Problemli Akıllı Telefon Kullanımı ve Ön Psikometrik Özellikleri Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması
Öz
Günümüzde gelişen ve sürekli değişime uğrayan bilgi ve iletişim teknolojileri bazı bağımlılıkların hayatımıza girmesine zemin hazırlamıştır. Bu bağımlılıklardan biri de nomofobi’dir. Connecticut Üniversitesi’nde bir araştırmacı; David Greenfield bu bağımlılığı İngilizce de NOMOBILEPHONE kelimelerinin birleşmesinden meydana gelen Nomophobia (Nomofobi) kelimesi ile tanımlamıştır. Nomofobi terim olarak, akıllı telefon kullanımı ile ilgili problemli kullanım, davranış ve/veya semptomların bir koleksiyonunu ortaya koymaktır. Ülkemizde akıllı telefonların kullanımı dikkate alındığında bireylerin problemli akıllı telefon kullanımına yönelik davranışsal tepkilerinin neler olduğunun belirlenmesi önem arz etmektedir. Özellikle bu kaygının, bireylerin günlük işlere odaklanmasını etkiler nitelikte olduğu açıktır. Bu çalışmada, bireylerin problemli akıllı telefon kullanımları ve ön psikometrik özelliklerinin belirlenmesi adına Merlo, Stone ve Bibbey (2013) tarafından geliştirilen ilgili ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması yapılmıştır. Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, kamu ve özel eğitim kurumlarında çalışan 290 öğretmenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin kapsam ve görünüş geçerliği için 1 dil uzmanına, 3 alan uzmanına, 1 psikolojik danışmana, 1 ölçme değerlendirme uzmanına başvurulmuştur. Yapı geçerliğine hizmet etmek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA)’dan yararlanılmıştır. Çalışma sonunda toplam varyansın %54.76’sınıaçıklayan 20 maddeden oluşan 3boyutlu bir ölçek elde edilmiştir. Ölçeğin Cronbach Alpha ile hesaplanan iç tutarlık katsayısı .91’ dir.Doğrulayıcı faktör analizine ilişkin 3 boyut bağlamında nihai uyum indekslerinin istenilen sınırlarda olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anshari, M., Alas, Y., Hardaker, G., Jaidin, J. H., Smith, M., & Ahad, A. D. (2016). Smartphone habit and behavior in Brunei: Personalization, gender, and generation gap. Computers in Human Behavior, 64, 719–727.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç, Ç. E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri (2.Basım). Ankara: Pegem Akademi.
- Dağlı, E. S., Hamutoğlu, N. B. & Gezgin, D.M. (2017). “Okul Öncesi Öğretmenlerinin Nomofobi Düzeyleri İle Akıllı Telefon ve Sosyal Ağ Servisleri Kullanma Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, 11.Uluslararası BÖTE Sempozyumu. İnönü Üniversitesi, Malatya.
- Gorsuch, R.L. (1990) Common Factor-Analysis versus Component Analysis: Some Well and Little Known Facts. Multivariate Behavioral Research, 25, 33-39. http://dx.doi.org/10.1207/s15327906mbr2501_3
- Hutcheson, G. and Sofroniou, N. (1999) The Multivariate Social Scientist. Sage, London.
- Kaplan-Akıllı, G. &Gezgin, D. M. (2016). Üniversite öğrencilerinin nomofobi düzeyleri ile farklı davranış örüntülerinin arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (40), 51-69.
- King, A. L. S., Valença, A. M., Silva, A. C. O., Baczynski, T., Carvalho, M. R., & Nardi, A. E. (2013). Nomophobia: Dependency on virtual environments or social phobia?. Computers in Human Behavior, 29(1), 140-144.
- Merlo, L. J., Stone, A. & Bibbey, A. (2013). Measuring Problematic Mobile Phone Use: Development andPreliminary Psychometric Properties of the PUMP Scale. Hindawi Publishing Corporation Journal of Addiction Volume, Article ID, pageshttp://dx.doi.org/.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
21 Temmuz 2020
Gönderilme Tarihi
17 Eylül 2019
Kabul Tarihi
18 Mayıs 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 2