Research Article

Aile Aidiyeti ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişkide Öz-Anlayışın Aracılık Rolü

Volume: 25 Number: 4 December 15, 2025
EN TR

Aile Aidiyeti ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişkide Öz-Anlayışın Aracılık Rolü

Abstract

Bu çalışmanın amacı, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının gelişiminde etkili olduğu düşünülen aile aidiyetini değerlendirmek ve öz-anlayışın bu ilişkideki aracılık etkisini incelemektir. Trakya Üniversitesi Etik Kurulu'ndan izin alınmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu çalışmada Aile Aidiyeti, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Öz-Anlayış Ölçekleri kullanılmıştır. Trakya Üniversitesi öğrencilerinden e-posta yoluyla toplanan verilerin betimsel analizleri IBM SPSS 22.0 programı ile değerlendirilmiştir. Aile aidiyeti ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkide öz-anlayışın aracılık rolü LİSREL 8.80 ile incelenmiştir. Çalışmada, aile aidiyeti ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve öz-anlayış arasında orta düzeyde pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca öz-anlayış ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında da orta düzeyde pozitif ilişki olduğu bulunmuştur. Yapısal model ile aile aidiyeti ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkide öz-anlayışın aracılık rolü incelendiğinde öz-anlayışın kısmı aracı etkisine sahip olduğu görülmüştür. Çalışma bulguları, yüksek öz-anlayış düzeyinin, aile aidiyeti düşük bireylerde sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının oluşturulmasında umut verici bir etken olabileceğini ortaya koymuştur. Çalışma sonuçlarını yorumlarken dikkate alınması gereken sınırlamalar bulunmaktadır. Araştırmanın yalnızca öğrenciler üzerinde çevrim içi ortamda gerçekleştirilmiş olması, verilerin öz bildirim ölçekleri ile ve sınırlı bir sürede toplanmış olması bulguların genellenebilirliğini sınırlamıştır. Bireylerde sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını artırmak için öz-anlayış düzeylerini artıracak çalışmalara, eğitimlere ve uygulamalara öncelik verilmesi önerilmektedir.

Keywords

Supporting Institution

YOK

Ethical Statement

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması gerektiği belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir.

Thanks

Prof. Dr. Ayşe Çaylan’a ve Uzman Dr. Selen Erözkan’a teşekkür ederim.

References

  1. Adams, C. E., & Leary, M. R. (2007). Promoting self-compassionate attitudes toward eating among restrictive and guilty eaters. Journal of Social and Clinical Psychology, 26(10), 1120-1144. https://doi.org/10.1521/jscp.2007.26.10.1120
  2. Adana, F., Türk, G., Yıldırım, B., & Yeşilfidan, D. (2019). Üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve ilişkili faktörler. Medical Sciences, 14(1),11-21. http://doi.org https://doi.org/10.12739/NWSA.2019.14.1.1B0062
  3. Alizadeh, S., Khanahmadi, S., Vedadhir, A., & Barjasteh, S. (2018). The relationship between resilience with self-compassion, social support and sense of belonging in women with breast cancer. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 19(9), 2469-2474. https://doi.org/10.22034/APJCP.2018.19.9.2469
  4. Bahar, Z., Beşer, A., Gördes, N., Ersin, F., & Kıssal, A. (2008). Sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği II’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 12 (1),1-13.
  5. Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1995). The need to belong: desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497-529. https://doi.org/10.1037/0033-2909.117.3.497
  6. Berg, S. J., Zaso, M. J., Biehler, K. M., & Read, J. P. (2024). Self-Compassion and Self-Forgiveness in alcohol risk, treatment and recovery: A systematic review. Clin Psychol Psychother, 31(3), e2987. https://doi.org/10.1002/cpp.2987
  7. Bicaker, E., Schell, S. E., & Racine, S. E. (2023). The role of self-compassion in the relationship between rejection and unhealthy eating: An ecological momentary assessment study. Appetite, 186, Article 106568. https://doi.org/10.1016/j.appet.2023.106568
  8. Bottorff, J. L., Johnson, J. L., Ratner, P.A., & Hayduk, L. A. (1996). The effects of cognitive-perceptual factors on health promotion behavior maintenance. Nursing Research, 45(1), 30-36. https://doi.org/10.1097/00006199-199601000-00006

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 6, 2025

Publication Date

December 15, 2025

Submission Date

May 3, 2025

Acceptance Date

October 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 25 Number: 4

APA
Özdemir, H. D. (2025). Aile Aidiyeti ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişkide Öz-Anlayışın Aracılık Rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(4), 2639-2658. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1690220
AMA
1.Özdemir HD. Aile Aidiyeti ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişkide Öz-Anlayışın Aracılık Rolü. BAİBÜEFD. 2025;25(4):2639-2658. doi:10.17240/aibuefd.2025.-1690220
Chicago
Özdemir, Hatice Deniz. 2025. “Aile Aidiyeti Ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişkide Öz-Anlayışın Aracılık Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 (4): 2639-58. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025. -1690220.
EndNote
Özdemir HD (December 1, 2025) Aile Aidiyeti ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişkide Öz-Anlayışın Aracılık Rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 4 2639–2658.
IEEE
[1]H. D. Özdemir, “Aile Aidiyeti ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişkide Öz-Anlayışın Aracılık Rolü”, BAİBÜEFD, vol. 25, no. 4, pp. 2639–2658, Dec. 2025, doi: 10.17240/aibuefd.2025..-1690220.
ISNAD
Özdemir, Hatice Deniz. “Aile Aidiyeti Ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişkide Öz-Anlayışın Aracılık Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25/4 (December 1, 2025): 2639-2658. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025. -1690220.
JAMA
1.Özdemir HD. Aile Aidiyeti ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişkide Öz-Anlayışın Aracılık Rolü. BAİBÜEFD. 2025;25:2639–2658.
MLA
Özdemir, Hatice Deniz. “Aile Aidiyeti Ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişkide Öz-Anlayışın Aracılık Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 25, no. 4, Dec. 2025, pp. 2639-58, doi:10.17240/aibuefd.2025. -1690220.
Vancouver
1.Hatice Deniz Özdemir. Aile Aidiyeti ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişkide Öz-Anlayışın Aracılık Rolü. BAİBÜEFD. 2025 Dec. 1;25(4):2639-58. doi:10.17240/aibuefd.2025. -1690220