Research Article

BİYOÇEŞİTLİLİĞİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BAĞLAMINDA İSTİLACI YABANCI TÜRLERLE MÜCADELENİN BİRLİK HUKUKUNDAKİ TEMELLERİ VE TÜRKİYE

Volume: 82 Number: 3 July 26, 2024
EN TR

BİYOÇEŞİTLİLİĞİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BAĞLAMINDA İSTİLACI YABANCI TÜRLERLE MÜCADELENİN BİRLİK HUKUKUNDAKİ TEMELLERİ VE TÜRKİYE

Abstract

Sürdürülebilirliğin tesisi hem gezegenimizin hem de insanlığın geleceği için olmazsa olmaz bir nitelik taşır. Bu bilinçle, Birleşmiş Milletler tarafından on yedi Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi (SDG) ortaya konmuştur. Tıpkı çevre sorunlarının birbirleriyle karşılıklı etkileşim içerisinde olmaları gibi, SDG’ler de karşılıklı ilişki içerisindedirler ve gerçekleştirilebilmeleri birbirlerine görünmez ağlarla bağlıdır. SDG’lerin gerçekleştirilmesi bağlamındaysa, biyoçeşitlilik kayıplarının önlenmesi büyük önem arz eder. Sürdürülebilirliğin tesisi bağlamında bu derece önemli olan biyoçeşitlilik kayıplarının önlenmesi temel hedefinin önünde ise pek çok engel ve tehdit bulunmaktadır. Bu tehditler arasında en önemlilerinden birisi gezegenimizi şekillendiren insan faaliyetlerinin tetiklediği, “istilacı yabancı türler” sorunudur. Yerli türler üzerinde büyük baskı oluşturarak, doğaya geri dönülmesi imkânsız zararlar veren istilacı yabancı türler sorununun çözümünün önündeyse, maddi-manevi, yasal ve teknik pek çok bariyer bulunur. Bu bariyerleri ortadan kaldırarak, istilacı yabancı türler sorununun çözümü için uluslararası koordinasyon ve işbirliği içerisinde gerçekleştirilecek topyekûn bir mücadeleye ihtiyaç duyulmaktadır. İstilacı yabancı türlere karşı girişilen bu mücadelenin başarılı olabilmesi için de birey, toplum ve devletlerin birlikte çalışacakları kapsamlı bir hareket gerekmektedir. Uluslararası arenada çevrenin korunması alanında öncü olma iddiasındaki Avrupa Birliği ve aday ülke statüsündeki Türkiye’nin istilacı yabancı türlerle girişilecek bu topyekûn mücadelede başarılı olabilmeleri için öncelikle bu hususta bulundukları noktanın ne olduğunun ve bu noktanın ileriye taşınabilmesi için neler yapılması gerektiğini tespit edebilmeleri önemlidir. Bu çalışma Avrupa Birliği Çalışmaları ve Çevre Hukuku kesişimselliğindeki mevcut yazında değinilmemiş olan istilacı türlere karşı alınabilecek hukuki önlemler bakımından hem araştırmacılara hem de yasa yapıcılara katkı sunmayı amaç edinmiştir.

Keywords

istilacı yabancı türler, biyoçeşitlilik, sürdürülebilirlik, sürdürülebilir kalkınma hedefleri, çevre hukuku

References

  1. Boyar, Oya. “Anayasa ve Sürdürülebilir Kalkınma”, İstanbul Hukuk Mecmuası, Cilt 78, Sayı 4, 2020, s. 1921-1957 (DOI: 10.26650/mecmua.2020.78.4.0007).
  2. Caffrey, Joe M, Baars, Barbour, Boets, Boon, Davenport, Dick, Early, Edsman, Gallagher, Gross, Heinimaa, Horrill, Hudin, Hulme, Hynes, MacIssac, McLoone, Millane, Moen, Moore, Newman, O’Conchuir, O’Farrell, O’Flynn, Oidtmann, Renals, Ricciardi, Roy, Shaw, Van Valkenburg, Weyl, Williams, and Lucy, "Tackling invasive alien species in Europe: The top 20 issues." Management of Biological Invasions, Cilt 5, Sayı 1, 2014, s. 1-20, (doi: http://dx.doi.org/10.3391/mbi.2014.5.1.01).
  3. Carboneras, Carles, Piero Genovesi, Montserrat Vilà, Tim M. Blackburn, Martina Carrete, Miguel Clavero, Bram D'hondt, et al. “A Prioritised list of invasive alien species to assist the effective implementation of EU legislation.” Journal of Applied Ecology, Cilt 55, 2018, s. 539-547 (DOI:10.1111/1365-2664.12997).
  4. Cave, Lisa A., Glenn C.Blomquist, “Environmental policy in the European Union: Fostering the development of pollution havens?”, Ecological Economics, Cilt 65, 2008, s. 253-261.
  5. Çakmak, Münci, “Biyolojik Çeşitliliğin Hukuken Korunması ve Kamu Yararı”, AÜHFD, Cilt 57, Sayı 1, 2008, s.133-166.
  6. Çörtoğlu, Feza Sencer, “Avrupa Birliği İklim Politikasının Bütünleşmesinde Sürdürülebilir Kalkınmanın Etkisi.”, Contemporary Research in Economics and Social Science, Cilt 3, Sayı 1, 2019, s.196-216.
  7. Dadak, Kemal, “Yeni Kuşak Hak Olarak Çevre Hakkı”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, Cilt 5, 2015, s. 309–326.
  8. Damro, Chad, “EU-UN Environmental Relations: Shared Competence and Effective Multilateralism” in K.V. Laatikainen ve K.E. Smith (Ed.), Palgrave Studies in European Union Politics, London: Palgrave Macmillan, 2006, s. 175-192, (https://doi.org/10.1057/9780230503731_9).
  9. Demir, Aynur. “Birleşmiş Milletler Montreal Biyolojik Çeşitlilik 15.Taraflar Toplantısı (COP15) Kilit Sonuçların “30x30” Çerçevesinde Değerlendirilmesi”, Tabiat ve İnsan, Cilt 2, Sayı 194, 2023, s. 5-15.
  10. Egoh, Benis N., Ntshotsho Phumza, Maoela Malebajoa A., Blanchard Ryan, Ayompe Lacour M., Rahlao Sebataolo, “Setting the scene for achievable post-2020 convention on biological diversity targets: A review of the impacts of invasive alien species on ecosystem services in Africa”, Journal of Environmental Management, Cilt 261, 2020, s. 1-8, (doi.org/10.1016/j.jenvman.2020.110171).
APA
Cimen Bulut, I. (2024). BİYOÇEŞİTLİLİĞİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BAĞLAMINDA İSTİLACI YABANCI TÜRLERLE MÜCADELENİN BİRLİK HUKUKUNDAKİ TEMELLERİ VE TÜRKİYE. Ankara Barosu Dergisi, 82(3), 91-138. https://doi.org/10.30915/abd.1428543
AMA
1.Cimen Bulut I. BİYOÇEŞİTLİLİĞİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BAĞLAMINDA İSTİLACI YABANCI TÜRLERLE MÜCADELENİN BİRLİK HUKUKUNDAKİ TEMELLERİ VE TÜRKİYE. JABA. 2024;82(3):91-138. doi:10.30915/abd.1428543
Chicago
Cimen Bulut, Ipek. 2024. “BİYOÇEŞİTLİLİĞİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BAĞLAMINDA İSTİLACI YABANCI TÜRLERLE MÜCADELENİN BİRLİK HUKUKUNDAKİ TEMELLERİ VE TÜRKİYE”. Ankara Barosu Dergisi 82 (3): 91-138. https://doi.org/10.30915/abd.1428543.
EndNote
Cimen Bulut I (July 1, 2024) BİYOÇEŞİTLİLİĞİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BAĞLAMINDA İSTİLACI YABANCI TÜRLERLE MÜCADELENİN BİRLİK HUKUKUNDAKİ TEMELLERİ VE TÜRKİYE. Ankara Barosu Dergisi 82 3 91–138.
IEEE
[1]I. Cimen Bulut, “BİYOÇEŞİTLİLİĞİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BAĞLAMINDA İSTİLACI YABANCI TÜRLERLE MÜCADELENİN BİRLİK HUKUKUNDAKİ TEMELLERİ VE TÜRKİYE”, JABA, vol. 82, no. 3, pp. 91–138, July 2024, doi: 10.30915/abd.1428543.
ISNAD
Cimen Bulut, Ipek. “BİYOÇEŞİTLİLİĞİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BAĞLAMINDA İSTİLACI YABANCI TÜRLERLE MÜCADELENİN BİRLİK HUKUKUNDAKİ TEMELLERİ VE TÜRKİYE”. Ankara Barosu Dergisi 82/3 (July 1, 2024): 91-138. https://doi.org/10.30915/abd.1428543.
JAMA
1.Cimen Bulut I. BİYOÇEŞİTLİLİĞİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BAĞLAMINDA İSTİLACI YABANCI TÜRLERLE MÜCADELENİN BİRLİK HUKUKUNDAKİ TEMELLERİ VE TÜRKİYE. JABA. 2024;82:91–138.
MLA
Cimen Bulut, Ipek. “BİYOÇEŞİTLİLİĞİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BAĞLAMINDA İSTİLACI YABANCI TÜRLERLE MÜCADELENİN BİRLİK HUKUKUNDAKİ TEMELLERİ VE TÜRKİYE”. Ankara Barosu Dergisi, vol. 82, no. 3, July 2024, pp. 91-138, doi:10.30915/abd.1428543.
Vancouver
1.Ipek Cimen Bulut. BİYOÇEŞİTLİLİĞİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BAĞLAMINDA İSTİLACI YABANCI TÜRLERLE MÜCADELENİN BİRLİK HUKUKUNDAKİ TEMELLERİ VE TÜRKİYE. JABA. 2024 Jul. 1;82(3):91-138. doi:10.30915/abd.1428543