.
Çam, O. (1991). Hemşirelerde tükenmişlik sendromunun araştırılması. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Demerouti, E., Bakker, A.B., Nachreiner, F., & Ebbinghaus, M. (2002). From mental strain to burnout. European Journal of Work & Organizational Psychology, 11(4), 423-441.
Farber, B. A. (1984). Stress and burnout in suburban teachers. Journal of Educational Research, 77, 325.
Jugdev, K.; Mathur, G., & Cook C. (2018). Linking workplace burnout theories to the projects management discipline. Journal of Managing Projects in Business, 11(1), 198-221.
Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar, ilkeler, teknikler. Ankara: Nobel.
Leiter, M.P., & Maslach, C. (2016). Latent burnout profiles: A new approach to understanding the burnout experience. Burnout Research, 3(4), 89-100.
Maslach, C. (1982). Burnout: The cast of caring. Englewood Cliffs, Prentice-Hall, NJ. http://malorbooks.com/pdf/Burnout_preview.pdf sayfasından erişilmiştir.
Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behavior, 2, 99-113.
Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annu. Rev. Psychol., 52, 397-422.
MEB (2018). 2016-2017 öğretim yılı eğitim istatistikleri. http://ankara.meb.gov.tr/www/egitim-istatistikleri/icerik/24 sayfasından erişilmiştir.
Pines, A., & Maslach, C. (1980). Combatting staff burn-out in a day care center: A case study. Child and Youth Care Forum, 9(1), 5-16.
Wieskopf, P. E. (1980). Burnout among teachers of exceptional children. Exceptional Children, 47(1), 18-23.
Yılmaz, E. & Aslan, S. (2018). Lise öğretmenlerinde tükenmişlik, işdoyumu ve algılanan sosyal destek: Bursa ili örneği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 1861-1886.
Yılmaz Daban, B. (2018). Ortaokul öğretmenlerinin duygusal emek ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Rize.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Muhammet İbrahim Akyürek ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

10 Aralık 2019

Kabul Tarihi

22 Mayıs 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 1 Sayı: 37

IZ

https://izlik.org/JA65AE39GT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Akyürek, M. İ. (2020). Öğretmenlerde Tükenmişlik. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(37), 35-47. https://izlik.org/JA65AE39GT

AMA

1.Akyürek Mİ. Öğretmenlerde Tükenmişlik. DUZGEFD. 2020;1(37):35-47. https://izlik.org/JA65AE39GT

Chicago

Akyürek, Muhammet İbrahim. 2020. “Öğretmenlerde Tükenmişlik”. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi 1 (37): 35-47. https://izlik.org/JA65AE39GT.

EndNote

Akyürek Mİ (01 Haziran 2020) Öğretmenlerde Tükenmişlik. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi 1 37 35–47.

IEEE

[1]M. İ. Akyürek, “Öğretmenlerde Tükenmişlik”, DUZGEFD, c. 1, sy 37, ss. 35–47, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65AE39GT

ISNAD

Akyürek, Muhammet İbrahim. “Öğretmenlerde Tükenmişlik”. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi 1/37 (01 Haziran 2020): 35-47. https://izlik.org/JA65AE39GT.

JAMA

1.Akyürek Mİ. Öğretmenlerde Tükenmişlik. DUZGEFD. 2020;1:35–47.

MLA

Akyürek, Muhammet İbrahim. “Öğretmenlerde Tükenmişlik”. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 1, sy 37, Haziran 2020, ss. 35-47, https://izlik.org/JA65AE39GT.

Vancouver

1.Muhammet İbrahim Akyürek. Öğretmenlerde Tükenmişlik. DUZGEFD [Internet]. 01 Haziran 2020;1(37):35-47. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65AE39GT