Research Article

Profesyonel ve Amatör Sporcuların Zihinsel Antrenman ve Bilişsel Esneklik Düzeylerinin İncelenmesi

Volume: 9 Number: 1 June 15, 2026
TR EN

Profesyonel ve Amatör Sporcuların Zihinsel Antrenman ve Bilişsel Esneklik Düzeylerinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, profesyonel ve amatör sporcuların zihinsel antrenman ve bilişsel esneklik düzeylerini karşılaştırmalı olarak incelemek ve bu iki yapı arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırma ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüş olup, çalışma grubunu Türkiye’de aktif olarak spor yapan 179 profesyonel ve 184 amatör olmak üzere toplam 363 sporcu oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Zihinsel Antrenman Envanteri ile Bilişsel Esneklik Envanteri kullanılmıştır. Veriler bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü ANOVA ve Pearson korelasyon analizi ile analiz edilmiştir. Bulgulara göre sporcuların zihinsel antrenman ve bilişsel esneklik düzeylerinin genel olarak orta ve üst seviyede olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkenine göre gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmazken, spor türüne göre yalnızca bilişsel esnekliğin kontrol alt boyutunda bireysel sporcular lehine anlamlı fark tespit edilmiştir. Profesyonel sporcuların zihinsel beceriler alt boyutunda amatör sporculara göre anlamlı düzeyde daha yüksek puan aldığı görülmüştür. Spor deneyim süresi arttıkça zihinsel antrenman ve bilişsel esneklik düzeylerinin anlamlı biçimde yükseldiği belirlenmiştir. Ayrıca zihinsel antrenman ile bilişsel esnekliğin özellikle “alternatif” alt boyutu arasında orta ve yüksek düzeyde pozitif ilişkiler saptanmıştır. Sonuç olarak, zihinsel antrenman uygulamalarının bilişsel esnekliği destekleyici bir rol oynayabileceği düşündürmektedir.

Keywords

Ethical Statement

Etik Kurul İzin Bilgileri Etik değerlendirme kurulu: Dicle Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu Başkanlığı Etik değerlendirme belgesinin tarihi: 10.02.2026 Etik değerlendirme belgesinin sayı numarası: E-14679147-663.05-1092575

References

  1. Abakay, U., & Kuru, E. (2010). Profesyonel ve amatör futbolcuların statü değişkeni açısından başarı motivasyonu farklılıkları. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4(3), 186-191. https://izlik.org/JA75WZ82US
  2. Anderson, C. M. (1998). Aggressive communication traits and their relationships with the cognitive flexibility scale and the communication flexibility scale. Journal of Social Behavior and Personality, 13(3), 531-540.
  3. Behnke, M., Tomczak, M., Kaczmarek, L. D., Komar, M., & Gracz, J. (2017). The sport mental training questionnaire: Development and validation. Current Psychology, 38(2), 504-516. https://doi.org/10.1007/s12144-017-9629-1
  4. Cox, R. H. (2012). Sport psychology: Concepts and applications (7th ed.). New York: McGraw-Hill.
  5. Çoşkun, K. (2018). Amatör ve profesyonel futbolcuların psikolojik beceri düzeylerinin ölçülmesi. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. Erzincan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, 497003.
  6. Dennis, J. P., & Vander Wal, J. S. (2010). The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity. Cognitive Therapy and Research, 34(3), 241-253. https://doi.org/10.1007/s10608-009-9276-4
  7. Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology, 64(1), 135-168. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750
  8. Erbektaş, E., Üzüm, H., Özen, G., Arslan, T., Ertan, G., & Elveren, A. (2017). Amatör ve profesyonel sporcuların duygusal zekâlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(4), 263-274. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.459389

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Exercise and Sports Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 15, 2026

Submission Date

April 1, 2026

Acceptance Date

May 21, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 1

APA
Tekin, Y., & İlhan, E. L. (2026). Profesyonel ve Amatör Sporcuların Zihinsel Antrenman ve Bilişsel Esneklik Düzeylerinin İncelenmesi. Mediterranean Journal of Sport Science, 9(1), 1-18. https://doi.org/10.38021/asbid.1921180
AMA
1.Tekin Y, İlhan EL. Profesyonel ve Amatör Sporcuların Zihinsel Antrenman ve Bilişsel Esneklik Düzeylerinin İncelenmesi. MJSS. 2026;9(1):1-18. doi:10.38021/asbid.1921180
Chicago
Tekin, Yusuf, and Ekrem Levent İlhan. 2026. “Profesyonel Ve Amatör Sporcuların Zihinsel Antrenman Ve Bilişsel Esneklik Düzeylerinin İncelenmesi”. Mediterranean Journal of Sport Science 9 (1): 1-18. https://doi.org/10.38021/asbid.1921180.
EndNote
Tekin Y, İlhan EL (June 1, 2026) Profesyonel ve Amatör Sporcuların Zihinsel Antrenman ve Bilişsel Esneklik Düzeylerinin İncelenmesi. Mediterranean Journal of Sport Science 9 1 1–18.
IEEE
[1]Y. Tekin and E. L. İlhan, “Profesyonel ve Amatör Sporcuların Zihinsel Antrenman ve Bilişsel Esneklik Düzeylerinin İncelenmesi”, MJSS, vol. 9, no. 1, pp. 1–18, June 2026, doi: 10.38021/asbid.1921180.
ISNAD
Tekin, Yusuf - İlhan, Ekrem Levent. “Profesyonel Ve Amatör Sporcuların Zihinsel Antrenman Ve Bilişsel Esneklik Düzeylerinin İncelenmesi”. Mediterranean Journal of Sport Science 9/1 (June 1, 2026): 1-18. https://doi.org/10.38021/asbid.1921180.
JAMA
1.Tekin Y, İlhan EL. Profesyonel ve Amatör Sporcuların Zihinsel Antrenman ve Bilişsel Esneklik Düzeylerinin İncelenmesi. MJSS. 2026;9:1–18.
MLA
Tekin, Yusuf, and Ekrem Levent İlhan. “Profesyonel Ve Amatör Sporcuların Zihinsel Antrenman Ve Bilişsel Esneklik Düzeylerinin İncelenmesi”. Mediterranean Journal of Sport Science, vol. 9, no. 1, June 2026, pp. 1-18, doi:10.38021/asbid.1921180.
Vancouver
1.Yusuf Tekin, Ekrem Levent İlhan. Profesyonel ve Amatör Sporcuların Zihinsel Antrenman ve Bilişsel Esneklik Düzeylerinin İncelenmesi. MJSS. 2026 Jun. 1;9(1):1-18. doi:10.38021/asbid.1921180

27208

Mediterranean Journal of Sport Science (MJSS) is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License CC BY-NC 4.0 .

2624526366