Tescilli Konut Yapılarında Yeniden İşlevlendirme: İskenderun 2. Mıntıka 1580 Parsel Örneği
Abstract
Yapılış tarihinden itibaren birçok olumsuz dış etkiyle karşılaşan yapıların gelecek kuşaklara sağlıklı bir şekilde aktarılması büyük önem taşımaktadır. Günümüze kadar uzanan süreçte işlevini yitiren, kaybolmasına göz yumulan yapıların yeniden işlevlendirilerek yaşatılması yapının gelecek nesillere aktarılmasını olanaklı kılmaktadır. Yeniden işlevlendirme kavramı eski işlevini kaybeden yapıya kendi işlevi dışında bir işlev tanımlayan süreçtir. Bu çalışmada Hatay ili İskenderun ilçesinin önemli sivil mimari örnekleri arasında yer alan 2. Mıntıka 1580 no’lu parselde bulunan tescilli konut yapısının yeniden işlevlendirilme süreci ele alınmıştır. Yapı konumu itibariyle İskenderun’un değerli ve önem arz eden ticaret ve eğitim aksında bulunması nedeniyle arsa değeri yükselmesinden dolayı farklı işlevler verilerek kullanılmıştır. Günümüze kadar konut ve ofis gibi işlevlerde kullanılan yapıya sonradan özel sağlık kurumu işlevi verilmiştir. Yapının tarihçesi ile ilgili bilgiler verilmiş, yapının mimari özelliklerinden bahsedilmiş, ilk işlevi ve sonradan verilen işlevle ilgili bilgiler verilmiş, yapılan onarım ve uygulamalardan bahsedilmiştir. Yapı yeniden işlevlendirilerek özel sağlık polikliniği olarak kullanılmaya başlanmıştır. Çalışmada yapının yeniden işlevlendirme sürecinde yapılan uygulamalar ve çalışmalardan söz edilmiştir. Çalışma özelinde ise yapının konumu, tarihçesi, mimari özellikleri ve 6 Şubat depremi sonrasındaki durumu incelenmiştir. Çalışma sonucuna göre, yeniden işlevlendirme çalışması sonrasında tarihi yapının özgün mekânsal özelliklerine çok az müdahale yapılarak yeni işlevine uyum sağladığı görülmektedir. Yapının uzun yıllar korunmasında, sürdürülebilirliğinin sağlanmasında restorasyon çalışmaları dışında yeniden işlevlendirmenin de önemli etkisi olduğu görülmektedir.
Keywords
Yeniden işlevlendirme, Restorasyon, Yeniden işlevlendirme süreci
References
- [1] Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik. (2022). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 31975).
- [2] Ahunbay, Z. (2011). Tarihi çevre koruma ve restorasyon. Yapı Endüstri Merkezi Yayınları.
- [3] Ahunbay, Z. (2016). Tarihi çevre koruma ve restorasyon. YEM Yayınları.
- [4] Ahunbay, Z. (2019). Kültür mirasını koruma ilke ve teknikleri. YEM Yayınları.
- [5] Akın, E. S., Kalınbayrak Ercan, A., Mumcuoğlu, S. S., Yaprak Başaran, E. (2018). Yeniden işlevlendirilen bir geleneksel konut: Tokat Vasfi Süsoy evi. TÜBA-KED Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi, 17, 119-139.
- [6] Başgül, M., İlerisoy, Z. Y. (2021). Yeniden işlevlendirme kapsamında tarihi yapı örneği; Kırşehir Cacabey Cami analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 163-182.
- [7] Benian, E., Mısırlı, A. (2022). Tarihi yapıların yeniden işlevlendirilirilmesi: Edirne II. Bayezid Külliyesi Tıp Medresesi örneği. Mimarlık ve Yaşam Dergisi, 7(1), 95-122.
- [8] Çardak, F. S., Uşma, G. (2023). Yeniden işlevlendirmede yapının fiziksel çevre denetimi performansının kullanıcı üzerinde değerlendirilmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(İhtisaslaşma), 119-133.
- [9] Emir, Ö. D. (2024). Rölöve fotoğraf albümü, [Yayımlanmamış Çalışma].
- [10] Ergin Doğan, G. (2022). Tarihi çevrelerde yeniden işlevlendirme ve yeni bina üretim süreçlerinin yönetimi (Tez No. 717382) [Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.