Research Article

Açık Büfe Kaynaklı Gıda Atıklarının Yönetimine Yönelik Yazılım Gereksinimlerinin Belirlenmesi

Volume: 10 Number: 2 July 4, 2026
EN TR

Açık Büfe Kaynaklı Gıda Atıklarının Yönetimine Yönelik Yazılım Gereksinimlerinin Belirlenmesi

Abstract

Bu çalışma, açık büfe servis sunan konaklama işletmelerinde ortaya çıkan gıda atıklarının izlenmesi ve azaltılmasına yönelik bir yazılımın gereksinimlerinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Nitel araştırma olarak kurgulanan bu çalışmada yorumlayıcı ve pragmatist paradigmalar çerçevesinde eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde konaklama sektöründe farklı pozisyonlarda görev yapan sektör profesyonelleri ile akademisyenlerden oluşan toplam 14 katılımcıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik ve betimsel analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir. Bulgular, açık büfe kaynaklı gıda atıklarının ağırlıklı olarak misafir davranışları, talep tahminindeki belirsizlikler ve operasyonel yoğunlukla ilişkili olduğu bulunmuştur. Yazılımın uygulanmasında operasyonel sürece etki, personel ve misafir isteksizliği ile eğitim eksikliği temel güçlükler olarak öne çıkmıştır. Buna karşılık, kullanım kolaylığı, raporlama ve menü–atık ilişkilendirmesi yazılımın etkinliğini artıran temel unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre açık büfe kaynaklı gıda atıklarının etkin yönetimi için atık izleme ve kayıt süreçleri ile misafir davranışı ve talep tahmini boyutlarının bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Keywords

Supporting Institution

Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü

Project Number

131-2023

Ethical Statement

Bu araştırmanın etik kurul izni Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Etik Kurulundan alınmıştır.

Thanks

Bu çalışma Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenmiştir. Proje Numarası: 131-2023. Çalışmanın maddi olarak desteklenmesine olanak sağlayan SUBÜ BAP Komisyon Başkanlığına teşekkür ederim. Ayrıca çalışma süresince “Bilim İnsanı Destekleme Programı / 2211-A Genel Yurt İçi Doktora Burs Programı” kapsamında vermiş oldukları maddi destek için TÜBİTAK’a teşekkür ederim.

References

  1. Akman, G., Karakoç, Ç. (2005). Yazılım geliştirme prosesinde kısıtlar teorisinin düşünce süreçlerinin kullanılması. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(7), 103–122.
  2. Aksoy, N. (2003). Eylem araştırması: Eğitimsel uygulamaları iyileştirme ve değiştirmede kullanılacak bir yöntem. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 36(36), 474–489.
  3. Berg, B. L., Lune, H. (2019). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Çev. Asım Arı). Eğitim Yayınevi.
  4. Betz, A., Buchli, J., Göbel, C., Müller, C. (2015). Food waste in the Swiss food service industry–Magnitude and potential for reduction. Waste Management, 35, 218–226. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2014.09.015
  5. Cicatiello, C., Franco, S. (2020). Disclosure and assessment of unrecorded food waste at retail stores. Journal of Retailing and Consumer Services, 52, 101932. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2019.101932
  6. Filimonau, V., Delysia, A. (2019). Food waste management in hospitality operations: A critical review. Tourism Management, 71, 234–245. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2018.10.009
  7. Filimonau, V., Zhang, H., Wang, L. E. (2020). Food waste management in Shanghai full-service restaurants: A senior managers’ perspective. Journal of Cleaner Production, 258, 120975. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2019.100577
  8. Garnett, T. (2011). Where are the best opportunities for reducing greenhouse gas emissions in the food system (including the food chain)? Food Policy, 36, S23–S32. https://doi.org/10.1016/j.foodpol.2010.10.010

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Gastronomy, Food Sustainability

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 4, 2026

Submission Date

January 11, 2026

Acceptance Date

April 28, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 2

APA
Ceylan, V., & Sarıışık, M. (2026). Açık Büfe Kaynaklı Gıda Atıklarının Yönetimine Yönelik Yazılım Gereksinimlerinin Belirlenmesi. Aydın Gastronomy, 10(2), 543-561. https://izlik.org/JA25UL98GM
AMA
1.Ceylan V, Sarıışık M. Açık Büfe Kaynaklı Gıda Atıklarının Yönetimine Yönelik Yazılım Gereksinimlerinin Belirlenmesi. A-GASTRO. 2026;10(2):543-561. https://izlik.org/JA25UL98GM
Chicago
Ceylan, Veli, and Mehmet Sarıışık. 2026. “Açık Büfe Kaynaklı Gıda Atıklarının Yönetimine Yönelik Yazılım Gereksinimlerinin Belirlenmesi”. Aydın Gastronomy 10 (2): 543-61. https://izlik.org/JA25UL98GM.
EndNote
Ceylan V, Sarıışık M (July 1, 2026) Açık Büfe Kaynaklı Gıda Atıklarının Yönetimine Yönelik Yazılım Gereksinimlerinin Belirlenmesi. Aydın Gastronomy 10 2 543–561.
IEEE
[1]V. Ceylan and M. Sarıışık, “Açık Büfe Kaynaklı Gıda Atıklarının Yönetimine Yönelik Yazılım Gereksinimlerinin Belirlenmesi”, A-GASTRO, vol. 10, no. 2, pp. 543–561, July 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA25UL98GM
ISNAD
Ceylan, Veli - Sarıışık, Mehmet. “Açık Büfe Kaynaklı Gıda Atıklarının Yönetimine Yönelik Yazılım Gereksinimlerinin Belirlenmesi”. Aydın Gastronomy 10/2 (July 1, 2026): 543-561. https://izlik.org/JA25UL98GM.
JAMA
1.Ceylan V, Sarıışık M. Açık Büfe Kaynaklı Gıda Atıklarının Yönetimine Yönelik Yazılım Gereksinimlerinin Belirlenmesi. A-GASTRO. 2026;10:543–561.
MLA
Ceylan, Veli, and Mehmet Sarıışık. “Açık Büfe Kaynaklı Gıda Atıklarının Yönetimine Yönelik Yazılım Gereksinimlerinin Belirlenmesi”. Aydın Gastronomy, vol. 10, no. 2, July 2026, pp. 543-61, https://izlik.org/JA25UL98GM.
Vancouver
1.Veli Ceylan, Mehmet Sarıışık. Açık Büfe Kaynaklı Gıda Atıklarının Yönetimine Yönelik Yazılım Gereksinimlerinin Belirlenmesi. A-GASTRO [Internet]. 2026 Jul. 1;10(2):543-61. Available from: https://izlik.org/JA25UL98GM

Except where otherwise noted, content on this site is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International license (CC-BY-NC 4.0)